Σύμφωνα με ένα πρόσφατο ρεπορτάζ του ΑΠΕ-ΜΠΕ, 5.000 τόνους αμπελόφυλλα εξάγει κάθε χρόνο στην Ελλάδα ένας αμπελοκαλλιεργητής στη νοτιοδυτική Κίνα. Εύλογη η απορία: Πόσα ντολμαδάκια μπορεί κανείς να τυλίξει με 5.000 τόνους αμπελόφυλλα;
Μια ερώτηση που θυμίζει θέατρο σκιών: «Εσύ που ξέρεις τα πολλά κι ο νους σου κατεβάζει, χίλια καντάρια σίδερο πόσες βελόνες βγάζει;». Πόσα ντολμαδάκια καταναλώνονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα; Γιατί η εγχώρια παραγωγή αδυνατεί να καλύψει τις ανάγκες μας σε αμπελόφυλλα;
Παιχνίδια, ρούχα, παπούτσια, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, όλα πια made in China. Το κατάπιαμε. Αλλά και αμπελόφυλλα; Τι έχει σειρά; Η ρίγανη; Ο δυόσμος και η άγρια μέντα; Υπάρχει κόκκινη γραμμή;
Τα ντολμαδάκια δεν παραπέμπουν μόνο στο περιβόητο ’89, στο καλοκαίρι της συγκυβέρνησης, αλλά και σε μία από τις ωραιότερες εικόνες της «Λωξάντρας» της Μαρίας Ιορδανίδου.
Οταν η Λωξάντρα πήγαινε στο νεκροταφείο, αντί για κόλλυβα, έπαιρνε μαζί της το κολατσιό της με πράγματα που αγαπούσαν οι νεκροί της (γιαγιά, μητέρα κι αδελφός): «Ανοίγει η Λωξάντρα το καλαθάκι της και βγάζει ένα γιαλαντζί-ντολμά.
Κοιτάζει ένα γύρο… Μια γυναίκα είναι γονατισμένη στο παραπέρα μνήμα και ανάβει κερί. Δυο άλλες παραπέρα κλαίνε, δεν την κοιτάζουνε. Χώνει μάνι μάνι στο στόμα της τον ντολμά. Σε λίγο σκύβει και μπουκώνει στο στόμα της άλλους δυο ντολμάδες και ένα κομμάτι ψωμί και ένα ραπανάκι. “Μμ… ωραίοι γίνανε οι ντολμάδες!”».
Πώς θα ένιωθε η Λωξάντρα αν άκουγε ότι τα αμπελόφυλλα έρχονταν από τη μακρινή Κίνα; Ποιος ξέρει, «μπράβο στους Κινέζους», μπορεί και να ’λεγε.
Ή ίσως να σκεφτόταν πόσο άχρηστοι καταντήσαμε εμείς οι Ρωμιοί που δεν μπορούμε ούτε τα αμπελόφυλλά μας να μαζέψουμε. Ξώμπελα, χέρσα, οικόπεδα προς πώληση ή «αξιοποίηση» κατάντησαν τα αμπελοχώραφά μας και μόνο χάρη στην επιδότηση κάπως διασώζεται η καλλιέργεια της σταφίδας στην Πελοπόννησο.
Μήπως διυλίζουμε τον κώνωπα και καταπίνουμε την κάμηλο; Η παγκόσμια εμπορική κυριαρχία της Κίνας είναι ένα αντικειμενικό γεγονός, ανεξάρτητα από τα συναισθήματα ανησυχίας ή πληγωμένου πατριωτισμού που μας προκαλεί.
Αντικειμενικό γεγονός είναι και η περικύκλωση της Κίνας από 400 αμερικανικές βάσεις, κάτι που δεν προοιωνίζεται ένα ρόδινο και ειρηνικό μέλλον, όπως υπογραμμίζει ο βετεράνος δημοσιογράφος Τζον Πίλτζερ στο τελευταίο του ντοκιμαντέρ, προειδοποιώντας ότι ένας πυρηνικός πόλεμος ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα «δεν είναι πλέον αδιανόητος».
Τα εισαγόμενα κληματόφυλλα δεν είναι παρά το κερασάκι σε μια πλανητικών διαστάσεων εκρηκτική τούρτα.
Τα χλωρά αμπελόφυλλα ήταν κάτι αυτονόητο, όπως τα τζιτζίκια και η πυρωμένη πέτρινη μάντρα του καλοκαιριού. Ωραίο είναι να τα μαζεύεις μόνος σου από την κληματαριά του γείτονα, αλλά κι αυτά της λαϊκής ή του μανάβη δεν είναι άσχημα. Ισως και τα κινέζικα να μην είναι άσχημα, όμως σοκάρει η σκέψη ότι έχουν ταξιδέψει εφτά χιλιάδες χιλιόμετρα για να φτάσουν ώς εδώ.
Η θλίψη που ίσως γρατσουνίζει κάποιους στο άκουσμα της είδησης για τους 5.000 τόνους εισαγόμενων κινέζικων αμπελόφυλλων δεν έχει σχέση με τη νοσταλγία κάποιων, τάχα ευτυχισμένων, καιρών ούτε με τον φόβο μπροστά στην «κίτρινη απειλή». Είναι η υπόμνηση της δικής μας αδυναμίας, του δικού μας ξάμπελου.
