Με τις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης σε εξέλιξη, αυξάνονται οι φωνές και στα δύο μεγάλα κόμματα της Βρετανίας που κάνουν λόγο για ένα «ηπιότερο» Brexit, χωρίς έξοδο από την τελωνειακή ένωση και την κοινή αγορά.
Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Ντέιβις, τον αρμόδιο υπουργό για τις διαπραγματεύσεις για το Brexit, οι διαπραγματεύσεις δεν αναμένεται να ξεκινήσουν την ερχόμενη Δευτέρα, όπως ήταν προγραμματισμένο, καθώς αναμένεται η «ομιλία της βασίλισσας».
Ωστόσο, παρά την αρχική ανακοίνωση ότι ο «λόγος της βασίλισσας», δηλαδή οι προγραμματικές δηλώσεις της πρωθυπουργού Μέι, θα γινόταν σήμερα, φαίνεται πως τελικά θα αναβληθεί για τις επόμενες ημέρες.
Άλλωστε υπουργικό συμβούλιο έχει συγκαλέσει για σήμερα η Τερέζα Μέι, με στόχο να δείξει την ενότητα της κυβέρνησης και του κόμματος μετά τις εκλογές.
Ωστόσο, αναμένεται να αντιμετωπίσει σκληρή κριτική, διότι εξαιτίας της απόφασής της για πρόωρες εκλογές, αποδυνάμωσε το κόμμα και την κυβερνητική πλειοψηφία, μόλις λίγες ημέρες πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων για την έξοδο της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τι έφεραν μαζί τους οι εκλογές
Οι διαπραγματεύσεις δεν μπορούν να ξεκινήσουν αν προηγουμένως δεν σχηματιστεί η νέα βρετανική κυβέρνηση και αν δεν οριστεί εκ νέου αρμόδιος υπουργός.
Τα εκλογικά αποτελέσματα, όπως ήταν φυσικό, έφεραν αλλαγές και στη στάση που τηρούσε το Κόμμα των Συντηρητικών.
Ο Ντέιβις, που αναμένεται ότι θα διατηρήσει τη θέση του διαπραγματευτή για τη Βρετανία, σε συνέντευξή του άφησε να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση πλέον αποδέχεται τη θέση της Ε.Ε. ότι η διαπραγμάτευση για το ποσό που θα πρέπει να πληρώσει η Βρετανία με την αποχώρησή της πρέπει να γίνουν πριν προχωρήσουν οι συνομιλίες για τη μελλοντική διμερή συμφωνία που θα ορίζει τις σχέσεις Ε.Ε. – Βρετανίας.
Αναφερόμενος στο χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει η Ε.Ε. και ο Ευρωπαίος διαπραγματευτής, είπε ότι όλα θα φανούν από τη διαδικασία και ότι θα πρέπει να το συζητήσει με τον Μισέλ Μπαρνιέ.
Όπως είπε, «πρέπει να επικεντρωθούμε στο ζήτημα του εμπορίου».
Σύμφωνα με τον Ντέιβις, ακόμη και αν υπάρχουν 25 βουλευτές των Τόρις που θα ήθελαν παραμονή στην κοινή αγορά, ωστόσο το άρθρο 50 έχει περάσει από τη Βουλή και αυτό δείχνει ότι οι φιλο-Ευρωπαίοι Τόρις δεν θα ψηφίσουν ενάντια στην απόφαση της κυβέρνησης για το θέμα αυτό.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Γκράχαμ Μπρέιντι, επικεφαλής της Επιτροπής 1922 των Συντηρητικών βουλευτών, «όλα θα πρέπει να εξεταστούν, αλλά δεν θα πρέπει να παρασυρόμαστε», δήλωσε ο Γκράχαμ Μπρέιντι, επικεφαλής της Επιτροπής 1922.
Ερωτηθείς για το εάν η κυβέρνηση μπορεί να επιδιώξει μια συμφωνία με την Ε.Ε. που να περιλαμβάνει τον έλεγχο της μετανάστευσης παραμένοντας μέλος της ενιαίας αγοράς, αναφέρθηκε στην εμπειρία του προκατόχου της Μέι στην πρωθυπουργία του Ντέιβιντ Κάμερον.
«Ο Ντέιβιντ Κάμερον προσπάθησε να το κάνει αυτό να λειτουργήσει και κανείς δεν ήταν έτοιμος να συμφωνήσει μαζί του σε αυτή τη βάση, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι αυτό θα είναι στο τραπέζι».
Τη θέση ότι η επίσημη έναρξη των διαπραγματεύσεων για το Brexit ίσως αναβληθούν, εξέφρασαν και αξιωματούχοι των Βρυξελλών.
Αναβολή βλέπουν και οι Βρυξέλλες
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Αλεξάντερ Βίντερσταϊν, η Ε.Ε. είναι αισιόδοξη «ότι οι τεχνικές συζητήσεις θα ξεκινήσουν σύντομα», ωστόσο η ημερομηνία της 19ης Ιουνίου, που ήταν η επίσημη ημερομηνία, ίσως αλλάξει.
«Δεν εξαρτάται από εμάς αυτό», είπε.
«Πτώματα στο νερό»
Η σκληρή δήλωση της πρωθυπουργού της Σκοτίας, Νίκολα Στέρτζον, δείχνει πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα εν όψει των διαπραγματεύσεων για το Brexit.
Σχολιάζοντας την αποτυχία της Τερέζα Μέι να συγκεντρώσει επαρκή κυβερνητική πλειοψηφία, η πρωθυπουργός της Σκοτίας είπε ότι οι υποστηρικτές του λεγόμενου «σκληρού Brexit» δεν είναι πια τίποτα άλλο παρά «πτώματα στο νερό».
