Με άμεση ενεργοποίηση του (αχρησιμοποίητου ώς τώρα) άρθρου 7 της Συνθήκης της Ε.Ε., που θα μπορούσε δυνητικά –πλην πολύ δύσκολα ρεαλιστικά– να καταλήξει στη λεγόμενη «πυρηνική επιλογή» για αναστολή του δικαιώματος ψήφου της Πολωνίας στα ευρωπαϊκά όργανα, απείλησε ξανά χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την υπερσυντηρητική, εθνικιστική κυβέρνηση στη Βαρσοβία λόγω της προωθούμενης, άκρως αμφιλεγόμενης δικαστικής μεταρρύθμισης.
Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Φρανς Τίμερμανς, επέμεινε πως η νομοθεσία θέτει σε ασφυκτικό κυβερνητικό έλεγχο τη δικαστική εξουσία στη χώρα και άρα παραβαίνει όχι μόνο το πολωνικό Σύνταγμα, αλλά τους κανονισμούς και τις αρχές της Ε.Ε.
Ο Τίμερμανς καλωσόρισε μεν το (αιφνιδιαστικό) βέτο, που άσκησε σε δύο από τρεις επίμαχους νόμους ο Πολωνός πρόεδρος Αντρέι Ντούντα (υπό το βάρος και των πανεθνικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων), υποστήριξε όμως πως δεν είναι αρκετό.
Αφενός επειδή ο τρίτος νόμος, που δίνει στον υπουργό Δικαιοσύνης την αρμοδιότητα να διορίζει και να παύει τους προέδρους των τακτικών δικαστηρίων, πήρε ήδη προεδρική υπογραφή.
Αφετέρου επειδή η Πολωνή πρωθυπουργός Μπεάτα Σίντλο διακήρυξε πως η κυβέρνησή της δεν θα υποκύψει «στην πίεση από τον δρόμο και το εξωτερικό», κατηγορώντας τόν (θεωρητικά φίλα προσκείμενο) Ντούντα πως καθυστερεί τη δικαστική μεταρρύθμιση, χωρίς να αποκλείει απόπειρα ανάκλησης του προεδρικού βέτο με αυξημένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε στην Πολωνία διορία ενός μήνα για να κάνει δραστικές αλλαγές. Επιπλέον, απείλησε με έναρξη της λεγόμενης διαδικασίας επί παραβάσει λόγω αθέμιτων διακρίσεων στη διάταξη για την ηλικία συνταξιοδότησης γυναικών και ανδρών δικαστών, που μπορεί να καταλήξει σε προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά της Πολωνίας και στην επιβολή προστίμων. Η Βαρσοβία κάνει λόγο για «εκβιασμό».
Η επαπειλούμενη ενεργοποίηση του άρθρου 7 αρχικά προβλέπει πλειοψηφία 4/5, δηλαδή 22 εκ των 27 κρατών-μελών, για να περάσει πρόταση μομφής εναντίον του παραβάτη – μια κίνηση που στέλνει πολιτικό μήνυμα με λιγοστές πρακτικές συνέπειες.
Για την έσχατη τιμωρία της αναστολής του δικαιώματος ψήφου απαιτείται ομοφωνία των κρατών-μελών, με την Ουγγαρία να έχει ξεκαθαρίσει πως θα ταχθεί με κάθε μέσο στο πλευρό της Πολωνίας.
