Ασκήσεις τακτικής πάνω στο χρονοδιάγραμμα που ξεδίπλωσε ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Φραντς Βάλτερ Στάινμαγιερ, για την αναζήτηση κυβερνητικής λύσης, κάνουν τα επιτελεία των γερμανικών κομμάτων.
Την ερχόμενη εβδομάδα αναμένεται να αρχίσει νέος κύκλος διαλόγου και αυτή θα είναι η πρώτη μικρή νίκη για την Α. Μέρκελ, μετά το ναυάγιο των διερευνητικών συνομιλιών για την Τζαμάικα.
Η καγκελάριος θα πρέπει τώρα να οργανώσει τον νέο κύκλο με διαφορετικό τρόπο, ώστε να ελπίζει σε θετική κατάληξη ή έστω σε ανατροπή του αρνητικού κλίματος για την ίδια και την Ενωση CDU/CSU.
Οι πιέσεις την προηγούμενη εβδομάδα εστιάστηκαν στους Σοσιαλδημοκράτες. Ο Μ. Σουλτς κατάφερε, αλλά με μεγάλη δυσκολία, να περάσει την πρώτη εσωκομματική ένταση, για την απόφασή του να απορρίψει τον σχηματισμό νέου μεγάλου συνασπισμού με την Α. Μέρκελ.
Εν τέλει, μετά από οκτώ ώρες συζήτησης με όλα τα κορυφαία στελέχη στο πολιτικό συμβούλιο του SPD, τα ξημερώματα της Παρασκευής ανακοινώθηκε από τον γραμματέα Χ. Χάιλ ότι το κόμμα θα συμμετάσχει στον διάλογο, διατηρώντας την αρχική θέση ότι η εντολή των εκλογών της 24ης Σεπτεμβρίου ήταν αρνητική για τον μεγάλο συνασπισμό.
Στη νέα απόφαση συμφώνησε και η δεξιά πτέρυγα (Γ. Καρς, Χ. Μάας, Ο. Σολτς κ.ά.) τονίζοντας μάλιστα ότι δεν τίθεται θέμα αμφισβήτησης της ηγεσίας του Μ. Σουλτς, ούτε συζητείται να τεθεί στο συνέδριο του κόμματος, σε δύο εβδομάδες, άλλη υποψηφιότητα για την προεδρία.
Από την πλευρά της προεδρικής φρουράς, ο Χ. Χάιλς και η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας Α. Νάλες, άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο στο συνέδριο να τεθεί σε ψηφοφορία το θέμα της συνεργασίας με τους Χριστιανοδημοκράτες και τους Χριστιανοκοινωνιστές, στο σώμα των 1.000 συνέδρων ή ακόμη και στη βάση που έχει 300.000 οργανωμένα μέλη και στην πλειονότητά τους διάκεινται αρνητικά στη συνέχιση της συγκυβέρνησης με την Α. Μέρκελ.
Διλήμματα
Το ερώτημα είναι αν η καγκελάριος μπορεί να αναλάβει πρωτοβουλίες γι’ αλλαγή αυτού του κλίματος.
Από την Ενωση, δόθηκε στη δημοσιότητα τμήμα των κειμένων της συζήτησης για την Τζαμάικα, πάνω στο οποίο υπήρχε συμφωνία και αφορά στην αύξηση του επιδόματος για τα παιδιά, την σταδιακή μείωση της εισφοράς αλληλεγγύης, τη σταδιακή αύξηση των συντάξεων, την ανέγερση 1.500.000 νέων κατοικιών σε βάθος τετραετίας κ.ά., δεν δόθηκαν όμως τα σημεία επί των οποίων είχαν καταγραφεί μεγάλες διαφωνίες, όπως για παράδειγμα στο προσφυγικό και την ευρωπαϊκή πολιτική.