«Η κλίκα των Τόρις που ήθελε το σκληρό Brexit είναι ένα πτώμα στο νερό», επανέλαβε.
Αλλαγή στις εξελίξεις βλέπει και ο μέλλων πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, Λίο Βαράντκαρ.
«Έχω την εντύπωση ότι αλλάζει το τοπίο», είπε.
«Είναι η ευκαιρία για ένα ηπιότερο Brexit. Αλλά μένει να φανεί».
Την παραμονή της Βρετανίας στην ενιαία αγορά της Ε.Ε. υποστήριξε και η ηγέτιδα του Συντηρητικού Κόμματος της Σκωτίας, Ρουθ Ντέιβιντσον, σύμφωνα με πηγή του κόμματος, αν και «γνωρίζει πως διαπραγματευόμαστε και δεν παίρνουμε πάντα αυτό που θέλουμε σε μια διαπραγμάτευση».
Η Ρουθ Ντέιβιντσον έχει ενισχύσει τη θέση της μέσα στο κόμμα έπειτα από μια την επιτυχημένη εκστρατεία που εξασφάλισε στη Σκοτία 13 έδρες στις βουλευτικές εκλογές, την ώρα οι Συντηρητικοί συνολικά δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν την απόλυτη πλειοψηφία.
Τι λένε οι Εργατικοί
Πρέπει να σημειωθεί ότι το ζήτημα του σκληρού ή μη Brexit προβληματίζει τόσο τους Συντηρητικούς όσο και τους Εργατικούς.
Αν και οι Εργατικοί, σύμφωνα με τον σκιώδη υπουργό Brexit, Κιρ Στάρμερ, έχουν δεσμευθεί να βγάλουν τη χώρα από την κοινή αγορά, δεν είναι αρνητικοί στο να παραμείνει η Βρετανία στην τελωνειακή ένωση.
Μια τέτοια εξέλιξη θα σηματοδούσε ένα «ηπιότερο» Brexit, σε αντίθεση με τη «σκληρή» πρόταση για έξοδο από την τελωνειακή ένωση και την κοινή αγορά, αλλά με μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου.
Την ίδια θέση εξέφρασε και σκιώδης υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου Μπάρι Γκάρντινερ, ο οποίος είπε ότι παρά το γεγονός ότι τόσο ο Τζέρεμι Κόρμπιν όσο και άλλα στελέχη έχουν ταχθεί υπέρ του σκληρού Brexit, το κόμμα δεν βλέπει με αρνητικό τρόπο την παραμονή σε μια «αναμορφωμένη» τελωνειακή ένωση.
Από την άλλη πλευρά, ο Εργατικός πρώην υπουργός Οικονομικών Τσάρλι Φάλκονερ, υποστήριξε ότι η Τερέζα Μέι δεν έχει καμία αξιοπιστία μετά τις εκλογές της περασμένη Πέμπτης.
«Ήταν ένα αποτέλεσμα που μας μεταμόρφωσε όλους», είπε.
«Το βλέπουμε όλοι κια τη Βρετανία και στην Ε.Ε. Η Τερέζα Μέι έχει χάσει την αξιοπιστία της. Είπε ότι ήθελε να αυξήσει την πλειοψηφία της και έχασε αυτήν που είχε. Συνεπώς, τι θα σκεφτούν οι Ευρωπαίοι; Ότι είναι πρόσωπο χωρίς καμία αξιοπιστία και αυτό θα συνεχίσει να χειροτερεύει».
Και συμπλήρωσε:
«Αποκλείεται οι Ευρωπαίοι θα θεωρήσουν ότι η Μέι είναι ο καλύτερος διαπραγματευτής. Θα πιστέψουν ότι είναι μια αποτυχημένη χαρτοπαικτική μπλόφα».
Και βέβαια, έπλεξε το εγκώμιο του ηγέτη των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν, λέγοντας ότι οι πιο μετριοπαθείς του κόμματος «τον είχαμε υποτιμήσει».
«Κατόρθωσε να φέρει στην κάλπη ανθρώπους που δεν επρόκειτο να ψηφίσουν, κυρίως τους νέους».
Προειδοποιήσεις από το Σιν Φέιν
Στο μεταξύ, ο ηγέτης του Σιν Φέιν, Τζέρι Άνταμς, από τη Βόρεια Ιρλανδία κάλεσε τη βρετανική κυβέρνηση να είναι πολύ προσεκτική εν όψει της συνεργασίας με το DUP, ώστε να μη θέσουν σε κίνδυνο την ειρηνευτική διαδικασία.
Σύμφωνα με τον Τζέρι Άνταμς, ο ίδιος και ο αποχωρών πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, Έντα Κένι, συμφωνούν ότι η κυβερνητική συνεργασία των Τόρις με το DUP μπορεί να είναι επικίνδυνη κίνηση.
Πολλοί από όσους συμμετέχουν στην ειρηνευτική διαδικασία στη Βόρεια Ιρλανδία έχουνβ ανησυχήσει από την επικείμενη συνεργασία DUP και Συντηρητικών, διότι φοβούνται ότι τίθεται υπό αμφισβήτηση η πρόνοια τη Συνθήκης της Μεγάλης Παρασκευής για το Βορειο-ιρλανδικό, που προβλέπει ότι η βρετανική κυβέρνηση πρέπει να είναι «ουδέτερη» ως προς τις πολιτικές εξελίξεις στη Βόρεια Ιρλανδία.
