Θα επέστρεφε με νέα έργα για τον Πειραιά

Βαριές οι απώλειες τις τελευταίες ημέρες: Ιωάννου, Κουνέλλης, Μυταράς, Βαλαβανίδης… Ολοι πιστεύουν πως στον Παράδεισο στήνεται ένα μεγάλο μουσείο σύγχρονης ελληνικής τέχνης…

Σήμερα, στις 11.30, στην εκκλησία Σάντα Μαρία Ντελ Πόπολο, ευρύτερα γνωστή ως «Chiesa degli Artisti» (Εκκλησία των Kαλλιτεχνών), στην πλατεία του λαού της Ρώμης γίνεται η κηδεία του Γιάννη Κουνέλλη. Η σορός του εξετέθη το περασμένο Σάββατο σε λαϊκό προσκύνημα στο δημαρχείο της ιταλικής πρωτεύουσας.

Η είδηση του θανάτου του πρωτοπόρου της άρτε πόβερα, σε ηλικία 81 ετών, έκανε τον γύρο του κόσμου στα μέσα ενημέρωσης, ενώ τα πολιτιστικά έντυπα με εκτεταμένα αφιερώματα τον αποχαιρετούν.

«Εφυγε ένας μεγάλος δάσκαλος, θετός Ιταλός, ο οποίος με το έργο του επηρέασε καθοριστικά τη σύγχρονη τέχνη», έγραψε στο twitter o Ιταλός υπουργός Πολιτισμού, Ντάριο Φραντσεσκίνι. Η δική μας υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου επισήμανε: «Στην Ιταλία τον θεωρούν Ιταλό και είναι φυσικό.

»Επειδή στη Ρώμη σπούδασε και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. Ομως ποτέ ο ίδιος δεν λησμόνησε την καταγωγή του. Τα βιώματα που κουβαλούσε και αποτυπώθηκαν στη δουλειά του ήταν πρωτόγνωρα στη βιομηχανική Ευρώπη. Ποτέ η τέχνη του δεν ξέχασε την καταγωγή του».

Πράγματι, ο Γιάννης Κουνέλλης, που γεννήθηκε στην Καστέλλα το 1936, έφυγε νεαρός για την Ιταλία, ενώ με τα φτωχά, ταπεινά υλικά του -όπως σίδηρο, ύφασμα, κάρβουνα- και με πνεύμα ουμανιστικό, έκανε εμβληματικές εγκαταστάσεις που του χάρισαν διεθνή φήμη και αναγνώριση. Ωστόσο ποτέ δεν ξέχασε το λιμάνι του.

Και εκεί στον Πειραιά, στο Δημοτικό Θέατρο της πόλης σκόπευε να γυρίσει για μια έκθεση, το καλοκαίρι, με καινούργια έργα του. «Τον περιμέναμε την ερχόμενη εβδομάδα για να συζητήσουμε τις λεπτομέρειες», μας λέει χαρακτηριστικά ο ιστορικός τέχνης Ντένης Ζαχαρόπουλος.

Πριν από αρκετά χρόνια, το 1994 στο λιμάνι του Πειραιά, στο φορτηγό πλοίο «Ιόνιον» ο Κουνέλλης είχε κάνει μια αναδρομική εγκατάσταση με έργα μιας 30ετίας, που οργάνωσε το Ιδρυμα Ι. Φ. Κωστοπούλου. Τελευταία φορά, το 2014, τον συναντήσαμε στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, στην ομαδική έκθεση «A Thousand Doors», του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ, να «χτίζει» ένα μεγάλο παράθυρο με βιβλία που συγκέντρωσε από το Μοναστηράκι και αγορές του εξωτερικού, κάνοντας μια «ξερολιθιά», όπως την ονόμαζε: «Κλείνεις το παράθυρο, σβήνεις το φως, την ιδέα του ουμανισμού», μας είχε πει τότε.

Αντίο σε Μυταρά και Βαλαβανίδη

Στα «μαύρα» η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, θα παραμείνει σήμερα κλειστή σε ένδειξη πένθους για την απώλεια δύο αγαπητών δασκάλων: του Δημήτρη Μυταρά, ο οποίος υπήρξε πρύτανης από το 1982 έως το 1984, και του Γιάννη Βαλαβανίδη, ο οποίος διετέλεσε αντιπρύτανης από το 2001 έως το 2004. Συγγενείς, συνάδελφοι, μαθητές, φίλοι αποχαιρετούν τον Δ. Μυταρά σήμερα στις 12.00 στο Α’ Νεκροταφείο και τον Γ. Βαλαβανίδη στις 15.30, στο Νεκροταφείο της Ν. Σμύρνης.

Ο ζωγράφος και χαράκτης Γιάννης Βαλαβανίδης, που έφυγε από τη ζωή την Παρασκευή, σε ηλικία 78 ετών, «αφιέρωσε τη ζωή του στην τέχνη όσο και στους αγώνες για τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια», όπως αναφέρουν οι πρυτανικές αρχές της Καλών Τεχνών.

Από νωρίς συνδέθηκε ενεργά με το φοιτητικό δημοκρατικό κίνημα στους κόλπους της προδικτατορικής ΕΦΕΕ, στην οποία υπήρξε εκπρόσωπος της ΑΣΚΤ, τάχθηκε στον χώρο της Αριστεράς και μετέπειτα της ανανεωτικής πτέρυγας.

Συνδέθηκε με τη διαμόρφωση ενός ελληνικού σύγχρονου κριτικού κοινωνικού ρεαλισμού. Υπήρξε πρωτεργάτης και ιδρυτικό μέλος της ομάδας «Νέοι Ελληνες Ρεαλιστές» (μαζί με τους Χρόνη Μπότσογλου, Κυριάκο Κατζουράκη, Γιάννη Ψυχοπαίδη, Κλεοπάτρα Δίγκα).

Ως χαράκτης σχεδίασε πολλά εξώφυλλα βιβλίων και αφίσες. Το συνολικό του έργο, όπως και η στάση του, χαρακτηρίζεται από εκφραστική λιτότητα, καθαρότητα και συνεκτικότητα. Πάντα παρακολουθούσε, συμμετείχε και εξέφραζε τις συλλογικές περιπέτειες του τόπου μας.