Καταπέλτης ενάντια στην πολιτική κλειστών συνόρων της Ε.Ε. και στη συνολικότερη ευρωπαϊκή διαχείριση του προσφυγικού ήταν ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας και νυν πρόεδρος του Ιδρύματος για Ευρωπαϊκές Προοδευτικές Σπουδές (FEPS) Μάσιμο ντ’ Αλέμα στο διεθνές συνέδριο «Greece Forward II: Προοδευτικές λύσεις και προτάσεις για το προσφυγικό» που συνδιοργάνωσε το FEPS και το Δίκτυο για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη, στο ξενοδοχείο Royal Olympic.
«Αν δούμε την πραγματική διάσταση του προσφυγικού στην Ευρώπη, χάνεται ο τόνος Αποκάλυψης που της δίνουν η ξενοφοβία, οι οπορτουνιστές πολιτικοί και τα μίντια που δημιουργούν αποδιοπομπαίους τράγους», είπε, χαρακτηρίζοντας πολύ μικρό το ποσοστό των προσφύγων και μεταναστών που έχει δεχτεί η Ευρώπη, παρ’ όλο που είναι η πλουσιότερη ήπειρος.
Σημείωσε πως συμφωνεί σ’ ένα βαθμό με όσους λένε πως η Ευρώπη και οι ΗΠΑ συνεισέφεραν στην αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής, χωρίς σχέδιο για τη συνέχεια, και πρέπει να πληρώσουν τώρα τις συνέπειες.
Αρνήθηκε ότι υπάρχει προσφυγική κρίση στην Ευρώπη και μίλησε για πολιτική κρίση και κρίση της ευρωπαϊκής διαδικασίας αποφάσεων, ενώ απέδωσε στην κακοδιαχείριση και στην πολιτική εκμετάλλευση το χάος που επικρατεί πανευρωπαϊκά.
«Το τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε αυτή την εικόνα με την αδυναμία του να πάρει αποφάσεις», είπε. Και αναφέρθηκε στο επιτυχημένο παράδειγμα ένταξης μεγάλου αριθμού προσφύγων στο παρελθόν, όταν επικρατούσαν προοδευτικές φωνές.
Και συντηρητικές φωνές
Δεν ήταν όμως προοδευτικές όλες οι φωνές που ακούστηκαν στο συνέδριο, ενώ διατυπώθηκαν προτάσεις μάλλον συντηρητικές, αν όχι ξενοφοβικές.
Οπως αυτή για ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Συνοροφυλακής κατά μήκος των συνόρων, προκειμένου να αποτρέπεται η είσοδος των προσφύγων, πρόταση που διατύπωσε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, αφού πρώτα επισήμανε ότι χρειάζονται «μακροπρόθεσμες και στέρεες λύσεις», καθώς «δεν είναι παροδικό το πρόβλημα, υπάρχει πείνα και εξαθλίωση παγκοσμίως».
Ανάμεσα στις προτάσεις που κατέθεσε ήταν να δοθεί αναπτυξιακή βοήθεια στις χώρες προέλευσης, ώστε να αντιμετωπιστούν τα αίτια της μετανάστευσης, αλλά και να αναπτύξει η Ε.Ε. ενημερωτικά προγράμματα που θα πληροφορούν τους επίδοξους πρόσφυγες ότι δεν είναι επίγειος παράδεισος η Ευρώπη, έτσι ώστε οι νέοι στις αναπτυσσόμενες χώρες να αναζητούν δουλειά στην πατρίδα τους και να μην επαναπαύονται ότι θα έχουν εύκολη ζωή στην ευημερούσα Ευρώπη.
Δεν παρέλειψε άλλωστε να ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ για το προσφυγικό.
«Το “λιάζονται” και το “εξαφανίζονται” ήταν άρνηση αντιμετώπισης του προβλήματος. Ηταν πολύ κακή πολιτική που έκαναν αυτές οι κυρίες και οι κύριοι. Επρεπε να κάνουν φασαρία από την πρώτη στιγμή, γιατί μετά την έκαναν τη φασαρία οι Ευρωπαίοι».
Παρέλειψε όμως να αναφερθεί στις πολιτικές της δικής του κυβέρνησης, στα μηδενικά ποσοστά αναγνώρισης των αιτημάτων ασύλου από την αστυνομία και στην ανυπαρξία υποδομών υποδοχής, που οδήγησαν στις άθλιες συνθήκες των κέντρων κράτησης της Παγανής της Λέσβου, στο κολαστήριο της Σάμου και στο περιβόητο κέντρο κράτησης «Αιγαίον» στην Κω.
Ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας ανακοίνωσε ότι σχεδιάζεται να επεκταθεί τον Μάρτιο το πρόγραμμα φιλοξενίας προσφύγων σε ξενοδοχεία και διαμερίσματα καθώς και να μεταφερθεί στην τοπική αυτοδιοίκηση η διαχείριση των προγραμμάτων φιλοξενίας και ένταξης.
Ο Γκέραλντ Κνάους
Αίσθηση προκάλεσε η ομιλία του επικεφαλής της ομάδας ειδικών «Πρωτοβουλία για την Ευρωπαϊκή Σταθερότητα» Γκέραλντ Κνάους, που θεωρείται αρχιτέκτονας της αμφισβητούμενης ευρωτουρκικής διακήρυξης.
Ο κ. Κνάους υπογράμμισε ότι η διακήρυξη αποτελεί πολιτικό κείμενο αρχών και όχι νομικό κείμενο, καθώς δεν αλλάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία για το προσφυγικό. Δεν απάντησε, όμως, γιατί απαιτήθηκαν τουλάχιστον δύο νομοθετικές παρεμβάσεις της ελληνικής κυβέρνησης προκειμένου να προχωρήσει η εφαρμογή της διακήρυξης.
Ο ίδιος περιέγραψε σε πολύ αδρές γραμμές τις νέες ιδέες του για τη διαχείριση του προσφυγικού: τη δημιουργία ενός ελληνοϊταλικού μετώπου που θα έρθει σε συνεννόηση απευθείας με τις σκανδιναβικές χώρες και τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης που συμμετέχουν στο πρόγραμμα μετεγκατάστασης, έτσι ώστε να αποφεύγεται η παρέμβαση της Ε.Ε., που μπορεί να μπλοκαριστεί από τις χώρες του Βίζεγκραντ.
Η πρώην ευρωβουλευτής Μαριλένα Κοππά αναφέρθηκε σε διεθνείς εκθέσεις που αποδεικνύουν ότι είναι ανύπαρκτος ο κίνδυνος τρομοκρατικών χτυπημάτων εξαιτίας του προσφυγικού και σημείωσε πως τον δρόμο στην τρομοκρατία τον ανοίγει η απομάκρυνση από τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η Αννα Διαμαντοπούλου από το Δίκτυο για τη Μεταρρύθμιση ανέπτυξε την ιδέα της δημιουργίας ενός πανευρωπαϊκού φόρουμ στις τραπεζικές συναλλαγές προκειμένου να χρηματοδοτούνται οι πολιτικές για το προσφυγικό.
Παυλόπουλος με «καρφιά» για τις χώρες του Βίζεγκραντ
«Το προσφυγικό ζήτημα κατέδειξε το τεράστιο πολιτικό κενό σε καίρια για την Ευρωπαϊκή Ενωση προβλήματα, καθώς και το εξαιρετικά επικίνδυνο θεσμικό και δημοκρατικό έλλειμμα που υπονομεύει τα θεμέλια του Ευρωπαϊκού Οικοδομήματος στην πορεία προς την ολοκλήρωσή του».
Αυτό υπογράμμισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος κατά την εναρκτήρια ομιλία του στο συνέδριο του Δικτύου για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και στην Ευρώπη με θέμα: «Προοδευτικές λύσεις και προτάσεις για το προσφυγικό».
Ο κ. Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι «το προσφυγικό ζήτημα συνιστά τη μία εκ των δύο -η άλλη είναι η οικονομική, η οποία βρίσκεται στην αφετηρία της βαθιάς κοινωνικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης- μεγάλων προκλήσεων που δοκιμάζουν, κατά κυριολεξία, τη συνοχή αλλά και την προοπτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ευρωπαϊκού οικοδομήματος».
Επισήμανε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ήδη αργήσει πολύ ν’ αντιμετωπίσει το Προσφυγικό με όρους οι οποίοι αρμόζουν τόσο στην κρισιμότητά του για τη συνοχή και την προοπτική της όσο και στην ευρωπαϊκή δημοκρατία και τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.
Ασκησε δε, εμμέσως πλην σαφώς, δριμεία κριτική στις λεγόμενες χώρες του Βίζεγκραντ, λέγοντας ότι το προσφυγικό ανέδειξε και το φαινόμενο κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τα οποία δεν φαίνεται να έχουν αφομοιώσει επαρκώς το ευρωπαϊκό θεσμικό και πολιτισμικό κεκτημένο εκδηλώνοντας πρωτόγνωρα φοβικά σύνδρομα και αντιμετωπίζοντας την Ευρώπη περισσότερο ως χώρο δικής τους προστασίας παρά ως κοινό πεδίο συνύπαρξης μέσα από τον αμοιβαίο και πλήρη σεβασμό δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.
