Η… Τραμπ-άλα των αντιφάσεων

«Μύλος». Μόνο κάπως έτσι μπορούν να χαρακτηριστούν οι εξελίξεις στις σχέσεις των ΗΠΑ με τη Ρωσία και το Ιράν, αλλά και οι αντιδράσεις του Ντόναλντ Τραμπ.

Η Ρωσία κάνει λόγο για οικονομικό πόλεμο και το Ιράν για υπονόμευση της διεθνούς συμφωνίας για το πυρηνικό του πρόγραμμα, καθώς το νομοσχέδιο που ψήφισε το αμερικανικό Κογκρέσο δεν περιελάμβανε μόνο κυρώσεις κατά της Μόσχας, αλλά και κατά της Τεχεράνης και της Πιονγιάνγκ.

Στο Κογκρέσο επιρρίπτει την ευθύνη για τις όποιες αρνητικές εξελίξεις ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος «εξαναγκάστηκε» στην υπογραφή ενός νομοσχεδίου με το οποίο διαφωνούσε, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το κομμάτι της Ρωσίας.

«Οι σχέσεις μας με τη Ρωσία βρίσκονται σε ιστορικά -και επικίνδυνα- πολύ χαμηλό επίπεδο. Μπορείτε να ευχαριστήσετε γι’ αυτό το Κογκρέσο, αυτούς τους ίδιους ανθρώπους που αποδεικνύονται ανίκανοι να μας δώσουν μια κάλυψη υγείας», έγραψε χθες στο τουίτερ, μια μέρα αφότου στο επίσημο ανακοινωθέν του είχε χαρακτηρίσει το νομοσχέδιο με τις κυρώσεις «ελαττωματικό» και με «ξεκάθαρα αντισυνταγματικές διατάξεις».

Η Ρωσία, μετά την εντολή για την αποχώρηση 755 μελών του αμερικανικού διπλωματικού προσωπικού από το έδαφός της, περνά σε οξεία φραστική επίθεση.

Ο Ρώσος πρωθυπουργός Ντμίτρι Μεντβέντεφ έγραψε στη σελίδα του στο Facebook ότι οι κυρώσεις συνιστούν «κήρυξη ολοκληρωτικού οικονομικού πολέμου κατά της Ρωσίας» και βάζουν «τέλος στις ρωσικές ελπίδες για μια βελτίωση των σχέσεων με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση». «Η κυβέρνηση Τραμπ», συνέχισε, «έδειξε την απόλυτη αδυναμία της παραχωρώντας την εκτελεστική εξουσία στο Κογκρέσο κατά τον πλέον ταπεινωτικό τρόπο».

Ανάλογος τόνος επικρατεί στον ρωσικό Τύπο. «Δεν πρόκειται πλέον για επιβολή κυρώσεων, αλλά για το ποιος είναι ο κύριος του Λευκού Οίκου», έγραψε η Komsomolskaya Pravda, ξύνοντας μια μεγάλη πληγή για τον Ντόναλντ Τραμπ.

«Η βελτίωση των σχέσεων με τη Ρωσία μετατρέπεται πλέον σε θέμα ζωής και θανάτου για τον 45ο Αμερικανό πρόεδρο. Εάν δεν κατορθώσει να πει ‘‘όχι’’ στην αντιπολίτευση τώρα, το επόμενο νομοσχέδιο θα μπορούσε να είναι μία πρόταση μομφής εναντίον του».

«Παραδόξως», ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έχει κάνει ο ίδιος -ακόμα- κάποιες επίσημες δηλώσεις ούτε έχει χρησιμοποιήσει σκληρούς προσωπικούς χαρακτηρισμούς για τον Τραμπ, γεγονός που ερμηνεύεται από κάποιους αναλυτές ως «παραθυράκι» για το ενδεχόμενο βελτίωσης των διμερών σχέσεων στο μέλλον.

Την ανησυχία τους για τη νέα ψυχροπολεμικού τύπου αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας εκφράζουν και άλλοι στην Ευρώπη.

