Κλεφτές ματιές πάνω από το τείχος

«Παγιδευμένο» στο Τεκάτε του Μεξικού ένα αγοράκι ρίχνει κλεφτές ματιές πάνω από ένα χαλύβδινο τείχος 21 μέτρων, το οποίο χωρίζει τη χώρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και βρίσκεται περίπου 64 μίλια νοτιοανατολικά της κοσμιτείας του Σαν Ντιέγκο.

Πρόκειται για μία γιγάντια τοιχογραφία του Γάλλου καλλιτέχνη JR, που με αυτό τον τρόπο επιδιώκει την ευαισθητοποίηση για το ζήτημα της μετανάστευσης στην εποχή του Τραμπ, ο οποίος θέλει την κατασκευή του τείχους στα σύνορα των δύο χωρών.

Η εγκατάσταση αυτή στο Μεξικό είναι ορατή και από την πλευρά του αμερικανικού εδάφους. Κάποιος μπορεί να πει ότι το παιδί φαίνεται φοβισμένο, άλλος ότι δίνει την εντύπωση πως μπορεί να ανατρέψει με τα χεράκια του το τείχος.

«Είναι μεγαλύτερο από τη ζωή», είπε ένας Αμερικανός που το έβγαλε φωτογραφία από την Καλιφόρνια. «Απλά εφιστά την προσοχή στο όλο θέμα με θετικό τρόπο», πρόσθεσε ο ίδιος.

Από την άλλη πλευρά του τείχους, οι οικογένειες που το είδαν στην καταπράσινη πλαγιά είπαν ότι πήραν αυτοπεποίθηση. Μία 18χρονη φοιτήτρια δήλωσε ότι η πόλη Τεκάτε είναι ανήσυχη. «Είναι όμορφο» σχολίασε.

Το έργο βασίστηκε σε μια φωτογραφία ενός αγοριού 12 μηνών που ζει με τη μητέρα του και τους παππούδες του στο Τεκάτε και την οποία έβγαλε ο νέος δημιουργός. 

Ο JR δήλωσε ότι εμπνεύστηκε την ιδέα σε ένα όνειρο. «Και όταν ξύπνησα, αναρωτήθηκα τι να σκεφτόταν» αυτό το παιδί. Συνέχισε λέγοντας ότι εμείς ξέρουμε τι σημαίνει ένα τείχος, «τις συνέπειες του, τι αντιπροσωπεύει, τι χωρίζει». «Αλλά ένα παιδί;»

Ένα χρόνο αργότερα, όταν ο Γάλλος αναζητούσε το τέλειο σημείο για την εγκατάσταση, είδε ένα σπίτι στο Τεκάτε. Μαζί με έναν Μεξικανό φίλο του,  χτύπησε την πόρτα για να δει από εκεί την εικόνα του τοπίου.

Τότε ένα παιδί ενός έτους τους κοιτούσε μπροστά φέρνοντας στο νου του JR το αγόρι που είχε ονειρευτεί. Ο καλλιτέχνης ρώτησε την μητέρα του εάν θα μπορούσε να φωτογραφίσει τον γιο της και εκείνη συμφώνησε.

Ο JR, το μεγάλο μέρος του πρόσφατου έργου του οποίου επικεντρώνεται στους μετανάστες, δήλωσε ότι δεν σκόπευε η νέα του εγκατάσταση να συμπέσει με τις προ λίγων ημερών δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με την απόφασή του να καταργήσει την DACA (Πράξη Αναβολής για τις Αφίξεις Παιδιών), τον νόμο του Μπαράκ Ομπάμα που προστάτευε από την απέλαση τους λεγόμενους «ονειροπόλους», τους νεαρούς μετανάστες που ήρθαν ως παιδιά με τους γονείς τους στις ΗΠΑ χωρίς «χαρτιά».

Όμως, «τώρα νομίζω ότι είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι το έργο ήρθε σε μια στιγμή που δημιουργεί περισσότερο διάλογο», είπε για συμπληρώσει ότι στόχος του είναι εγείρει περισσότερα ερωτηματικά.

Το τείχος έχει αποτελέσει «κενό καμβά» στο παρελθόν και για άλλους καλλιτέχνες ή ακτιβιστές. Μουσικοί έχουν παίξει ταυτόχρονα και στις δύο πλευρές. Ένα γιγάντιο ξύλινο άλογο σαν ένας άλλος «δούρειος ίππος» σταθμεύθηκε κοντά σε μια διασταύρωση.

Τμήματα τοίχου από την μεξικανική πλευρά έχουν καλυφθεί με έργα ζωγραφικής από πεταλούδες μέχρι την αμερικανική σημαία, αλλά από την… ανάποδη.