Οι πιέσεις που δέχεται η Α. Μέρκελ είναι αντίρροπες. Μία ισχυρή τάση στους Χριστιανοδημοκράτες θέλει την καγκελάριο να παραχωρεί στους Σοσιαλδημοκράτες τα κορυφαία υπουργεία Οικονομικών, Εξωτερικών και Ανάπτυξης, μαζί με την θέση αντικαγκελαρίου και ό,τι άλλο ζητήσουν προγραμματικά, ώστε να φέρει σε δυσκολότερη θέση τον Μ. Σουλτς.
Η άλλη, επίσης ισχυρή τάση, θέλει την καγκελάριο να προτείνει την ίδια κατανομή θέσεων που έχει και η απερχόμενη κυβέρνηση και εάν δεν προκύψει συμφωνία να καταφύγει στη λύση του σχηματισμού κυβέρνησης μειοψηφίας ή σε εκλογές.
Με ποιους να πας…
Ο προβληματισμός στο στενό επιτελείο της Α. Μέρκελ για την αντοχή που θα έχει μία κυβέρνηση κοινοβουλευτικής μειοψηφίας είναι μεγάλος, αφού θα πρέπει να κάθε βήμα να επιδιώκει συμβιβασμούς με τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
Η άλλη επιλογή που έχει συζητηθεί, να επιδιωχθεί κυβέρνηση μειοψηφίας αλλά σε συνεργασία με τους Πράσινους, μπήκε στην άκρη καθώς θα δημιουργούσε μεγάλο πρόβλημα στις σχέσεις με τους σκληρούς Χριστιανοκοινωνιστές της Βαυαρίας. Και βεβαίως συνεκτιμάται η εικόνα που θα διαμορφωθεί στο διεθνές και κυρίως στο ευρωπαϊκό περιβάλλον, αφού δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ μέχρι τώρα μία τέτοια κυβέρνηση στη Γερμανία.
Ο φόβος της καγκελαρίου είναι ότι θα δοθεί η εντύπωση πως ο ορίζοντας μίας τέτοιας κυβέρνησης θα είναι περιορισμένος και η ίδια θα έχει μεταβατικό ρόλο, μέχρι τη διενέργεια των επόμενων εκλογών και τη δρομολόγηση της εσωκομματικής διαδοχής. Σε κάθε περίπτωση πάντως ο χρόνος αυτή την φορά τρέχει με μεγάλη ταχύτητα και για την Α. Μέρκελ.
Μέσα στο επόμενο τριήμερο έχει προγραμματίσει συναντήσεις με τα κορυφαία στελέχη του κόμματός της και συνεδρίαση του πολιτικού συμβουλίου.
Μικρή παράταση
Ο πρόεδρος των Χριστιανοκοινωνιστών, Χ. Ζεεχόφερ, έχει ανοιχτό μέτωπο αμφισβήτησης στο κόμμα του και μετά από δύο μακρές συνεδριάσεις την Πέμπτη, με την κοινοβουλευτική ομάδα και το πολιτικό συμβούλιο, κέρδισε χρόνο μέχρι τις 5 Δεκεμβρίου προκειμένου να ανοίξει τα χαρτιά του ενόψει του συνεδρίου στις 15 του μήνα στο Μόναχο.
Η βάση συμβιβασμού που συζητήθηκε παρασκηνιακά, αλλά διαψεύστηκε, είναι να αποχωρήσει από την πρωθυπουργία αφήνοντας στη θέση του τον υπουργό Οικονομικών Μ. Σέντερ και να κρατήσει την προεδρία του κόμματος.
Ακόμη και έτσι όμως είναι αμφίβολο εάν μπορεί να διευκολύνει τους χειρισμούς της Α. Μέρκελ στην περίπτωση που η καγκελάριος επιλέξει να κάνει μεγάλες παραχωρήσεις προς τους Σοσιαλδημοκράτες προκειμένου να αναβιώσει τον μεγάλο συνασπισμό, καθώς οι μισοί βουλευτές του CSU στοιχίζονται με την υπερσυντηρητική γραμμή του επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας Α. Ντομπρίντ.