«Με την επιδείνωση των ρωσοαμερικανικών σχέσεων εξανεμίζεται το μοναδικό θετικό στοιχείο της προεδρίας Τραμπ», έγραφε χθες στο κύριο άρθρο της η βρετανική Independent, σχολιάζοντας ότι «για πρώτη φορά ο Ντόναλντ Τραμπ έγραψε ένα σωστό μήνυμα στο τουίτερ».

Γνωστές από την προηγούμενη εβδομάδα και οι αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τις νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, με τη Γερμανία ειδικά να απειλεί τις ΗΠΑ με «εμπορικό πόλεμο» εάν πληγούν τα συμφέροντα των εταιρειών της.

Χθες, ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δήλωσε «ικανοποιημένος» σε γενικές γραμμές με τη διατύπωση στο ανακοινωθέν του Τραμπ, στο οποίο εξέφραζε την ελπίδα «ότι θα υπάρξει μία συνεργασία ανάμεσα στις δύο χώρες μας επί των σημαντικότερων διεθνών θεμάτων, κατά τρόπο ώστε οι κυρώσεις να μην είναι πλέον αναγκαίες».

Προειδοποίησε όμως ότι θα υπάρξει απάντηση εάν οι κυρώσεις «στην πράξη πλήξουν ευρωπαϊκές επιχειρήσεις».

Η «συγκαταβατική» γλώσσα του Αμερικανού προέδρου πάντως δεν συνάδει με την ψυχροπολεμική φρασεολογία του αντιπροέδρου του Μάικ Πενς, ο οποίος, απευθυνόμενος στους προέδρους των τριών βαλτικών χωρών, είπε ότι «δεν υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος από το φάσμα μιας επίθεσης από τον απρόβλεπτο γείτονά σας», αναφερόμενος στη Ρωσία.

Οσο για τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρεξ Τίλερσον, ο οποίος θα συναντηθεί το Σαββατοκύριακο με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ στο περιθώριο διεθνούς διάσκεψης στη Μανίλα, δήλωσε ότι «οι σχέσεις με τη Μόσχα βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο τους από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και μπορούν ακόμη να επιδεινωθούν».

Στα άκρα με Ιράν

Και δεν είναι μόνο οι σχέσεις με τη Μόσχα αυτές που πλήττονται και οι οποίες θα πρέπει να θορυβήσουν, μεταξύ άλλων, και την Ε.Ε. «Ο κύριος στόχος των ΗΠΑ με την επιβολή κυρώσεων κατά του Ιράν είναι να διαλύσουν τη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα», δήλωσε χθες ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Σαΐντ Αμπάς Αρακτσί.

Πρόσθεσε μάλιστα ότι το Ιράν θα επιδείξει μια «πολύ έξυπνη αντίδραση», χωρίς να προχωρήσει σε λεπτομέρειες.

Κάπου εδώ φαίνεται και το παράδοξο της όλης εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος καταγγέλλει το Κογκρέσο για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, αλλά στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται κυρώσεις κατά της Τεχεράνης, τις οποίες ο ίδιος, θεωρητικά τουλάχιστον, επιθυμούσε, ενώ είχε αναγάγει την ακύρωση της διεθνούς συμφωνίας για τα πυρηνικά σε κεντρικό άξονα της εξωτερικής του πολιτικής κατά την προεκλογική εκστρατεία.

Αναπόφευκτα γεννάται το ερώτημα ποιες θα είναι οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις μετά τη νέα όξυνση στις σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας και με έναν πρόεδρο στον Λευκό Οίκο που βρίσκεται σε διάσταση απόψεων όχι μόνο με το Κογκρέσο, αλλά συχνά και με το ίδιο του το επιτελείο (ενίοτε και με τον εαυτό του). Μάλλον όχι οι πιο ευοίωνες.

Σύμφωνα μάλιστα με μια χθεσινή είδηση που πέρασε στα «ψιλά», η Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας ενέκρινε νόμο, σύμφωνα με τον οποίο θα διακοπεί η οικονομική ενίσχυση των ΗΠΑ προς την Παλαιστινιακή Αρχή αν δεν σταματήσει να «επιβραβεύει Παλαιστίνιους που σκοτώνουν Αμερικανούς και Ισραηλινούς πολίτες». Τα «καλύτερα» είναι μπροστά μας…