Τα στερεότυπα της ξενοφοβίας

Στην παγίδα των ξενοφοβικών στερεοτύπων έχει οδηγηθεί το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής κοινωνίας, σύμφωνα με τα ανησυχητικά ευρήματα έρευνας του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών που έγινε το καλοκαίρι, μεσούσης της οικονομικής κρίσης και της κρίσης διαχείρισης του προσφυγικού ζητήματος.

Ακολουθώντας την τάση ανόδου της ξενοφοβίας σε περιόδους ανεργίας και ύφεσης, οι περισσότεροι Ελληνες εμφανίζονται σήμερα να υιοθετούν δοξασίες που δεν επιβεβαιώνονται από την πραγματικότητα ή έχουν αποδειχτεί μύθοι. Δύο στους τρεις έχουν την πεποίθηση ότι ο ερχομός μεταναστών στην Ελλάδα είναι αρνητικός για την οικονομία και τρεις στους πέντε ότι οι μετανάστες παίρνουν τις δουλειές των Ελλήνων.

Το 44,4% πιστεύει ότι η κυβέρνηση μεταχειρίζεται καλύτερα τους πρόσφυγες σε σχέση με τους Ελληνες. Και το 42,1% συμμερίζεται την ακραία θέση ότι δεν θα έπρεπε να επιτρέψει η Ελλάδα την είσοδο σε κανέναν μουσουλμάνο πρόσφυγα ή μετανάστη, ενώ το 41% ότι θα έπρεπε να την επιτρέψει σε λίγους, παρά το γεγονός ότι το ενδεχόμενο μιας τέτοιας απαγόρευσης βρίσκεται σε ολοφάνερη αντίθεση με το Σύνταγμα, τις αξίες του πολιτισμού μας και ξεπερνά σε αυθαιρεσία ακόμα και τα ακραία διατάγματα του προέδρου Τραμπ.

Η οικοδόμηση της ελληνικής ταυτότητας στη βάση της ομοιογένειας ως προς τη θρησκεία, την καταγωγή και τις παραδόσεις αποτέλεσε το υπόστρωμα για να θεωρηθούν απειλή οι πρώτοι μετανάστες που έφτασαν μαζικά στη χώρα μας στις αρχές της δεκαετίας του ’90.

Η απόπειρα ορθολογικής προσέγγισης του μεταναστευτικού τη δεκαετία του 2000 -περίοδο σχετικής ευημερίας- έμεινε ατελής, με αποτέλεσμα να επανέλθουν δυναμικά οι ξενοφοβικές δοξασίες με την οικονομική κρίση, με τη βοήθεια κομμάτων που είδαν στην ξενοφοβία το όχημα για εκλογικά οφέλη.

Παίζουν βέβαια με τη φωτιά όσοι συνεχίζουν να συντηρούν παρόμοιες αντιλήψεις. Οχι μόνο γιατί οδηγούν σε αγκυλώσεις και καθυστερήσεις τη χάραξη ανθρωπιστικής πολιτικής για τη διαχείριση ή την κοινωνική ένταξη των μεταναστών, αγκυλώσεις που θα τις βρει μπροστά της η ελληνική κοινωνία, αλλά και γιατί η πραγματική απειλή προέρχεται από το ξύπνημα της πιο αντιδραστικής Ακροδεξιάς και όχι από τους μετανάστες, όπως δείχνουν η κατάσταση στις ΗΠΑ και το θολό εκλογικό τοπίο σε πολλές χώρες της Ευρώπης.