Με παραινέσεις για ολοκλήρωση των εκκρεμοτήτων της τρίτης αξιολόγησης, αλλά και εύσημα για την εφαρμογή σχεδόν όλων των προαπαιτούμενων από ελληνικής πλευράς αναφέρεται η δήλωση του Eurogroup στη χώρα μας, ενώ ο Ευκλείδης Τσακαλώτος τόνισε ότι είναι η ώρα για να δούμε τη φύση της εξόδου από τα μνημόνια, αλλά και το θέμα του χρέους.
Στη σημερινή συνεδρίαση οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης εξέπεμψαν θετικά μηνύματα για την ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης και δόθηκε το «πράσινο φως» για τη χορήγηση της επόμενης δόσης, η οποία θα γίνει τμηματικά.
Συμφωνήθηκε τα 5,7 δισ. ευρώ να εκταμιευτούν μόλις τελειώσουν τα τελευταία προαπαιτούμενα μέχρι τις 7 ή 8 Φεβρουαρίου (μένουν περίπου 15 επί συνόλου 110) και 1 δισ. την άνοιξη, εάν υπάρξει πρόοδος στα ληξιπρόθεσμα και σε άλλα εκκρεμή ζητήματα.
Όπως έγραφε η «Εφ.Συν.» την Παρασκευή, των εκταμιεύσεων θα προηγηθεί έλεγχος από τα τεχνικά κλιμάκια, προκειμένου να διαπιστωθεί ότι το 80% των χρημάτων που μας έχει ήδη δώσει ο ESM έχει φτάσει στην πραγματική οικονομία μειώνοντας την καθαρή αξία από το στοκ των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
To Εurogroup κάλεσε τις ελληνικές αρχές να ολοκληρώσουν επειγόντως τα προαπαιτούμενα που βρίσκονται ακόμη σε εκκρεμότητα και ανέθεσε στο Euroworking Group να εξετάσει την πλήρη εφαρμογή τους, στη βάση της αξιολόγησης που θα κάνουν οι θεσμοί. Μεταξύ άλλων, θα αξιολογηθεί αν εξασφαλίζεται συνεχής και απρόσκοπτη ροή ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, καθώς και η ολοκλήρωση κυβερνητικών εκκρεμών δράσεων στον τομέα των ιδιωτικοποιήσεων.
Το βλέμμα στο χρέος
Σε συνέντευξη Τύπου μετά τη λήξη του Eurogroup ο Ευκλείδης Τσακαλώτος δήλωσε ότι δόθηκε η πολιτική στήριξη στην συμφωνία για το κλείσιμο της αξιολόγησης και ότι απομένουν μόνο ορισμένα τεχνικά ζητήματα που θα πρέπει να επιλυθούν».
Ο Έλληνας υπουργός υποστήριξε ότι 1,9 δισ. από τη δόση των 6,7 δισ. ευρώ θα διατεθεί για ένα «μαξιλαράκι», υποστηρίζοντας ότι θα αποτελέσει ένα απόθεμα που θα μας βοηθήσει να σταθούμε στα πόδια μας στο τέλος του προγράμματος.
Τα μάτια μας τώρα είναι στραμμένα στο θέμα της ρύθμισης του χρέους, καθώς η τέταρτη αξιολόγηση δεν περιλαμβάνει τόσο σημαντικά προαπαιτούμενα γιατί το πρόγραμμα είναι εμπροσθοβαρές.
Χαρακτήρισε σημαντική την τελευταία παράγραφο του ανακοινωθέντος του Eurogroup, όπου ξεκαθαρίζεται ότι το EWG θα αρχίσει να επεξεργάζεται τα μέτρα για το χρέος στο πνεύμα και το πλαίσιο της γαλλικής πρότασης για σύνδεση του με την ρήτρα ανάπτυξης.
Ο κ. Τσακαλώτος διευκρίνισε ότι δεν συζητήθηκε σήμερα θέμα προληπτικής πιστωτικής γραμμής και ότι η φύση της εξόδου από το πρόγραμμα θα συζητηθεί προς το Πάσχα.
Χαιρετίζουν την πρόοδο
Στη συνεδρίαση προήδρευσε για πρώτη φορά ο Πορτογάλος Μάριο Σεντένο -διάδοχος του Γερούν Ντάισελμπλουμ- που χαρακτήρισε καλή είδηση την πολιτική συμφωνία για το κλείσιμο της τρίτης αξιολόγησης και την εκταμίευση της τέταρτης δόσης των δανείων προς την Ελλάδα, ύψους 6,7 δισ. ευρώ.
Προσερχόμενος ρωτήθηκε εάν υπάρχει το ενδεχόμενο προληπτικής γραμμής στήριξης για τη μεταμνημονιακή εποχή, τόνισε ότι «αυτό εξαρτάται από τις ελληνικές αρχές. Το πιο σημαντικό είναι να έχει η ελληνική κυβέρνηση την κυριότητα του προγράμματος. Ξέρουμε από προηγούμενη εμπειρία πόσο σημαντικό είναι αυτό και θα λάβουμε από κοινού αποφάσεις σχετικά με αυτό στο μέλλον.
