Μαζί στην Αγκυρα «εμπρηστές» και… πυροσβέστες

Στο πιο δύσκολο σκέλος της μεσανατολικής περιοδείας του, στη γείτονα Τουρκία, βρίσκεται από χθες ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Ρεξ Τίλερσον, σε μία αποστολή λεπτών ισορροπιών και υψηλών προσδοκιών για την περιφερειακή γεωπολιτική «σκακιέρα» και για τις διαρκώς επιδεινούμενες σχέσεις μεταξύ των δύο ΝΑΤΟϊκών συμμάχων.

Με την κλιμακούμενη τουρκική προκλητικότητα στη βόρεια Συρία κι εσχάτως στο Αιγαίο και στην κυπριακή ΑΟΖ στο επίκεντρο, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας αναμενόταν να έχει χθες το βράδυ κρίσιμη συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν και σήμερα με τον Τούρκο ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στην Αγκυρα.

Ενδεικτική του κλίματος είναι η μετάβαση από χθες στην τουρκική πρωτεύουσα και του Αμερικανού πρέσβη στην Ελλάδα, Τζέφρι Πάιατ, επισήμως «για διαβουλεύσεις με τον Ρεξ Τίλερσον, τον Αμερικανό υφυπουργό Εξωτερικών για Ευρωπαϊκές και Ευρασιατικές Υποθέσεις, Γουές Μίτσελ, και αρκετούς περιφερειακούς ομολόγους του» σε μια σειρά θεμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής στρατηγικής των ΗΠΑ.

«Η ρητορική είναι οξεία, οι Τούρκοι είναι οργισμένοι και αυτή είναι μια δύσκολη συγκυρία για συμφωνίες», ανέφερε χθες στο CNN πηγή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Είμαστε ωστόσο πεπεισμένοι ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κάποια πολύ θεμελιώδη κοινά συμφέροντα όσον αφορά τη σταθερότητα στη Συρία, τη νίκη επί του “Ισλαμικού κράτους”, την καταπολέμηση του PKK και ευρύτερα ζητήματα περιφερειακής ισορροπίας δυνάμεων, όπου οι Τούρκοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο».

«Το γεγονός ότι η Τουρκία έχει αποφύγει μη αναστρέψιμες κινήσεις υποδεικνύει ότι μπορεί να είναι πιθανός ένας κατευνασμός των εντάσεων», εκτιμά ο Ρος Γουίλσον, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Αγκυρα.

Παρ’ αυτά, η ανησυχία περισσεύει για το ενδεχόμενο οι διαβουλεύσεις Τίλερσον στην Αγκυρα να εξελιχθούν -όπως συνέβη την περασμένη Κυριακή και με την επίσκεψη του Αμερικανικού Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας, Χ.Ρ. Μακμάστερ- σε «διάλογο κωφών».

Αυτά άλλωστε διεφάνη και στη συνάντηση που είχαν οι υπουργοί Αμυνας των δύο χωρών, Τζιμ Μάτις και Νουρετίν Τζανικλί, αργά το βράδυ της Πέμπτης, στο περιθώριο συνόδου του ΝΑΤΟ, στις Βρυξέλλες.

«Πιστεύω ότι βρίσκουμε κοινό έδαφος, ενώ υπάρχουν διαφορές σε τομείς, όπου μερικές φορές ο πόλεμος σε οδηγεί στην επιλογή κακών εναλλακτικών», τόνισε χαρακτηριστικά ο ίδιος ο Μάτις, που σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού Πενταγώνου ζήτησε από τους Τούρκους «εκ νέου εστίαση στην εκστρατεία καταπολέμησης του “Ι.Κ.” και στην αποφυγή ανασύστασης οποιουδήποτε υπολείμματος της τρομοκρατικής οργάνωσης».

Αντίθετα, ο Τζανικλί προτίμησε να εστιάσει στις αποδείξεις που παρουσίασε στον Αμερικανό ομόλογό του για τους «οργανικούς δεσμούς» μεταξύ της (πολύτιμης συμμάχου των ΗΠΑ) πολιτοφυλακής YPG των Κούρδων της Συρίας και του PKK και στην απόρριψη από πλευράς του -όπως τόνισε- του «μη ρεαλιστικού» σεναρίου που του παρουσίασε ο Μάτις, βάσει του οποίου οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να στρέψουν τη μία κουρδική οργάνωση εναντίον της άλλης, εν ευθέτω χρόνω…

Εάν οι Τούρκοι περιμένουν να τους παρουσιάσουν οι Αμερικανοί μια «ξεκάθαρη» στρατηγική, θα «απογοητευτούν», εκτιμά η Αμερικανίδα πρώην διπλωμάτης, νυν αναλύτρια του Brookings Institute, Αμάντα Σλόατ.

Το ίδιο κλίμα ασάφειας αναμενόταν να επικρατήσει και στη χθεσινή, κρίσιμη για τις «παγωμένες» ευρω-τουκρικές σχέσεις, πρώτη επίσκεψη του Τούρκου πρωθυπουργού, Μπιναλί Γιλντιρίμ, στο Βερολίνο, για διαβουλεύσεις με τη Ανγκελα Μέρκελ.

Εν αναμονή της συνάντησης, τα κόμματα της Αριστεράς (Die Linke) και των Πρασίνων κάλεσαν τη Γερμανίδα καγκελάριο «να βγάλει τα μεταξωτά γάντια». «Ο Ερντογάν χρησιμοποιεί το επικίνδυνο χαρτί του εθνικισμού για να αποπροσανατολίσει από τα εσωτερικά προβλήματα», τόνισε στη Deutsche Welle ο μέχρι πρότινος αρχηγός των Πρασίνων, Τζεμ Οζντεμίρ.

«Η κλιμάκωση στη Συρία και τώρα απέναντι στην Ελλάδα και στην Κύπρο είναι παιχνίδι με τη φωτιά. Το ΝΑΤΟ πρέπει να πάρει θέση».