Το «βασικό» ένστικτο. Οχι αυτό με τον παγοκόφτη που έκρυβε κάτω από το κρεβάτι η ηρωίδα, που την ενσάρκωσε η Σάρον Στόουν στην ομότιτλη ταινία.
Αλλά ένα άλλο, πολύ πιο ανατριχιαστικό: αυτό που κινητοποιούν οι δικτάτορες όταν θέλουν να εκμεταλλευτούν τα χειρότερα ένστικτα που ενεδρεύουν στο συλλογικό ασυνείδητο. Οσα μετατρέπουν τους λαούς σε μάζες έτοιμες να συνθλίψουν αυτούς για τους οποίους έχουν πειστεί πως πρέπει να είναι ο στόχος της επιθετικότητάς τους.
Ο Αδόλφος Χίτλερ υπήρξε ο μέγας διδάσκαλος της μεθόδου αυτής. Βρήκε τα κατάλληλα λόγια, τα επιχειρήματα, τους συνδυασμούς χρωμάτων και σχημάτων –όλα όσα εκθέτει στο βιβλίο του «Μάιν Καμπφ», το οποίο οι δημοκρατίες θα έπρεπε να μελετούν συστηματικά, όπως μελετά κανείς τους ιούς μιας θανάσιμης επιδημίας για να τους εξοντώσει.
Με αυτά τα εργαλεία ο «Φίρερ» κατάφερε να μετατρέψει –με τιμητικές εξαιρέσεις– μέγα μέρος του λαού μιας από τις χώρες που είχαν παραγάγει από τα σπουδαιότερα έργα της ευρωπαϊκής φιλοσοφίας, λογοτεχνίας και τέχνης σε μια ορδή βασανιστών, βιαστών και ενόχων για τα ολοκαυτώματα που κηλίδωσαν την Ευρώπη.
Ο Βίλχελμ Ράιχ μελέτησε με διεισδυτικότητα το πώς η χιτλερική ρητορική κατάφερνε να κινητοποιήσει ό,τι χειρότερο κρύβεται στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής για να ξυπνήσει «ζωώδη» ένστικτα που δεν χαρακτηρίζουν κανένα άλλο ζώο –εκτός δυστυχώς από τον άνθρωπο όταν γίνεται έρμαιο της απανθρωπίας.
Μια τέτοια ρητορική έχει στοιχεία ψυχικής διαταραχής, παραληρήματος, με τη δική του παράλληλη σιδερένια λογική. Αλλά η όποια ψυχολογική εξήγησή της δεν αναιρεί τίποτε από τη φρίκη της.
Η ρητορική που ακούγεται στη γειτονική χώρα από επίσημα χείλη όλο και πιο συχνά, συστηματικά και άγρια, μοιάζει να απευθύνεται σε παρόμοια ένστικτα.
Το χέρι που σχηματίζει το σήμα των «Γκρίζων Λύκων» καλεί –φοβούμαι– σε πράξεις που έκαναν την οργάνωση αυτή διαβόητη στον πλανήτη: τη δολοφονία του Τούρκου δημοσιογράφου Ιπεκτσί και την απόπειρα εναντίον του Πάπα Ιωάννη Παύλου, που είχε το μεγαλείο να συγχωρέσει τον παρ’ ολίγον δολοφόνο του, τον Αγκτζά.
Αν όμως τα λόγια αυτά ωθούν σε φονικά, οι αποστροφές για τους Ελληνες που έπρεπε να γίνουν παστά ψάρια στον Σαγγάριο, ξυπνούν τα ένστικτα του κανίβαλου ή μάλλον του πτωματοβόρου γύπα ή της ύαινας.
Με ανατριχιαστική ψυχραιμία η Ενωμένη Ευρώπη, που θέλει τον εαυτό της κοιτίδα και θεματοφύλακα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων –έννοια στην οποία δίνει όλο και πιο παράλογες ερμηνείες–, παρακολουθεί τις εξελίξεις. Η ανοχή της Ευρώπης το 1938 στο Μόναχο κόστισε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η σημερινή της ανοχή μπορεί να ενθαρρύνει συμβάντα που δεν θα αφορούν μόνο την Ελλάδα.