Σε κοινή συνέντευξη Τύπου μετά τη λήξη του Eurogroup ο Πιέρ Μοσκοβισί εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πρόοδο της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι σε αυτό συμφώνησαν σήμερα όλες οι χώρες μέλη της ευρωζώνης. Ο Γάλλος επίτροπος υποστήριξε ότι στόχος είναι να γίνει στο εγγύς μέλλον η Ελλάδα «μια κανονική χώρα με κανονικά δικαιώματα και κανονικές υποχρεώσεις’».
Ο Κλάους Ρέγκλινγκ δήλωσε ότι η Αθήνα έχει καταφέρει σημαντική πρόοδο στο κλείσιμο της τρίτης αξιολόγησης αλλά είναι σαφώς ευχάριστο να δει κανείς πως η διαδικασία της ολοκλήρωσης της αξιολόγησης έχει πάει πολύ πιό ομαλά από ό,τι περίμεναν μερικοί, και οι αγορές το έχουν λάβει υπ’όψιν, όπως και οι οίκοι αξιολόγησης. «Θα ενθαρρύνουμε την ελληνική κυβέρνηση να συνεχίσει» τις προσπάθειες μεταρρυθμίσεων, υπογράμμισε.
Αναλυτικά το ανακοινωθέν του Eurogroup
To Εurogroup καλωσορίζει την εφαρμογή σχεδόν όλων των συμφωνημένων προαπαιτούμενων για την τρίτη αξιολόγηση, μετά την συμφωνία σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων στο πακέτο πολιτικών που παρουσιάστηκε στο Eurogroup της 4ης Δεκεμβρίου.
Ειδικότερα, οι ελληνικές αρχές υιοθέτησαν τον προϋπολογισμό για το 2018 ο οποίος είναι σύμφωνος με το συμφωνημένο στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% το ΑΕΠ. Επιπλέον, η έκθεση συμμόρφωσης των ευρωπαϊκών θεσμών δείχνει πως οι ελληνικές αρχές έχουν υπερκαλύψει τους δημοσιονομικούς στόχους που τέθηκαν τα τελευταία τρία χρόνια (2015-2017).
Οι ελληνικές αρχές συνέχισαν επίσης να ενισχύουν την είσπραξη φόρων μέσω της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και ενδυνάμωσαν την ακριβοδικία και αποτελεσματικότητα του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας. Το περιβάλλον για τις επιχειρήσεις έχει βελτιωθεί μέσα από επιπλέον δράσεις που έχουν στόχο το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, τη βελτίωση του συστήματος έγκρισης επενδύσεων, την άρση των ρυθμίσεων που περιορίζουν χωρίς λόγο τον ανταγωνισμό στις αγορές προϊόντων καθώς και το άνοιγμα των ενεργειακών αγορών. Επιτεύχθηκε πρόοδος στο πλαίσιο για την εκκαθάριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων μέσω περαιτέρω δράσεων που σχετίζονται με την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος εξωδικαστικού συμβιβασμού και την έναρξη των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.
Το Eurogroup επιβεβαιώνει την σημασία μιας φιλόδοξης περιεκτικής αναπτυξιακής στρατηγικής με ισχυρή «ιδιοκτησία» από τις ελληνικές αρχές. Οι αρχές καλούνται να οριστικοποιήσουν την συνεργασία με τους θεσμούς αρκετά πριν το τέλος του προγράμματος.
Το Eurogroup καλεί τις ελληνικές αρχές να ολοκληρώσουν επειγόντως τα προαπαιτούμενα που εκκρεμούν.To Εurogroup δίνει εντολή στο EWG να επαληθεύσει την πλήρη εφαρμογή των προαπαιτούμενων που εκκρεμούν στη βάση της αξιολόγησης από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αυτή θα περιλαμβάνει μια αξιολόγηση που θα επιβεβαιώνει ότι έχει διασφαλιστεί μια συνεχής και ανεμπόδιστη ροή ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, καθώς και η ολοκλήρωση των κυβερνητικών ενεργειών που εκκρεμούν στο πεδίο των ιδιωτικοποιήσεων.
Μετά την πλήρη εφαρμογή των προαπαιτούμενων δράσεων και την επακόλουθη ολοκλήρωση των εθνικών διαδικασιών, τα διοικητικά σώματα του ESM αναμένεται να εγκρίνουν το συμπληρωματικό MoU και την εκταμίευση της τέταρτης δόσης του προγράμματος του ESM. Η τέταρτη δόση υπό το πρόγραμμα του ESM που ανέρχεται σε 6,7 δισ. ευρώ θα εκταμιευτεί στην Ελλάδα σε δύο υποδόσεις, με μια πρώτη εκταμίευση των 5,7 δισ. ευρώ το Φεβρουάριο για την κάλυψη των αναγκών εξυπηρέτησης του χρέους, την εκκαθάριση περαιτέρω ληξιπρόθεσμων οφειλών και την στήριξη της δημιουργίας ενός «μαξιλαριού» ρευστότητας για το ελληνικό κράτος, ώστε να στηριχτεί η επιστροφή της Ελλάδας στην αγορά.
