Η ύπαρξη διακομματικής συναίνεσης για τη στήριξη και ανάπτυξη της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας αποτελεί ένα από τα βασικά συμπεράσματα που προέκυψαν από τη στρογγυλή τράπεζα για την Κ.ΑΛ.Ο. που διοργανώθηκε στις 16 Μαρτίου από το Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας σε συνεργασία με το Ιδρυμα Χάινριχ Μπελ στην Ελλάδα.
Στην ημερίδα, που έλαβε χώρα στα γραφεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αθήνα, συμμετείχαν μέλη εγχειρημάτων, εκπρόσωποι τυπικών και άτυπων δικτυώσεων φορέων Κ.ΑΛ.Ο., εκπρόσωποι θεσμικών οργάνων και υπουργείων, εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων (ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝ.ΑΛΛ., Ν.Δ.) και μέλη της ερευνητικής και ακαδημαϊκής κοινότητας.
Στο πρώτο μέρος της ημερίδας οι εκπρόσωποι του χώρου μίλησαν για τα προβλήματα που συνεχίζουν να υπάρχουν και μετά την ψήφιση του νόμου 4430/2016, προτείνοντας πιθανές λύσεις. Ο εκπρόσωπος του Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας και γενικός διευθυντής της Αναπτυξιακής Εταιρείας Καρδίτσας, Βασίλης Μπέλλης, μίλησε για το επιτυχημένο οικοσύστημα Κ.ΑΛ.Ο. στην Καρδίτσα που αγγίζει το 6,5% του περιφερειακού ΑΕΠ, ποσοστό σαφώς μεγαλύτερο από τον εθνικό μέσο όρο.
Ως ένα βασικό πρόβλημα επισήμανε τη θεσμική διάσπαση του συνεταιριστικού χώρου, με διαφορετικά υπουργεία να είναι αρμόδια για ένα υποσύνολο φορέων της Κ.ΑΛ.Ο. (π.χ. υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για αγροτικούς, υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για δασικούς συνεταιρισμούς και ενεργειακές κοινότητες, υπουργείο Εργασίας για Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις κ.λπ.).
Για ένα αυστηρό θεσμικό πλαίσιο χωρίς ουσιαστική στήριξη για τους φορείς μίλησε η Αννα Κοκλώνη, πρόεδρος του Συντονισμού Φορέων Κ.ΑΛ.Ο. Αθήνας. Αναφέρθηκε στην έλλειψη χρηματοδοτικών εργαλείων για τα κέντρα στήριξης Κ.ΑΛ.Ο. χαρακτηρίζοντας εχθρικό το τραπεζικό σύστημα. «Οι φορείς της Κ.ΑΛ.Ο. που δεν μπορούν να είναι ευθέως ανταγωνιστικοί στην ανοιχτή αγορά χρειάζονται ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία», κατέληξε.
Μετά τους εκπροσώπους του πεδίου τον λόγο πήρε ο ειδικός γραμματέας Κ.ΑΛ.Ο., Ευάγγελος Νικολαΐδης, που εντόπισε κόπωση στον χώρο που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του νέου συνεργατισμού κατά την κρίση και τόνισε ότι υπάρχει ανάγκη περισσότερο ενιαίας λειτουργίας εξαιτίας της ποικιλομορφίας των εγχειρημάτων.
«Είναι στις προτεραιότητες της Ειδικής Γραμματείας να διαμορφώσει τα θεσμικά και χρηματοδοτικά εργαλεία τα οποία θα επιτρέψουν στον χώρο της Κ.ΑΛ.Ο. να διατηρήσει τα δυναμικά του χαρακτηριστικά ως προς τη διαφορετική οργάνωση της εργασίας αλλά και την ετερογένεια των εγχειρημάτων ως προς τις νομικές μορφές, τους κλάδους δραστηριότητας και τις κοινωνικές ανάγκες που καλύπτονται», είπε χαρακτηριστικά.
