Η γραφή και η ανάσα όλων (μας)

Πάει λίγος καιρός που τα κείμενα για την εφημερίδα γράφονται στον υπολογιστή – το πώς βγαίνουν πέρα ο θεός κι η ψυχή τους. Είναι, δεν λέω, μια εμπειρία που ίσως έπρεπε να αρχίσει να βιώνεται πολύ νωρίτερα· ποιος ξέρει ίσως- τι καινούργια πράγματα θα έφερνε (όταν ανοίγει ένα παράθυρο είναι παρηγορία). Πάντως στον υπολογιστή δεν φαίνεται (ή πιθανώς να φαίνεται καλύτερα) η πίκρα, τα πλήκτρα αποδεικνύονται αφιλόξενα σε δυνατά ή και οχληρά συναισθήματα.

Διαβάζω ένα εντυπωσιακά ευχάριστο και βαθύ βιβλίο με τίτλο «Μύθος ομόρριζος. Καβάφης-Θεόφιλος-Μακρυγιάννης» του Τάσου Πολυμέρη, Εναλλακτικές Εκδόσεις.

Σε μια του υποσημείωση παραπέμπει στον Γιώργο Ιωάννου (Πρωτεύουσα των προσφύγων), ο οποίος φαίνεται να αντιμετώπιζε ομοιότυπα προβλήματα με τις γραφομηχανές!

«Τα από γραφομηχανής κείμενα από άποψη γλώσσας λίγο ή πολύ, δεν είναι ιδιαίτερα κοφτερά. Η γραφομηχανή δεν σου επιτρέπει να ζωγραφίσεις τη λέξη, να μετάσχεις και με τις κινήσεις σου στην ανάκλησή της. Δεν σου επιτρέπει να θυμηθείς με την κίνηση καθώς γράφεις μια λέξη, να κάνεις συνειρμούς κινητικούς, να θυμηθείς με το σώμα σου, να σύρεις ακόμα και με τη μυϊκή σου δυνατότητα τις λέξεις, τις φράσεις, τις παραγράφους από το χάος στο χαρτί».

Στην ίδια σελίδα ο συγγραφέας σημειώνει: «Είναι σημαντικό ένα κείμενο να μην το διαβάσει κανείς μόνο με τα μάτια, αλλά και με το χέρι. Εχεις άλλη αίσθηση του κειμένου όταν το αντιγράφεις στο χαρτί με το χέρι. Είναι μια κίνηση φορτωμένη μνήμες από την εποχή που οι πρωτόγονοι χάραξαν πάνω στους βράχους τις πρώτες παραστάσεις. Γνωρίζεις αλλιώς».

Θα συμφωνήσω. Γνωρίζεις αλλιώς. Νιώθεις αλλιώς. Συμπεριφέρεσαι και πράττεις αλλιώς.

Τώρα, το τι σημαίνει αυτό το αλλιώς είναι αλλουνού παπά ευαγγέλιο και προφανώς όχι της στιγμής, παραμένει πάντως ζητούμενο.

Αντλώ από το ίδιο βιβλίο κι άλλη μια παραπομπή του συγγραφέα στον Ν.Γ. Πεντζίκη: «Το μόνο που είναι δύσκολο, είναι να ανακαλύψει κανείς την ιερότητα της γραφής. Να παραδεχτείς ότι η γραφή αποτελεί έναν ξεχωριστό τρόπο ζωής. Οτι το να γράφεις σημαίνει πως βρίσκεσαι στα έσχατα όρια της ζωής πριν σου κοπεί η ανάσα!».

Ασυνάρτητη χώρα. Προσπαθεί κανείς να μαζέψει τα κομμάτια της, να συνοδοιπορήσει με τις βασανισμένες ψυχές της, να βρει έναν χώρο να ανασάνει, να μη νιώθει κάλπικος και μασκαρεμένος, να μπορεί να αγαπήσει και να απελευθερωθεί από τον τρόμο της εξουσίας και της εγκλωβιστικής και πνιγηρής πραγματικότητας· να ανακαλύψει χώρους χαράς και παιγνιδιού, να είναι έτοιμος ανά πάσα στιγμή να χορεύει και να (χαμο)γελάει, να κλαίει και να κατανοεί.

Και ας τυραννιέται από ιδέες και αξιώσεις ισχύος – να τις ξεφορτωθεί, επιτέλους.

Φως. Αυτό λείπει και ας αφήσουμε κατά μέρος την ηφαιστειακή συμβουλή να μάθουμε να γράφουμε χορεύοντας – δεν γίνεται κατανοητό κι από φίλους ακόμη.

Δεν υπάρχουν ευάγγελοι λόγοι· μόνο δυσάγγελοι (ετούτες τουλάχιστον τις δύσκολες στιγμές…). Και ας έλεγε ο Ρίτσος ότι αύριο θα γίνουμε ακόμα πιο απλοί…