Πιο απρόβλεπτος δεν γίνεται!

Πριν από επτά χρόνια, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και το Τόκιο υπέγραψε το συμβόλαιο ανάληψης της διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2020. Ενα κείμενο εκατοντάδων σελίδων, που προβλέπει όλα τα πιθανά σενάρια τα οποία ίσως οδηγούσαν στη ματαίωση της διεξαγωγής των Αγώνων – όμως όχι τι θα γίνει σε περίπτωση πανδημίας, σαν αυτή που βιώνει στις μέρες μας όλος ο πλανήτης. Επιπλέον, στο συμβόλαιο καταγράφονται με λεπτομέρειες οι λόγοι ματαίωσης της διοργάνωσης, αλλά σε κανένα σημείο δεν γίνεται κουβέντα για την πιθανότητα αναβολής σε μεταγενέστερη ημερομηνία.

Συγκεκριμένα, στο άρθρο 66, τονίζεται ότι «η ΔΟΕ έχει το δικαίωμα στη μονομερή λύση του συμβολαίου και την αφαίρεση της διοργάνωσης από την πόλη αν η διοργανώτρια χώρα βιώνει –σε οποιαδήποτε στιγμή πριν από την τελετή έναρξης ή στη διάρκεια των Αγώνων– εμπόλεμη κατάσταση, κοινωνική αναταραχή, μποϊκοτάζ, εμπάργκο από τη διεθνή κοινότητα ή κατάσταση η οποία αναγνωρισμένα οδηγεί σε πόλεμο».

Παρατίθεται και ένας τελευταίος λόγος: «Αν η ΔΟΕ έχει βάσιμους λόγους να πιστεύει ότι η ασφάλεια των συμμετεχόντων στους Αγώνες διατρέχει σοβαρό κίνδυνο για οιαδήποτε αιτία». Αυτή η παράγραφος μπορεί σε ελεύθερη μετάφραση να εφαρμοστεί στην τωρινή κατάσταση και να δικαιολογήσει πιθανή αλλαγή των πλάνων της ΔΟΕ στους επόμενους δύο μήνες.

Στην παράγραφο a3 του ίδιου άρθρου (66) τονίζεται ότι λόγος ματαίωσης των Αγώνων είναι η αδυναμία της διοργανώτριας χώρας να τους φιλοξενήσει μέσα στο 2020 – χωρίς όμως να υπάρχει ξεχωριστή πρόβλεψη για γεγονότα ανωτέρας βίας. Ετσι εξηγείται και η απόλυτη άρνηση της ΔΟΕ και της Οργανωτικής Επιτροπής να συζητήσουν πιθανή μεταφορά τους στο 2021. Αν το Τόκιο δεν μπορέσει να βρει ικανοποιητική λύση για τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων μέσα σε 60 μέρες από την προβλεπόμενη ημερομηνία για την τελετή λήξης, τότε η ΔΟΕ έχει το δικαίωμα να καταγγείλει μονομερώς τη σύμβαση, ενώ η Οργανωτική Επιτροπή, η πόλη και η Ολυμπιακή Επιτροπή της Ιαπωνίας δεν έχουν δικαίωμα σε αποζημιώσεις.

Πέραν του υπογεγραμμένου συμβολαίου όμως, ούτε η Ολυμπιακή Χάρτα περιέχει πρόβλεψη για το τι συμβαίνει σε περίπτωση πανδημίας. Για όσους δεν γνωρίζουν, η εν λόγω Χάρτα είναι η κωδικοποίηση των θεμελιωδών αρχών του Ολυμπισμού, οι κανόνες και οι κανονιστικές αποφάσεις που καθορίζονται από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή. Ούτε λοιπόν εκεί αναφέρεται πώς πρέπει να ενεργήσει η ΔΟΕ σε περίπτωση που μια επιδημία θέτει σε σοβαρό κίνδυνο τη διεξαγωγή της διοργάνωσης.

Στο άρθρο 7.2, η Χάρτα υπενθυμίζει ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι αποκλειστική ιδιοκτησία της ΔΟΕ, η οποία έχει όλα τα δικαιώματα ως προς την οργάνωση και εκμετάλλευσή τους.

Στο άρθρο 32.4, τονίζεται πως «η μη διεξαγωγή των Αγώνων στο καθορισμένο έτος σημαίνει την ακύρωση των δικαιωμάτων οργάνωσης της πόλης (εν προκειμένω του Τόκιο). Και στο άρθρο 36, προστίθεται πως «η ΔΟΕ μπορεί να αφαιρέσει τους Αγώνες από μια πόλη σε περίπτωση μη τήρησης των κανόνων της Ολυμπιακής Χάρτας ή των υποχρεώσεων που έχουν αναλάβει η τοπική οργανωτική επιτροπή και η πόλη».

Ολα τα παραπάνω ίσως εξηγούν τη βούληση της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής και του Τόκιο 2020 να εξαντλήσουν όσο μπορούν τα περιθώρια. Ομως έχουν να κάνουν με έναν αόρατο εχθρό, που όχι μόνο δεν γνωρίζουν τη χρονική διάρκεια της «παραμονής» του, αλλά ούτε καν είχαν προνοήσει να τον περιλάβουν στη συμφωνία τους με την ετικέτα της «ανωτέρας βίας».