Σε πολλά άρθρα μου (παλαιότερα στην «Ελευθεροτυπία» και μετά το κλείσιμό της στην «Εφημερίδα των Συντακτών») έχω αναφερθεί στο Εθνικό Απολυτήριο. Στο τελευταίο από αυτά, στις 15.5.17, σχολιάζοντας τις μέχρι τότε συνεχώς διαφοροποιούμενες δηλώσεις του υπουργού Παιδείας και άλλων αρμοδίων, τόνιζα ότι:
(α) Ενα πραγματικό Εθνικό Απολυτήριο πρέπει να αποτελεί ακαδημαϊκό τίτλο ο οποίος θα αποτυπώνει την επίδοση του κατόχου του στο Λύκειο κατά τρόπο αντικειμενικό. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό, οι βαθμοί που θα λαμβάνονται υπόψη για να εξαχθεί ο γενικός βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου θα είναι μόνον εκείνοι των μαθημάτων που θα προκύπτουν από τις γραπτές πανελλαδικές εξετάσεις, ενός ή δύο μαθημάτων της Β’ Λυκείου και όλων των μαθημάτων της Γ’ Λυκείου, των οποίων ο αριθμός δεν πρέπει να είναι μεγάλος· αρκετών, όμως, ώστε να έχει ο απόφοιτος του Λυκείου τη γενική εκείνη παιδεία που θα του είναι χρήσιμη σε όλη του τη ζωή.
(β) Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι βαθμοί του σχολείου, διότι θα προκύψουν προβλήματα που εμφανίστηκαν στο παρελθόν (πλήθος «αριστούχων»).
Σε συνέντευξή του στις 6.7.17 ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής ανακοίνωσε τις τελικές προτάσεις του Ινστιτούτου για τον τρόπο εισαγωγής στα ΑΕΙ με ένα «Εθνικό Απολυτήριο» στο οποίο θα ενσωματώνονται οι βαθμοί 4 μαθημάτων της Γ’ Λυκείου, που θα προκύπτουν από πανελλήνιες εξετάσεις σ’ αυτά, και οι βαθμοί του σχολείου στα υπόλοιπα μαθήματα της Γ’ Λυκείου. Η εισαγωγή στα ΑΕΙ/ΤΕΙ θα γίνεται με βάση τους βαθμούς των 4 μαθημάτων των πανελλαδικών εξετάσεων και κατά ένα μικρό ποσοστό από τους βαθμούς των άλλων μαθημάτων του «Εθνικού Απολυτηρίου».
Αν τελικά γίνουν δεκτές από το υπουργείο Παιδείας οι παραπάνω προτάσεις, είναι σαφές ότι το προτεινόμενο «Εθνικό Απολυτήριο» είναι νοθευμένο και προβληματικό (γι’ αυτό και τα εισαγωγικά).
Πιο συγκεκριμένα είναι:
Νοθευμένο, διότι με το να ενσωματώνονται σ’ αυτό δύο κατηγοριών βαθμοί (των 4 μαθημάτων των πανελλαδικών εξετάσεων και εκείνοι του σχολείου) δεν αποτελεί τίτλο αντικειμενικής εκτίμησης της επίδοσης του αποφοίτου Λυκείου, δεδομένου ότι οι βαθμοί του σχολείου, και όταν ακόμα δεν ευνοούν ορισμένους μαθητές, παρουσιάζουν τεράστιες διαφορές ανάλογα με τον τόπο λειτουργίας του, το διδακτικό του προσωπικό κ.λπ., και
Προβληματικό, διότι εάν για την εισαγωγή σε ΑΕΙ/ΤΕΙ εκτός από τους βαθμούς των 4 μαθημάτων των πανελλαδικών εξετάσεων ληφθούν υπόψη, έστω και κατά ένα πολύ μικρό ποσοστό και οι βαθμοί των άλλων αυτού του «Εθνικού Απολυτηρίου», θα προκληθούν πολλά προβλήματα σε εκείνα τα τμήματα των ΑΕΙ/ΤΕΙ στα οποία η εισαγωγή ή μη εξαρτάται από λίγα μόρια ή ακόμα και ένα μόριο.
Κατά συνέπεια, με τις παραπάνω προτάσεις δεν καθιερώνεται ένα πραγματικό Εθνικό Απολυτήριο και πρέπει να τροποποιηθούν.
Και αυτό είναι εφικτό δεδομένου ότι το Ινστιτούτο προτείνει να μειωθούν δραστικά τα μαθήματα της Γ’ Λυκείου.
Προτείνω λοιπόν:
(Ι) Προκειμένου να ελαφρυνθεί το εξεταστικό βάρος της Γ’ Λυκείου, ένα μάθημα της Β’ Λυκείου να εξετάζεται πανελλαδικά και αυτό να είναι η Γλώσσα, όπως συμβαίνει στη Γαλλία, στην οποία για την απόκτηση του Baccalaureat οι μαθητές της Β’ Λυκείου εξετάζονται στη Γαλλική Γλώσσα.
(ΙΙ) Ολα τα μαθήματα της Γ’ Λυκείου να εξετάζονται πανελλαδικά με θέματα διαβαθμισμένης δυσκολίας (όπως στη Γαλλία) και οι βαθμοί τους μαζί με τον βαθμό της εξέτασης των Νέων Ελληνικών της Β’ Λυκείου να αποτελούν τον βαθμό του Εθνικού Απολυτήριου, ο οποίος θα είναι ο μέσος όρος όλων των μαθημάτων.
(ΙΙΙ) Τα ΑΕΙ/ΤΕΙ να προσδιορίζουν τα σταθμά των βαθμών των μαθημάτων του Εθνικού Απολυτηρίου για την εισαγωγή ομοειδών Τμημάτων (Ιατρικών, Οικονομικών, Πολυτεχνικών κ.λπ.), και με βάση τα μόρια που θα προκύπτουν από τη στάθμιση αυτή θα γίνεται δεκτός ο αριθμός των εισακτέων, τον οποίο θα καθορίζουν αυτά και όχι το υπουργείο.
Κλείνοντας το σύντομο αυτό άρθρο, επισημαίνω για ακόμη μία φορά ότι η εισαγωγή του Εθνικού Απολυτηρίου απαιτεί από τη μια μεριά τον διορισμό του αναγκαίου μόνιμου και ικανοποιητικά αμειβόμενου διδακτικού προσωπικού και από την άλλη Λύκεια κτιριακά επαρκή και με σύγχρονη υλικοτεχνική υποδομή.
Ειδικότερα, για να μειωθούν τα προβλήματα και οι άνισες ευκαιρίες πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση που αντιμετωπίζουν οι μαθητές που φοιτούν σε σχολεία απομακρυσμένων περιοχών της χώρας ή περιοχών με χαμηλό εισόδημα και κοινωνικά προβλήματα, το κράτος πρέπει να μεριμνά τα σχολεία αυτά να είναι πλήρως και έγκαιρα στελεχωμένα με έμπειρο εκπαιδευτικό προσωπικό στο οποίο να παρέχει τα μέσα για να προσφέρουν στα παιδιά αυτά τη βοήθεια που τους χρειάζεται ώστε να παίρνουν ένα Εθνικό Απολυτήριο που θα τους δίνει τη δυνατότητα να εισαχθούν σε ΑΕΙ/ΤΕΙ.
*πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ
