Πνοή αναζωογονητική δίνει στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων η έκθεση με 91 βιβλία με έργα τέχνης του Αλέκου Φασιανού από τις συλλογές της Πινακοθήκης Σύγχρονης Τέχνης Αιτωλοακαρνανίας Χ.& Σ. Μοσχανδρέου Ι. Π. Μεσολογγίου, που γιορτάζει τα 20 χρόνια της. Μόνο την πρώτη εβδομάδα (αρχές Νοεμβρίου) την επισκέφτηκαν σχεδόν 2.000 άτομα κάθε ηλικίας που είχαν την ευκαιρία να δουν πώς η ζωγραφική επικοινωνεί με την ποίηση.
Η έκθεση αποκαλύπτει το εικονογραφικό έργο 40 ετών του Αλέκου Φασιανού με σπάνιες εκδόσεις που έχει συλλέξει με επιμέλεια ο Χρήστος Μοσχανδρέου. Περιλαμβάνουν συνολικά 395 έργα του Αλέκου Φασιανού, που χρονολογούνται από το 1973 ώς και το 2013 : πρωτότυπες ζωγραφιές, σχέδια, estampes, λινοτυπίες, κολάζ, μεταξοτυπίες, χαρακτικά κ.ά.
Το εύρος είναι αξιοπρόσεκτο: κείμενα από την αρχαία ελληνική γραμματεία (Σαπφώ, Αλκαίος, Αριστοφάνης, Ομηρος), νεοελληνική ποίηση (Κατερίνα Αγγελάκη-Ρούκ, Μάνος Ελευθερίου, Ανδρέας Εμπειρίκος, Κ.Π.Καβάφης, Νίκος Καρούζος, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Κωστής Παλαμάς, Ηλίας Πετρόπουλος, Γιάννης Ρίτσος, Μίλτος Σαχτούρης, Διονύσιος Σολωμός, Αντώνης Φωστιέρης, Ντίνος Χριστιανόπουλος κ.ά.), Γάλλοι ποιητές (Γκιγιόμ Απολινέρ, Λουί Αραγκόν, Ζαν Κοκτό, Μισέλ Ντεόν, Ζαν-Μαρί Ντρό, Πιερ-Αντρέ Μπενουά, Αλέν Ζοφρουά, Ζακ Λακαριέρ, Ζαν Μορεάς, Πολ Βαλερί κ.ά.).
Η έκθεση συμπληρώνεται και με λευκώματα του Αλέκου Φασιανού, όπως «Murmures/Ψίθυροι», «Fruits et Amours», «Αρχαίοι πολεμιστές», «Le cycliste amoureux», «Ρεμπέτικα, Douze chants rebetiques», «Desirs», «Nocturne», «Οι Νικητές» κ.ά.
«Από μικρός διάβαζα ποίηση, η μητέρα μου ήταν φιλόλογος και με μύησε σε αυτή. Ο παππούς μου ήταν παπάς, διάβαζα την Παλαιά Διαθήκη, αρχικά εικονογραφούσα τα Ευαγγέλια κι έτσι ασχολήθηκα με τη ζωγραφική», μας λέει ο Αλέκος Φασιανός. «Στην Αθήνα έκανα παρέα με ποιητές, με τον Ελύτη, τον Σαχτούρη οι οποίοι σύχναζαν στο Βrazilian. Θυμάμαι ο Ταχτσής ήταν ο πιο φασαριόζος της παρέας…»
Αργότερα, στο Παρίσι, πολλούς Γάλλους ποιητές προσέλκυαν οι εκθέσεις του. «Σε μία από αυτές συνάντησα τον Αραγκόν, ο οποίος μου είπε «πέρνα από το σπίτι μου». Πάω και τι να δω, είχε ένα δωμάτιο γεμάτο με πίνακές μου, ήταν συλλέκτης των έργων μου και δεν το γνώριζα. Μου έδωσε τα ποιήματά του και τα ζωγράφισα. Ο Αραγκόν είχε φαντασία, ήταν σουρεαλιστής, έλεγε για παράδειγμα «ποια είναι τα πιο ωραία αγόρια; Είναι τα κορίτσια»…»
Ο Αλ. Φασιανός τονίζει πως εικονογραφεί τα ποιήματα, όχι κατά λέξη, αλλά το νόημα. «Πρέπει να καταλάβεις την ουσία των πραγμάτων. Οι ποιητές μού έδιναν πολλές εικόνες που κέντριζαν την φαντασία μου, περισσότερο κι από τους ζωγράφους οι οποίοι ασχολούνται με την πραγματικότητα. Στη σχολή οι δάσκαλοι μού έλεγαν μην κάνεις παρέα με τους ποιητές, κοίτα τους ζωγράφους, αλλά εγώ προτίμησα να ακούσω τους ποιητές».
Δημοφιλής ζωγράφος, με αναγνωρίσιμο ιδίωμα, ο Αλ. Φασιανός μάς μιλάει για τη δημιουργικότητα σε εποχές κρίσης. «Πόσοι μεγάλοι δημιουργοί βγήκαν σε εποχές δύσκολες.
Ο Καρούζος δεν είχε καθόλου λεφτά, 10 δραχμές στην τσέπη του και έμενε σε ένα ημιυπόγειο… Από τη φτώχεια βγήκε το ρεμπέτικο. Παλαιότερα οι άνθρωποι δεν είχαν τίποτα να χάσουν ή να κερδίσουν, τους ενδιέφερε να δημιουργήσουν μια καινούργια Ελλάδα.
Τώρα ενδιαφέρονται όλοι για το χρήμα. Δεν μπορεί να βγει κάτι καινούργιο γιατί όλοι ασχολούνται πώς θα ξαναβρούν την ευμάρεια, όχι πώς να φτιάξουν τον κόσμο. Και οι πολιτικοί παλιά ήταν αλλιώς. Ο Καραμανλής καλούσε στο σπίτι του καλλιτέχνες… ήταν πιο ευαίσθητοι οι πολιτικοί, καταλάβαιναν τον κόσμο της τέχνης».
Ο ίδιος προσπαθεί, όπως λέει, να παραμείνει αλώβητος μέσα στην κρίση και καταλήγει: «Νομίζω ότι πρέπει να έχεις παιδεία για να κάνεις τέχνη. Το παρελθόν σε προετοιμάζει για το μέλλον».
Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, Λεωνίδου & Μυλλέρου, πλ. Αυδή, Μεταξουργείο, τηλ.: 210-5202420.
Διάρκεια μέχρι 8/1. Επιμέλεια: Λουίζα Καραπιδάκη.
