Απευθύναμε ερωτήσεις, βγαλμένες από τα πρόσφατα δημοσιεύματα και τις αναφορές των ΜΜΕ, στον υπουργό Δικαιοσύνης Νίκο Παρασκευόπουλο. Το τελευταίο διάστημα το συγκεκριμένο υπουργείο έγινε ξανά ένας από τους κύριους στόχους μιας ενορχηστρωμένης επίθεσης από την αντιπολίτευση και τα ΜΜΕ, με πρόσχημα την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης
• Η αντιπολίτευση μιλάει γενικώς για παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη. Γνωρίζουμε, ακόμα και μέσα από δικογραφίες, ότι πολιτικοί και υπουργοί συνομιλούσαν για συγκεκριμένες υποθέσεις με δικαστικούς με τους οποίους μάλιστα είχαν πολύ στενές σχέσεις. Στη δική σας διακυβέρνηση έχουν πέσει στην αντίληψή σας παρόμοια φαινόμενα;
Ευτυχώς, όχι. Εάν είχαν πέσει στην αντίληψή μου παρόμοια φαινόμενα, ασφαλώς θα είχα απευθυνθεί άμεσα στην Εισαγγελία για την άσκηση ποινικής δίωξης.
• «Θα μείνει ο Ν. Παρασκευόπουλος στην ιστορία ως ο υπουργός που περισσότερο απροκάλυπτα από οποιονδήποτε άλλον περιόρισε την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης» δήλωσε δημοσιογράφος στην εκπομπή του στον «Βήμα FM» (10/10/2016). Πώς το σχολιάζετε;
Θεωρώ τη φράση ανάξια σχολιασμού, αφού δεν είναι ούτε αληθής ούτε καν αληθοφανής. Ας μην ξεχνούμε πάντως τη δήλωση του ευρωβουλευτή της Ν.Δ. Γ. Κύρτσου, ο οποίος έδειξε πως ακόμη θυμάται τις πολιτικές επιρροές που ασκούνταν στο παρελθόν στη Δικαιοσύνη.
• Μπορεί ένας νόμος από μόνος του, όπως λόγου χάριν ο νόμος για την αποσυμφόρηση των φυλακών και τα μέτρα για τους ασθενείς και τους ανάπηρους κρατουμένους ή ο νόμος για τις τηλεοπτικές άδειες, να χαρακτηρίζεται παρέμβαση στη Δικαιοσύνη;
Είναι ευνόητο ότι ένας νόμος από μόνος του αποτελεί παρέμβαση στη νομοθεσία και όχι στη Δικαιοσύνη. Το γεγονός ότι οι ποινικοί νόμοι που είναι επιεικείς εφαρμόζονται αναδρομικά ίσχυε ανέκαθεν και ποτέ η ψήφισή τους δεν χαρακτηρίστηκε παρέμβαση στη Δικαιοσύνη.
• Κυριακάτικο δημοσίευμα αναφέρει ότι «ομάδα εγνωσμένου κύρους προσώπων του νομικού χώρου είχαν ειδοποιήσει έγκαιρα τον υπουργό Δικαιοσύνης για λάθος κινήσεις και επιλογές. Δυστυχώς -όπως λένε- δεν εισακούστηκαν και τα χειρότερα ήρθαν». Ποια ήταν αυτή η ομάδα που σας επέστησε την «προσοχή»;
«Εγνωσμένου κύρους πρόσωπα του νομικού χώρου» για μένα αποτελούν όλοι οι νομικοί και τους αντιμετωπίζω με σεβασμό μέχρι να αποδειχτεί σε ατομικές εξαιρέσεις ότι αυτό είναι μάταιο. Ως προς τις ειδοποιήσεις, πρέπει να σας πω ότι κατά τη διάρκεια της θητείας μου έχω αντιμετωπίσει πολυάριθμες προειδοποιήσεις, αρνητικές (ακόμη και με μορφή απειλής) ή θετικές. Τις εξετάζω με προσοχή. Τα έργα του υπουργείου Δικαιοσύνης θα κριθούν εκ των υστέρων με βάση το αποτέλεσμα από τον ελληνικό λαό και τους ειδικούς.
• Ανώνυμα και μέσω εφημερίδων σύμβουλοι του ΣτΕ φέρεται να λένε ότι το ΣτΕ κινείται πάνω σε λεπτές ισορροπίες και δεν αποκλείουν μια έκρηξη που θα κλονίσει τα θεμέλια του δικαστηρίου και θα προκαλέσει παράπλευρες απώλειες. Είναι θεμιτές παρόμοιες δηλώσεις;
Οι προαναγγελίες εκρήξεων στη Δικαιοσύνη αποτελούν μια καταστροφολογία, η οποία κανέναν πλέον δεν πτοεί.
• Αλλο δημοσίευμα αναφέρεται στις δηλώσεις Βενιζέλου, που χαρακτήρισε ύποπτη τη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο των δικαστικών και μεγάλο ατόπημα την αναφορά του κ. Σακελλαρίου σχετικά με το ότι το ΣτΕ αφουγκράζεται την κοινωνία. Για ποιο λόγο είναι ατόπημα που προκαλεί μάλιστα, σύμφωνα με τον κ. Βενιζέλο, «θεσμικό τρόμο»;
Τα περί ύποπτης συνάντησης του επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας πρωθυπουργού και της ηγεσίας της Δικαιοσύνης αποτελούν μια κακής ποιότητας δίκη προθέσεων.