Η επόμενη εκταμίευση για την εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων οφειλών μπορεί να εγκριθεί από το EWG την Άνοιξη, υπό την προϋπόθεση μιας θετικής αναφοράς των Ευρωπαϊκών Θεσμών για την εκκαθάριση των καθαρών ληξιπρόθεσμων οφειλών με την χρήση και δικών της πόρων και μιας επιβεβαίωσης από τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς ότι συνεχίζεται η ανεμπόδιστη ροή ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.
To Eurogroup θα στρέψει τώρα την προσοχή του στα τελευταία στάδια του προγράμματος του ESM, που αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Αύγουστο του 2018. Το Eurogroup επιβεβαιώνει την αρχή της τεχνικής εργασίας από το EwG σε ένα μηχανισμό προσαρμογής ανάλογα με την ανάπτυξη (the growth-adjustment mechanism) ως μέρους των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος που θα εφαρμοστεί, αν χρειαστεί, με την επιτυχημένη ολοκλήρωση του προγράμματος, με βάση τη συμφωνία του Eurogroup της 15ης Ιουνίου 2017. Το Eurogroup καλεί τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και το ΔΝΤ να λάβουν υπόψη την ολιστική αναπτυξιακή στρατηγική της Ελλάδας κατά την επικαιροποίηση της έκθεσης βιωσιμότητας του χρέους (DSA).
Προσχέδιο Κομισιόν για τη βιωσιμότητα του χρέους
Στο μεταξύ, το Bloomberg μετέδωσε ότι περιήλθε στη γνώση του ένα προσχέδιο της ανάλυσης της Βιωσιμότητας Χρέους από την Κομισιόν εν αναμονή της δημοσίευσής της.
Η επαναφορά του ελληνικού χρέους σε βιώσιμη τροχιά θα επιτραπεί από τον «κατάλληλο συνδυασμό μέτρων για τη διαχείριση του χρέους, παράτασης των ωριμάνσεων και των περιόδων χάρητος για κεφάλαιο και τόκους, με πρόσθετη χρήση των κερδών από τα προγράμματα SMP και ANFA».
Ειδικότερα, το πρακτορείο γράφει ότι η ανάλυση καταγράφει μεταξύ άλλων τα εξής:
• Η βιωσιμότητα του χρέους και επομένως η χρεία για πρόσθετα μέτρα, θα πρέπει να συναχθεί κατά τρόπο που θα λαμβάνει υπόψη σειρά αρνητικών εξελίξεων.
• Υφίσταται αβεβαιότητα όσον αφορά την ικανότητα της ελληνικής κυβέρνησης να διατηρήσει υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα επί πολλές δεκαετίες.
• Επίσης, υφίστανται σημαντικοί κίνδυνοι για την ανάπτυξη που σχετίζονται με τη γήρανση πληθυσμό και τις τάσεις της συνολικής παραγωγικότητας.
• Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της Ανάλυσης που δημοσιεύει το Bloomberg, ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να φθάσει στο 181,1% το 2017, το 165% το 2020, το 127,2% το 2030 και το 96,4% το 2060.
• Οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες (GFN) προβλέπεται να ανέλθουν στο 16,7% του ΑΕΠ, πριν αποκλιμακωθούν σημαντικά στο 7,5% το 2021. Ο λόγος του GFN προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξάνεται κατόπιν, φθάνοντας το 23% το 2055 και μειούμενος στο 21,9% μέχρι το 2060.
• Η πρώτη εκταμίευση των 5,7 δισεκ. ευρώ είναι πιθανό να πραγματοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση των προαπαιτούμενων, με τα 3,3 δισεκ. να κατευθύνονται προς την εξυπηρέτηση του χρέους και 1,9 δισεκ. στην δημιουργία αποθεματικού, ενώ 0,5 δισεκ. θα χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή οφειλών προς εγχώριους προμηθευτές υπό τον όρο της επίτευξης των συμφωνημένων στόχων.
• Το εναπομένον ποσόν του ενός δισεκ. ευρώ δύναται να διατεθεί για αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών μετά τον Απρίλιο, υπό τον όρο θετικής έκθεσης των ευρωπαϊκών θεσμών.
• Το σύνολο των 18,4 δισεκ. ευρώ επίσημης χρηματοδότησης μέχρι την λήξη του προγράμματος θα έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία αποθεματικού 10,2 δισεκ. ευρώ βάσει των πρόσφατων στοιχείων.
• Η ρευστότητα των 10,2 δισεκ. θα καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες για χρονικό διάστημα λιγότερο των δέκα μηνών μετά την λήξη του προγράμματος.
