Η γιγάντωση της διαφθοράς σε όλο της το μεγαλείο, με τα πλοκάμια της απλωμένα παντού, και η αδυναμία αποτελεσματικής καταπολέμησής της είναι ίσως η πρώτη και μεγαλύτερη διαχρονική «κατάρα» που επιβεβαιώνεται κατά περιόδους από το σύνολο των πολιτικών, των δικαστικών λειτουργών, των ελεγκτικών Αρχών και, πάνω απ’ όλα, από το σύνολο των πολιτών (99% είναι το ποσοστό των πολιτών που εντοπίζει διαφθορά στη χώρα και 63% όσων θίγονται προσωπικά).
Δεδομένου όμως ότι οι κατάρες και οι απαξιωτικές γενικεύσεις ανήκουν σε «μεσημεριανές ζώνες», τη φορά αυτή οι ελεγκτές των ανεξάρτητων Αρχών όλων των σωμάτων ελέγχου και οι δικαστικοί λειτουργοί, με τη βοήθεια του νέου και πιο σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου, αποφασίζουν να παραμερίσουν τις «διαφορές» τους. Διαφορές που συχνά προκαλούνται από την πολυνομία, την αδιαφάνεια, τον κατακερματισμό των ευθυνών, τα στεγανά ανάμεσα στις διάφορες Αρχές κ.λπ.
Με στόχο ακριβώς το εθνικό σχέδιο δράσης στην καταπολέμηση της διαφθοράς πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα τελετών του Εφετείου Αθηνών συνέδριο με θέμα «Εισαγγελικές παραγγελίες και ελεγκτικά σώματα. Ο δημόσιος έλεγχος και ο ρόλος του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης στην καταπολέμηση της διαφθοράς».
Στην εντυπωσιακά μεγάλη προσέλευση, όλο το τριήμερο, πάνω από 400 άτομα στο ακροατήριο (ελεγκτές, επιθεωρητές, δικαστές, εισαγγελείς, καθηγητές) και με τα «φώτα της δημοσιότητας» στραμμένα αλλού, οι επικεφαλής των ανεξάρτητων Αρχών, των λειτουργών της Δικαιοσύνης και όλοι οι εισηγητές τόνισαν την απόφασή τους να συνεργαστούν στη βάση των διακριτών αλλά και των αναγκαστικά συνδεόμενων ρόλων τους, προκειμένου να καταπολεμηθεί επιτέλους με κάθε τρόπο η διαφθορά σε κάθε τομέα της δημόσιας ζωής.
«Αποτελεσματικότερο έργο»
Η «ουσία» του ειδικού -αλλά σε καμία περίπτωση αδιάφορου- συνεδρίου αποτυπώθηκε σε μία φράση της εισαγγελέως του Αρείου Πάγου, Ξένης Δημητρίου.
Αναφερόμενη στην τομή που επετεύχθη στη μάχη κατά της διαφθοράς με την ενεργοποίηση του Συντονιστικού Οργάνου Επιθεώρησης και Ελέγχου (ΣΟΕΕ), εστίασε στην ανάγκη για συμπράξεις μεταξύ Δημόσιας Διοίκησης και Δικαιοσύνης, «όχι για να μεταβιβάζονται οι ευθύνες, αλλά για να γίνει αποτελεσματικότερο το έργο όλων».
Η ΓΕΔΔ, Μαρία Παπασπύρου, τόνισε τις πολύπλευρες δυνατότητες δράσης των μεικτών κλιμακίων του ΣΟΕΕ που καταλαμβάνει βασική θέση στον στρατηγικό σχεδιασμό για τον έλεγχο της Δημόσιας Διοίκησης και σκοπό έχει την παρακολούθηση και τον συντονισμό επιθεωρήσεων, ελέγχων και ερευνών που διεξάγονται από τα σώματα και τις υπηρεσίες επιθεώρησης και ελέγχου.
«Η κατάστρωση ενός στρατηγικού σχεδίου τακτικών συνδυασμένων ελέγχων, με χρήση κριτηρίων επιλογής των προς έλεγχο φορέων, η διαρκής επιμόρφωση των επιθεωρητών-ελεγκτών, η τυποποίηση των ελέγχων και των εκθέσεων ελέγχου και η αναβάθμιση της τεχνολογικής υποδομής των ελεγκτικών σωμάτων» είναι συνοπτικά οι άξονες στους οποίους αναφέρθηκε.
Διευκρίνισε ότι ο μικτές ομάδες επιθεωρητών σχετίζονται με εξαιρετικά σοβαρές υποθέσεις υψηλής διαφθοράς και με τις εξειδικευμένες γνώσεις τους θα μπορούν να προσφέρουν σημαντική βοήθεια στο εισαγγελικό έργο.
