Αναζητώντας τη θετική διέξοδο

Οι συζητήσεις κατά την εαρινή σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και στο περιθώριο των εργασιών της είναι κρίσιμες για την ελληνική οικονομία, το παρόν και το μέλλον της. Οι συζητήσεις για τους στόχους των πρωτογενών πλεονασμάτων για το διάστημα μετά το 2019 και για τα μεσοπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους προβλέπονται επίπονες, καθώς απαιτούνται υποχωρήσεις από όλους για να υπάρξει μια πρώτη ικανοποιητική συμφωνία.

Υπάρχουν όμως ορισμένα σημαντικά νέα δεδομένα. Το ΔΝΤ στην έκθεσή του αναγνώρισε το υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα του 2016, υπολογίζοντάς το στο 3,3% (έναντι στόχου για 0,5%). Το Ταμείο αναθεώρησε τις προβλέψεις του και υπολογίζει πλέον το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2017 στο 1,8%, πάνω δηλαδή από τον μνημονιακό στόχο του 1,75%. Οι οικονομολόγοι του Ταμείου προβλέπουν για το 2018 ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα φτάσει στο 2%.

Η έκθεση ωστόσο, δεν έχει συμπεριλάβει όσα συμφωνήθηκαν στη Μάλτα, δηλαδή μέτρα τα οποία, σύμφωνα με την Αθήνα και τις Βρυξέλλες, θα τονώσουν τα έσοδα στον βαθμό που θα επιτευχθεί ο στόχος για 3,5%. Ακόμη και αν όλα πάνε «στραβά», υπάρχει ακόμη ο «κόφτης», ο οποίος ενεργοποιείται κάθε άνοιξη του επόμενου έτους (τον Απρίλιο του 2019 στην προκειμένη περίπτωση).

Αυτά αφορούν τη μία πτυχή της «πληγωμένης» οικονομίας. Κρισιμότερες είναι όμως οι προβλέψεις και οι εκτιμήσεις για την ανάπτυξη. Το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησαν πως η ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια θα είναι ασθενέστερη από τις αρχικές προβλέψεις, απόρροια της αβεβαιότητας που προκλήθηκε από τις καθυστερήσεις, τις οποίες προκάλεσαν οι δανειστές στις διαπραγματεύσεις.

Το ΔΝΤ και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί διαφωνούν για το πώς θα επιτευχθεί η ανάπτυξη. Το Ταμείο θεωρεί επιβεβλημένη την ελάφρυνση του χρέους, ενώ οι Ευρωπαίοι συνιστούν προσκόλληση σε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα για αρκετά χρόνια. Εχουν εντοούτοις μια κοινή «γραμμή»: απαιτούν σκληρές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, για να μονιμοποιηθεί το νεοφιλελεύθερο δόγμα στη χώρα μας.

Η κυβέρνηση «διέσωσε» τα εργασιακά, ωστόσο έχει μπροστά της πληθώρα προκλήσεων. Οφείλει να βοηθήσει τις επενδύσεις, να στηρίξει έμπρακτα τις παραγωγικές δυνάμεις, να προστατεύσει τους εργαζόμενους από την εργοδοτική αυθαιρεσία και να προσφέρει μια ουσιαστική ανάσα στους πολίτες. Αλλιώς η ανάπτυξη θα είναι χωρίς περιεχόμενο και διαρκώς ευάλωτη.