efsyn.gr , Γιώργος Σταματόπουλος
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Οι πρώτες εγχάρακτες επιγραφές («ενδεχομένως τα αρχαιότερα αναγνώσιμα γραπτά μνημεία της ελληνικής γλώσσας σε φοινικικό αλφάβητο», σημειώνει ο Νίκος Χ. Χουρμουζιάδης) βρέθηκαν η μία στις Πιθηκούσες, ένα νησίδιο απέναντι από τη Νάπολη, σήμερα Ισχια, και η δεύτερη σε μια οινοχόη του Διπύλου (750-720 π.Χ., περίπου).

Ερεθιστικές, πράγματι. Διαβάζουμε την πρώτη, όπως τη μεταφράζει ο καθηγητής: «Είμαι το καλόπιοτο ποτήρι του Νέστορα· και όποιος πιει με αυτό εδώ το ποτήρι, αμέσως αυτόν θα τον κυριέψει ερωτική επιθυμία» (Νέστορος ειμί εύποτον ποτέριον· ήος δ’ αν τοίδε πίεσι ποτέριον αυτίκα κενόν ηίμερον ηαιρέσει).

Και η δεύτερη: «Ηος νυν ορχεστόν πάντον αταλότατα παίζει τότο δ’ εκλήμην -όποιος απ’ όλους τους χορευτές πραγματοποιεί την καλύτερη επίδειξη, γι’ αυτόν με ονομάτισαν» (Από τα Ερωτικά Επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας -εισαγωγή-μετάφραση-σχόλια Νίκος Χ. Χουρμουζιάδης, εκδόσεις Στιγμή).

Παρατηρεί για την πρώτη ο καθηγητής: «Αποτελεί μαρτυρία μιας εκπληκτικής, σχεδόν κοσμοπολίτικης, σύνθεσης: σύμφωνα με τα αρχαιολογικά δεδομένα, το ίδιο το σκεύος έχει προέλευση ροδιακή· το αλφάβητο της επιγραφής ανήκει στις χαλκιδικές παραλλαγές· το ίδιο το κείμενο προϋποθέτει την παράδοση του ιωνικού έπους.

Επιγράμματα-θησαυρός· τρεις φρασούλες αποτυπώνουν τον πολιτισμό της εποχής, την εξακτίνωση της γλώσσας και της επικοινωνίας -επιπλέον αναδεικνύουν τις αγωνίες του είδους άνθρωπος από τις απαρχές της κοινωνικής συμβίωσης.

Και ποιες είναι αυτές; Ιδού: ο οίνος, ο έρωτας, ο χορός, ό,τι δηλαδή εξυψώνει και μετουσιώνει τον άνθρωπο -ούτε βία, ούτε πόλεμος, ούτε μίσος και φθόνος.

Και όλα αυτά εμμέτρως: με ρυθμό, με μουσική· τι θα ‘μασταν αλήθεια χωρίς όλα αυτά παρά μόνο ό,τι κάθε τετράποδο του πλανήτη;

Αυτή είναι η επαφή με την άμεση εμπειρική πραγματικότητα, με τις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες, με τους ακροβατισμούς της διανόησης, με τις λαχτάρες του βένθους και του πλαγκτού του εσωτερικού κοχλασμού.

Εννοείται αυτή όφειλε να είναι η επαφή μας με την πραγματικότητα (από την απλή επιβίωση έως τη μεταμόρφωση του βίου σε τέχνη -και άλλα που δεν είναι της στιγμής, αν και θα έπρεπε να είναι της κάθε στιγμής). Αυτό δεν το καταφέρνουμε.

Εφτά χρόνια μνημόνια -πώς λέγαμε εφτά χρόνια χούντα; Κάπως έτσι. Οταν ακούς στην τηλεόραση κάποιους ανερμάτιστους(;), χειραγωγημένους(;), αφελείς(;), για να μην πούμε τίποτα άλλο, συναδέλφους να δηλώνουν ότι δεν καταλαβαίνουν πως έχουμε χάσει την ανεξαρτησία, την ελευθερία και την εθνική κυριαρχία, ε, τι να υποθέσεις.

Μες στην καλή χαρά. Και άντε να μιλάς για χορό και έρωτα (και οίνο), που είναι οι μόνες αλήθειες -η αρχεγονία, αλλά και το μέλλον.

Πώς να πεις και να προπαγανδίσεις την ειρωνεία και το χιούμορ, το γέλιο και τη χαρά; Οι άνθρωποι της τηλοψίας είναι στον κόσμο τους· ποια αρχεγονία και ποια αρχαιογνωσία; Αυτά είναι για τους παλαβούς, τους αλλόκοτους, τους loser, καλέ… Ναι, αλλά, καλή χρονιά.