Πολιτικές δεσμεύσεις για στήριξη
Στο δεύτερο μέρος πήραν τον λόγο οι εκπρόσωποι των πολιτικών κομμάτων, οι οποίοι, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις σε ορισμένα ζητήματα, συμφώνησαν ότι ο χώρος χρειάζεται στήριξη και στοχευμένες νομοθετικές παρεμβάσεις.
Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος, Γιώργος Δημαράς, μίλησε για πολιτική επιλογή στήριξης της Κ.ΑΛ.Ο. από την παρούσα κυβέρνηση και υπογράμμισε ότι υπάρχει η βούληση από την πλευρά των συναρμόδιων υπουργείων ώστε να διορθωθούν οι όποιες αστοχίες έχουν εντοπιστεί κατά το στάδιο της εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου.
Ο βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, προερχόμενος από τους Οικολόγους, Γιάννης Τσιρώνης, μίλησε για την ανάγκη προσέγγισης της Κ.ΑΛ.Ο. ως μίας βιώσιμης επιχειρηματικής δραστηριότητας όπως και για την προταεραιότητα να πειστούν οι πολίτες να συμμετέχουν αποβάλλοντας την αρνητική εικόνα που είχαν αναπτύξει οι συνεταιρισμοί στο πρόσφατο παρελθόν. Χαρακτήρισε προνομιακά πεδία όπου πρέπει να δοθούν κίνητρα την ανακύκλωση, την ενέργεια, την αγροτική παραγωγή και το αγροτοδιατροφικό σύστημα.
Τη Ν.Δ. εκπροσώπησε η Σοφία Βούλτεψη, που τόνισε ότι ο τρίτος τομέας της οικονομίας δεν έχει σχέση με πολιτικούς διαχωρισμούς του τύπου Αριστερά-Δεξιά και πρέπει να ενισχύεται από την εκάστοτε κυβέρνηση.
Επιπλέον, αναφέρθηκε στη γόνιμη διαβούλευση που προηγήθηκε της ψήφισης του νομοθετικού πλαισίου το 2016 και ζήτησε τη στήριξη της Ειδικής Γραμματείας για την Κ.ΑΛ.Ο. καθώς αναγνωρίζεται η αναγκαιότητα σχεδιασμού και εφαρμογής κατάλληλων πολιτικών. Τέλος, επισήμανε την ανάγκη να ενημερωθεί για την Κ.ΑΛ.Ο. το ευρύ κοινό και όχι απλά μέσω διοργάνωσης ετήσιων εκθέσεων.
Ο Δημήτρης Κωνσταντόπουλος από το ΚΙΝ.ΑΛΛ. αναφέρθηκε στον ν. 4039/2011 που κατοχύρωσε την κοινωνική επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα, παντρεύοντας την ευρωπαϊκή με την αγγλοσαξονική προσέγγιση. Στη συνέχεια μίλησε για τη συναίνεση που υπάρχει σχετικά με τον νόμο του 2016, ζητώντας να έρθουν φορολογικά και άλλα κίνητρα για την προώθηση του πεδίου.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ακόμη ο επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ Κάρολος-Ιωσήφ Καβουλάκος, ο πρόεδρος της ΚΟΙΝΣΕΠ Ανεμος Ανανέωσης, Νίκος Χρυσόγελος, και ο συντονιστής της Ομάδας για την Κ.ΑΛ.Ο. του Τμήματος Οικονομικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ Γιάννης Αποστολίδης.
Κλείνοντας την ημερίδα, ο Τζιανλούκα Σαλβατόρι, γενικός διευθυντής του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Ινστιτούτου για τους Συνεταιρισμούς και τις Κοινωνικές Επιχειρήσεις EURICSE, τόνισε ότι η νομοθεσία δεν εξαρτάται μόνο από τις αποφάσεις των πολιτικών και το πεδίο της Κ.ΑΛ.Ο. πρέπει να έχει μία δική του ατζέντα από τα κάτω και να την «επιβάλλει» στις Αρχές.
