Ούτε κατά φαντασίαν 1,5 εκατομμύριο, που διαλαλούσαν οι οργανωτές. Ο φακός αποτύπωνε τα ευμεγέθη κενά, ακόμη και στις πρώτες γραμμές του συλλαλητηρίου, τον άδειο χώρο στη μέση της πλατείας και την αραιή διάταξη που επέτρεπε στον κόσμο να πηγαινοέρχεται με το πάσο του.
«Δεκαετίες είχαμε να δούμε τέτοια συγκέντρωση», παραληρούσαν χθες το μεσημέρι οι άνκορμαν του ΣΚΑΪ. Την ίδια στιγμή, ο φακός αποτύπωνε τα ευμεγέθη κενά, ακόμη και στις πρώτες γραμμές του συλλαλητηρίου, τον άδειο χώρο στη μέση της πλατείας και την αραιή διάταξη που επέτρεπε στον κόσμο να πηγαινοέρχεται με το πάσο του –οι δε κάμερες απέφευγαν να δείξουν το παραμικρό πλάνο από τους γύρω δρόμους, με μόνη εξαίρεση τη γειτονική περίμετρο του Κολωνακίου επί της Βασιλίσσης Σοφίας, από τα λουλουδάδικα μέχρι τη Ρηγίλλης.
Αναρωτιόσουν σε ποιαν ακριβώς χώρα ζούσαν οι σχολιαστές, όχι «τις τελευταίες δεκαετίες», αλλά από το 2010 και δώθε. Γιατί το χθεσινό συλλαλητήριο είχε πολλά μέτρα σύγκρισης, τα τελευταία ακριβώς χρόνια: μαζικές κινητοποιήσεις δίχως πανελλαδική επιστράτευση με πούλμαν και καράβια, δίχως μητροπολίτες να σαλαγάνε το ποίμνιο των ενοριών τους από τη Δράμα μέχρι την Πελοπόννησο. Δεν χρειάζεται να θυμηθούμε τις μεγάλες στιγμές της αντιμνημονιακής εξέγερσης (την 5η Μάη 2010, την 15η και 29η Ιουνίου 2011, τη 19η Οκτωβρίου 2011, τη 12η Φεβρουαρίου 2012), που συγκέντρωσαν όλες πολύ περισσότερο κόσμο από χθες, ή την απείρως πυκνότερη συγκέντρωση στην ίδια πλατεία, δυο μέρες πριν από το δημοψήφισμα του 2015. Ακόμη και η μαζικότερη εκδήλωση υπέρ του «Ναι» (Σύνταγμα 30/6/2015), αμέσως μετά την επιβολή των capital controls, μπορεί άνετα να συγκριθεί από άποψη μαζικότητας με το χθεσινό άνευρο χάπενινγκ –κι ας έβρεχε τότε καταρρακτωδώς, κι ας απευθυνόταν η διοργάνωση στα μεσοστρώματα της πρωτεύουσας και μόνο, δίχως «πανεθνικές» ή «παλλαϊκές» αξιώσεις…
Η σύγκριση με το ’92
Εξίσου καταλυτική αποδεικνύεται η σύγκριση με το πελώριο συλλαλητήριο της 10ης Δεκεμβρίου 1992 για το Μακεδονικό. Οχι μόνο λόγω όγκου –τότε όλο το κέντρο είχε πλημμυρίσει σε τέτοιο βαθμό, που ήταν απολύτως αδύνατο να πλησιάσεις την κεντρική εξέδρα, Αλεξάνδρας και Πατησίων, σε απόσταση αρκετών εκατοντάδων μέτρων. Η μεγαλύτερη διαφορά έγκειται στα χαρακτηριστικά και την ψυχολογία του πλήθους.
Τότε, το θέαμα ήταν κυριολεκτικά επίφοβο: ένας διάχυτος αυθορμητισμός (σαν τις πλατείες του 2011 αλλά σε φιλοκυβερνητική κατεύθυνση) και, κυρίως, δεκάδες χιλιάδες νέα παιδιά με πολεμόχαρα συνθήματα: «Η Ελλάδα δε σταματά στα σύνορά μας», «ένα-δύο-τρία / να σπάσουμε τα σύνορα / να φτάσουμε Σερβία»… Χθες η μάζωξη θύμιζε κάτι μεταξύ κατηχητικού και εθνικόφρονος ΚΑΠΗ, με τη φαιδρότητα των διατεταγμένων συνθημάτων («γερά-γερά, στα χνάρια του Μελά!») να υπογραμμίζει, απλώς, το γκροτέσκο του όλου πράγματος.
Ωσπου ήρθε η πανηγυρική αποτίμηση: 1.500.000 συγκεντρωμένους μέτρησαν οι διοργανωτές και ο ΣΚΑΪ. «Ξεπεράστηκε» έτσι, στα χαρτιά, ακόμη και το εμβληματικό πλαφόν των 1.000.000 διαδηλωτών της πρώτης επετείου του Πολυτεχνείου και του συλλαλητηρίου του 1992. Κατά διαβολική σύμπτωση, το ίδιο ακριβώς νούμερο είχε αναρτηθεί, ως «πρόβλεψη» των διοργανωτών, στον ιστότοπο της «Καθημερινής», ήδη από τις 9.58 π.μ. –τέσσερις ολόκληρες ώρες πριν αρχίσει η συγκέντρωση. Ο «Θεός της Ελλάδος» προίκισε, φαίνεται, τους μακεδονομάχους μας (και) με μαντικές ικανότητες…