Υπογράμμισε ότι, στο πλαίσιο του ΣΟΕΕ, όλα τα ελεγκτικά σώματα προσλαμβάνουν την ανακριτική ιδιότητα, ενώ, εάν έχει προηγηθεί ένορκη διοικητική εξέταση ή υπάρχει πόρισμα ή έκθεση ελέγχου του ΓΕΔΔ ή σώματος ή υπηρεσίας επιθεώρησης και ελέγχου και προκύπτουν επαρκείς ενδείξεις, μπορεί να κινηθεί η ποινική δίωξη.
Το σχόλιο του διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γ. Πιτσιλή, ήταν: «Το μήνυμα της συμμόρφωσης θα αργήσει να έρθει, όσο έχουμε καθυστερήσεις. Πρέπει να καταλήγουμε σε τελεσίδικες, αμετάκλητες αποφάσεις το συντομότερο δυνατόν. Ετσι θα πετύχουμε τον στόχο για δικαιοσύνη και διαφάνεια».
Οι ομιλητές τόνισαν τον ρόλο του διευρυμένου και συνδυαστικού ελέγχου «πόθεν έσχες», που θα επιτρέπει αποδοτικότερα συμπεράσματα, αλλά και του πλήρους ελέγχου του τρόπου χρηματοδότησης (ιδιωτικής και δημόσιας) των κομμάτων, όπως και των δανείων τους. Τονίστηκε με ειδική έμφαση το νέο πλαίσιο και τα συγκεκριμένα μέτρα καταπολέμησης του λαθρεμπορίου, ειδικά των καπνικών προϊόντων.
«Νομοθετικές πρωτοβουλίες»
Ακόμη, σημειώθηκε η συχνά ελλιπής νομική υποστήριξη για τις υποθέσεις δημοσίου συμφέροντος, με αποτέλεσμα συνήθως να παρίσταται μόνο ένας αρμόδιος ελεγκτής στα δικαστήρια.
Διαπιστώθηκε η ανάγκη τροποποίησης του νόμου για την προστασία μαρτύρων, ως ένα από τα πλέον σημαντικά θέματα που προέκυψαν στο συνέδριο.
Επισημάνθηκε, τέλος, η σημασία της ίδρυσης με νόμο της Διεύθυνσης Ερευνών Οικονομικού Εγκλήματος με 135 αποσπάσεις και 15 οργανικές θέσεις, που θα δώσει τη δυνατότητα στον έλεγχο 4.500 παραγγελιών ελέγχου που εκκρεμούσαν, μία διαδικασία που ασφαλώς θα βοηθήσει πολύ τον οικονομικό εισαγγελέα.
Κλείνοντας, η Μ. Παπασπύρου δήλωσε ότι «τα συμπεράσματα των συζητήσεων του συνεδρίου θα συστηματοποιηθούν και θα εκδοθούν, προκειμένου να αποτελέσουν το έναυσμα για νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα επιλύσουν χρονίζοντα προβλήματα και θα συμβάλουν στην ενίσχυση του δύσκολου αγώνα κατά της διαφθοράς».
Η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ξένη Δημητρίου, ανέφερε ότι η χρήση του Ποινικού Δικαίου δεν αποτελεί πανάκεια για την επίλυση κοινωνικών προβλημάτων:
«Προτεραιότητά μας πρέπει να είναι η καθιέρωση και εφαρμογή θεσμών που στηρίζουν την ανάδειξη αξιών πέραν του χρήματος, διασφάλιση αξιοκρατίας, διαφάνειας, απλοποίησης διοικητικών διαδικασιών, πλήρους ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, ισοτιμίας όλων στον έλεγχο και αφύπνιση της κοινωνίας των πολιτών για τις αποδομητικές συνέπειες της διαφθοράς».
Οι δείκτες… απάτης στα δημόσια έργαΣτην τοποθέτηση της π. επιθεωρήτριας (δημοσίων συμβάσεων) του Σώματος Επιθεωρητών Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης, Μ. Γεροντίδου, παρουσιάστηκαν σε παραδείγματα οι δείκτες… απάτης σε ένα δημόσιο έργο, όπως: ● αδικαιολόγητα χαμηλές προσφορές ● αλλαγές αμέσως μετά τις αναθέσεις και τροποποιήσεις στοιχείων ● διαφορετικά στοιχεία προσφορών από εκείνα της πραγματικής σύμβασης ● ο προσφέρων έχει στενή επαφή με το αρμόδιο για τις συμβάσεις προσωπικό ή έλαβε μέρος στην κατάρτιση προδιαγραφών ● αδικαιολόγητη χρήση με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση ● φωτογραφικές περιγραφές προσαρμοσμένες στα προφίλ εταιρειών ● απευθείας ανάθεση με ανεπαρκή αιτιολόγηση μη προκήρυξης διαγωνισμού ● τεχνητή κατάτμηση συμβάσεων ● προσυνεννοημένες προσφορές ● ιεραρχικές διασυνδέσεις μελών των επιτροπών ● συμμετοχή υψηλόβαθμων στελεχών στη διαδικασία αξιολόγησης. |
