Την αποκαλούν «Λεωφόρο των Δακρύων». Είναι μια λωρίδα ασφάλτου που διασχίζει τα πυκνά δάση της καναδικής επαρχίας της Βρετανικής Κολούμπιας περνώντας μέσα από χωριά και καταυλισμούς ιθαγενών και σβήνοντας στον Ειρηνικό ωκεανό. Εκεί είδαν για τελευταία φορά τη 16χρονη Ντελφίν Νικάλ την άνοιξη του 1990.
Η 16χρονη Ραμόνα χάθηκε ένα βράδυ του 1994 όταν πήγε σε γιορτή σε γειτονικό χωριό και δεν επέστρεψε ποτέ: το πτώμα της βρέθηκε 10 μήνες αργότερα κοντά σε τοπικό αεροδρόμιο.
Η 22χρονη Ταμάρα Τσίπμαν εξαφανίστηκε το 2005 περιμένοντας το λεωφορείο. Σαν κι αυτές, δεκάδες ιθαγενείς γυναίκες και κορίτσια έχουν εξαφανιστεί ή δολοφονηθεί εκεί.
Η ατιμωρησία των εγκλημάτων που γίνονται στη «Λεωφόρο των Δακρύων» αποτελεί πολιτικό σκάνδαλο στη Βρετανική Κολούμπια.
Αλλά αυτές οι περιπτώσεις συνιστούν απλώς ψήγματα του τεράστιου αριθμού ιθαγενών γυναικών που εξαφανίζονται ή δολοφονούνται σε ολόκληρο τον Καναδά.
Η αστυνομία κάνει λόγο για 1.200 κρούσματα σε τρεις δεκαετίες, ενώ έρευνα της Ενωσης Ιθαγενών Γυναικών Καναδά (NWAC) ανεβάζει τον αριθμό τους στις 4.000.
Οι οικογένειες των θυμάτων καταγγέλλουν τον ρατσισμό της αστυνομίας που αρνείται να βοηθήσει και σπάνια κινητοποιείται όταν γίνονται σχετικές καταγγελίες, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει όταν αγνοείται κάποια λευκή γυναίκα.
Η ίδια η υπουργός Ιθαγενικών Υποθέσεων του Καναδά αναγνώρισε πως οι Αρχές αντιμετωπίζουν τους θανάτους ιθαγενών γυναικών «ως αναπότρεπτους, λες και οι ζωές τους αξίζουν λιγότερο».
Οι ιθαγενείς κοινότητες έχουν αφεθεί στην τύχη τους, αντιμετωπίζουν δυσανάλογα ποσοστά φτώχειας, φυλακίσεων, αλκοολισμού και κατάχρησης ουσιών, και συχνά στερούνται βασικά αγαθά, όπως πόσιμο νερό.
Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν αυτές τις διακρίσεις ακόμη και στον θάνατο: οι ιθαγενείς γυναίκες αποτελούν το 4% του συνολικού πληθυσμού του Καναδά, αλλά εκπροσωπούν το 16% των γυναικών θυμάτων δολοφονίας.
Πρωτοβουλία του Τριντό
Επειτα από χρόνια κρατικής αδιαφορίας, η κυβέρνηση του Τζάστιν Τριντό υποσχέθηκε «ολική επανεκκίνηση» των σχέσεων κράτους – ιθαγενών και, κάνοντας λόγο για «συνεχιζόμενη τραγωδία», τον Δεκέμβριο του 2015 ανακοίνωσε τη διεξαγωγή Εθνικής Ερευνας για τις εξαφανίσεις και δολοφονίες ιθαγενών γυναικών.
Αλλά έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια, η συμμαχία της Μανιτόμπα (ΜΚΟ) που εκπροσωπεί 30 ιθαγενείς λαούς κατήγγειλε την αναποτελεσματικότητα της Εθνικής Ερευνας και τις συνεχιζόμενες διακρίσεις.
«Δεν την εμπιστευόμαστε πια. Μας έχουν αποκλείσει από αυτήν. Δεν μπορούμε να ατιμάσουμε τους δικούς μας και τους εαυτούς μας συμμετέχοντας σε μια διάτρητη διαδικασία», γράφει η ανακοίνωσή της, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι από τους όρους αναφοράς των επίσημων κειμένων απουσιάζει το θέμα των αναγκαίων πολιτικών, παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις ιθαγενών και διεθνών οργανώσεων για απουσία πολιτικών προστασίας των ιθαγενών γυναικών.
«Πολλές οικογένειες αναρωτιούνται αν το ότι μοιράζονται τις ιστορίες τους σε αυτή την Ερευνα θα φέρει κάποια αλλαγή. Στην πραγματικότητα, με αυτή τη διαδικασία επαναθυματοποιούνται», λέει η Μεγάλη Αρχηγός της συμμαχίας της Μανιτόμπα, Σέιλα Νορθ Γουίλσον. «Το διακύβευμα είναι ότι θα συνεχίσουμε να χάνουμε κι άλλες ιθαγενείς γυναίκες και κορίτσια στον Καναδά».