Οσο για την αναφορά του προέδρου του ΣτΕ ότι το δικαστήριο αφουγκράζεται τον σφυγμό της κοινωνίας, τη θεωρώ σωστή. Για παράδειγμα, τι άλλο κάνει ο δικαστής από το να αφουγκράζεται την κοινωνία όταν προβαίνει σε εκτίμηση των αποδείξεων και γενικά των πραγματικών περιστατικών;
Δεν είναι λογικό, επίσης, όταν υπάρχει μια ερμηνευτική δυσκολία να προσβλέπει ο δικαστής στις κοινωνικές και στις ιστορικές περιστάσεις για να κατανοήσει τον νόμο;
Στη θεωρία του Δικαίου υποστηρίζεται τόσο η άποψη ότι αφετηρία και κατάληξη κάθε νομικής σκέψης είναι ο ίδιος ο νόμος όσο και η αντίθετη, ότι αφετηρία και κατάληξη της δικαιοπαραγωγικής διαδικασίας είναι η κοινωνία. Ολοι πρέπει να σέβονται τις απόψεις των άλλων. Μερικοί όμως αντί για τον διάλογο προτιμούν να εκφράζονται με αφορισμούς κενούς περιεχομένου.
• Δεν σας ζητώ να σχολιάσετε το άρθρο του Στ. Ψυχάρη με αφορμή το γιουχάισμα στον πρόεδρο του ΣτΕ από τους επώνυμους θαμώνες του πιο διάσημου καφέ του Κολωνακίου, αλλά τον τίτλο και το ρεπορτάζ της εφημερίδας που μιλάει για ασκό του Αιόλου, κάνοντας αναφορά και πάλι σε παρεμβάσεις με αφορμή τη ματαίωση της Ολομέλειας.
Το πράγμα εδώ μοιάζει περίεργο! Αυτοί που συνήθως καταδικάζουν τη βία «από όπου και αν προέρχεται» εδώ, αντί να την καταδικάσουν, σπεύδουν να την κατανοήσουν και σχεδόν να δικαιολογήσουν την επίθεση στον πρόεδρο του ΣτΕ.
Οσο για τη ματαίωση της συζήτησης στο ΣτΕ, νομίζω ότι υπήρξε μια παρεξήγηση: ενώ μια ματαίωση στη δικονομική πράξη είναι φαινόμενο συχνό, πρακτικά δηλαδή πρόκειται για μια χρονική αναβολή χωρίς ταυτόχρονο προσδιορισμό νέου χρόνου συζήτησης ή διάσκεψης, εμφανίστηκε από κάποιους σαν μια πρωτοφανής κατάργηση δίκης. Ο προσδιορισμός φυσικά επακολούθησε και έτσι η παρεξήγηση, καλόπιστη ή κακόπιστη, αντιμετωπίστηκε.
• Λίγα μόλις χρόνια πριν, σε απολύτως ανάλογη συγκυρία προσπάθειας αποδόμησης μιας κυβέρνησης, έγινε η κατά πολλά χρόνια παρέκκλιση της επετηρίδας προκειμένου να οριστεί πρόεδρος του Αρείου Πάγου ο Β. Κόκκινος. Αυτό συνιστούσε ή όχι πολιτική παρέμβαση και σκοπιμότητα;
Στο μέτρο που είχε τηρηθεί η νομιμότητα, δεν μπορώ να μιλήσω για πολιτική παρέμβαση. Οπωσδήποτε όμως η περίπτωση που αναφέρετε προκάλεσε τότε μια σοβαρή και ανεπανάληπτη αναστάτωση της ιεραρχίας.
• Σας κατηγορούν για τις επιλογές που κάνετε και που κάθε κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να κάνει σύμφωνα με το Σύνταγμα, διορίζοντας τους επικεφαλής των ανώτατων δικαστηρίων. Κι όμως, ειδικά για τον πρόεδρο του ΣτΕ, είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι πρόκειται για έναν δικαστή ο οποίος συχνά στο παρελθόν υιοθέτησε πολύ συντηρητικές απόψεις που οδήγησαν και σε κατάργηση νόμων, όπως ο νόμος Ραγκούση για την ιθαγένεια κ.ά. Πώς επομένως προκύπτει η βασιμότητα αυτής της «κατηγορίας»;
Η κυβέρνηση στις κρίσεις των ανώτατων δικαστών λειτούργησε αξιοκρατικά και με βάση τις συνταγματικές επιταγές. Οι κατηγορίες στις οποίες αναφέρεστε συνιστούν ακόμη μια δίκη προθέσεων όπου ο καθένας μπορεί να λέει ό,τι θέλει.
• Αποδίδεται στην κυβέρνηση και στην ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης η ευθύνη για τις διαμάχες στον χώρο των δικαστικών. Παρόμοιες, και ίσως πολύ σκληρότερες, διαμάχες ζήσαμε όμως και στο παρελθόν. Πώς σχολιάζετε αυτήν την «κατηγορία»;
Είναι αλήθεια ότι η διαρκής καταστροφολογία για τη Δικαιοσύνη έχει πάρει τη μορφή της αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Εμφανίζονται διαρκώς δηλώσεις και άρθρα με τίτλους του τύπου «θύελλα, σοκ, σάλος στη Δικαιοσύνη» και είναι ολοφάνερη η αγωνία των δηλούντων και των συγγραφέων και η ελπίδα ότι τα ίδια τα κείμενά τους θα καταφέρουν να προκαλέσουν «θύελλα, σοκ, σάλο» στη Δικαιοσύνη.
Ευτυχώς η συντριπτική πλειονότητα των δικαστών δικάζει αφοσιωμένη στο έργο της χωρίς να πτοείται από τις κραυγές περί αναταραχής.
