O πραγματισμός επικράτησε στη σύνοδο της Βάρνας, καθώς ούτε η Ε.Ε. ούτε και η Τουρκία θα είχαν κάποιο όφελος από μια ρήξη σχέσεων, που ωστόσο δοκιμάζονται σε πολλά επίπεδα. Ο πρόεδρος της Τουρκίας δήλωσε ότι συζήτησε με τους Ευρωπαίους ηγέτες τα αναγκαία βήματα που πρέπει να γίνουν προκειμένου να βελτιωθούν οι σχέσεις της Αγκυρας με την Ε.Ε., ενώ τόνισε ότι ελπίζει πως οι δύο πλευρές έχουν αφήσει πίσω τους τη δύσκολη περίοδο των κακών σχέσεων.
Στην κοινή συνέντευξη Τύπου, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της συνόδου Ε.Ε. – Τουρκίας, επικράτησαν χαμηλοί τόνοι, χωρίς οξύτητες, αν και δεν έλειψαν οι διαφωνίες. Πρώτη φορά η Ε.Ε. έστειλε σαφές μήνυμα στην Τουρκία πως δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος στις ευρωτουρκικές σχέσεις χωρίς πρόοδο στις σχέσεις της με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι οι ηγέτες της Ε.Ε. δεν έλαβαν καμία σαφή απάντηση από τον Τούρκο πρόεδρο σε έναν μακρύ κατάλογο ανησυχιών, επισημαίνοντας ιδιαίτερα τη στρατιωτική επιχείρηση της Τουρκίας στη Συρία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την Ελλάδα και την Κύπρο.
«Αναφορικά με συγκεκριμένες λύσεις, δεν καταλήξαμε σε κανέναν συμβιβασμό σήμερα. Ωστόσο, εξακολουθώ να ελπίζω ότι αυτό θα καταστεί δυνατό στο μέλλον. Μόνο η πρόοδος σε αυτά τα ζητήματα θα μας επιτρέψει να βελτιώσουμε τις σχέσεις Ε.Ε. – Τουρκίας, περιλαμβανομένης της διαδικασίας ένταξης» τόνισε ο κ. Τουσκ σε δημοσιογράφους μετά τις συνομιλίες που είχε με τον Ερντογάν στη Βάρνα.
Αποφυλακίστε τους δύο Ελληνες στρατιωτικούς
Την άμεση αποφυλάκιση των Ελλήνων στρατιωτικών ζήτησε από την Τουρκία και ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Πρέπει να γίνουν προσπάθειες από την τουρκική πλευρά να επιλυθεί το ζήτημα των δύο Ελλήνων στρατιωτικών, είπε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πρόσθεσε ότι η Ε.Ε. εμπιστεύεται την τουρκική πλευρά ότι θα επιλύσει το ζήτημα.
«Θα ήταν επιθυμητό να γίνει αυτό πριν από το ορθόδοξο Πάσχα και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο» ευχήθηκε ο κ. Γιούνκερ και κατέληξε πως για να μπορέσει η Τουρκία να προχωρήσει στην ενταξιακή της πορεία είναι ουσιαστικό να βελτιώσει τις σχέσεις της με δύο χώρες-μέλη της Ε.Ε., την Κύπρο και την Ελλάδα.
«Είμαι αντίθετος με αυτούς που υποστηρίζουν, επιφανειακά μερικές φορές ή και δημαγωγικά, ότι πρέπει να διακόψουμε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία» είπε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τονίζοντας ότι είναι υπέρ της συνέχισης των διαπραγματεύσεων και ότι ο ίδιος πάντα υποστήριζε τις προσπάθειες της Τουρκίας να γίνει μέλος της Ε.Ε.
Ο πρόεδρος της Τουρκίας δήλωσε ότι οι Τουρκοκύπριοι πρέπει να συμπεριληφθούν ισότιμα σε ζητήματα που αφορούν την Ανατολική Μεσόγειο, μια αναφορά στη συνεκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της περιοχής, ενώ δεν έκανε καμία αναφορά στο Αιγαίο.
Στο επίκεντρο των δηλώσεών του ήταν η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, για την οποία επεσήμανε πως «θα ήταν σοβαρό λάθος της Ε.Ε. να εξωθήσει την Τουρκία εκτός της ευρωπαϊκής διεύρυνσης», τόνισε πως η ένταξη της χώρας του στην Ε.Ε. είναι στρατηγικός της στόχος και εξέφρασε επίσης την ελπίδα να αρχίσει η διαδικασία αναθεώρησης της τελωνειακής ένωσης Ε.Ε. – Τουρκίας. Σχετικά με την κριτική που δέχτηκε για τη στρατιωτική επιχείρηση στο Αφρίν, ο κ. Ερντογάν υποστήριξε πως «αναμένει από τις Βρυξέλλες στήριξη και όχι επικρίσεις στον αγώνα του κατά της τρομοκρατίας».
Από τη Λευκωσία, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Μουσταφά Ακιντζί, επέκρινε την Ε.Ε. για την αντίδρασή της σχετικά με τις ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και υποστήριξε ότι ενδεχόμενη ομαλοποίηση των σχέσεων Ε.Ε. – Τουρκίας θα είναι μια θετική εξέλιξη για τις Βρυξέλλες, την Αγκυρα και την Κύπρο.
Η καταδίκη της Αγκυρας από τις Βρυξέλλες, ισχυρίστηκε ο Ακιντζί, «επηρεάζει τους Τουρκοκυπρίους και τα δικαιώματά τους και λειτουργεί προς την κατεύθυνση μονιμοποίησης της διαίρεσης του νησιού». Νωρίτερα, η υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας, Εκατερίνα Ζαχαρίεβα, σχολίασε τις πρόσφατες δηλώσεις Ερντογάν για τα «σύνορα της ψυχής» (όπου περιέλαβε και βουλγαρικές περιοχές), λέγοντας ότι «τα σύνορα της ψυχής του Τούρκου προέδρου είναι αρκετά διευρυμένα.
Οι υπόλοιπες χώρες, περιλαμβανομένης και της Βουλγαρίας, θα μπορούσαν επίσης να έχουν διευρυμένα σύνορα της ψυχής. Ολες αυτές οι δηλώσεις, όμως, δεν βοηθούν. Τα σύγχρονα σύνορα των χωρών έχουν καθοριστεί με διεθνείς συμβάσεις και τέτοιες δηλώσεις δεν μπορούν με κανένα τρόπο να αλλάξουν τα εθνικά σύνορα».
