Η «Εφ.Συν.» συνάντησε τον υπουργό Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Ρόδο, κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Σταθερότητα, που διοργάνωσε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, με τη συμμετοχή 11 ευρωπαϊκών και αραβικών χωρών. Παραμονή των ανακοινώσεων για το Κυπριακό, συμφωνήσαμε με τον κ. Ιωάννη Κασουλίδη να μην αναφερθεί στο θέμα, καθώς δεν θα ήθελε να προκαταλάβει την κοινή ανακοίνωση για την πορεία των συνομιλιών
• Τι καινούργιο φέρνει η Διάσκεψη της Ρόδου και τι τη διαφοροποιεί από άλλα, υφιστάμενα θεσμοθετημένα fora;
Υπάρχουν, πράγματι, θεσμοθετημένα πολυμερή βήματα μεταξύ της Ευρώπης και των μεσογειακών τρίτων χωρών, ακόμη και μεταξύ της Ευρώπης και των υποψήφιων προς ένταξη χωρών, όπως είναι τα Δυτικά Βαλκάνια. Εκείνο που λείπει είναι η άμεση επαφή των κρατών-μελών της Ευρώπης που γειτνιάζουν με τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και της Βόρειας Αφρικής. Εχει διαπιστωθεί ότι ανάμεσά μας, στα μέλη της Ε.Ε., υπάρχουν διαφορετικές προτεραιότητες.
Οι σκανδιναβικές χώρες βάζουν ως προτεραιότητα τα ανθρώπινα δικαιώματα στις αραβικές χώρες. Εγώ διερωτώμαι αν μπορεί να υπάρξει πραγματική έγνοια των αραβικών χωρών στα ανθρώπινα δικαιώματα αν δεν προηγηθεί η ασφάλεια. Και για να προηγηθεί η ασφάλεια θα πρέπει να έχει προηγηθεί η ευημερία, ιδιαίτερα των νέων που ζουν σ’ αυτές τις χώρες.
Αρα χρειάζεται μια απ’ ευθείας επαφή, και εκτός δομών και θεσμών, με τις χώρες της περιοχής. Αυτή η επαφή θα δώσει προτεραιότητα στην ουσία, με μια ελαστική μορφή, όπως είναι αυτή στη Ρόδο, που δίνει λιγότερη σημασία στους τύπους και είναι πιο ευέλικτη και πρακτική.
• Η Κύπρος και η Ελλάδα έχουν εγκαινιάσει τριμερή σχήματα συνεργασίας με χώρες της περιοχής. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα και τι αποδίδει;
Υπάρχουν ορατά αποτελέσματα σε αυτές τις συνεργασίες, ιδιαίτερα στον τομέα της ασφάλειας, που δεν τα διατυμπανίζουμε. Προβλέπω ότι η τριμερής συνάντηση στην Αίγυπτο τον Οκτώβριο θα είναι η πρώτη φορά που θα φέρει απτά και ορατά αποτελέσματα, το ίδιο προσβλέπω ότι θα γίνει στην τριμερή με το Ισραήλ, τον Δεκέμβριο.
Η αρχική μας σκέψη ήταν να προχωρήσουμε σε τριμερή σχήματα συνεργασίας και σιγά σιγά να τα ενοποιήσουμε. Εχει δυσκολίες, όπως τι θα γίνει με το Ισραήλ και την παρουσία των Αράβων. Ωστόσο, αυτές οι χώρες συνεργάζονται με το Ισραήλ σε θέματα τρομοκρατίας, σταθερότητας, αυτές οι χώρες έχουν την τάση να συνεργάζονται κάτω από το τραπέζι.
Επομένως, πιστεύω ότι έφτασε η ώρα να υπάρξει ένα πολυμερές και πάλι, όπως αυτό της Ρόδου, άτυπο σχήμα, όπου θα συμφωνήσουν όλοι ότι τα διμερή τους, εθνικά προβλήματα θα τα αφήνουν κατά μέρος για να δουλέψουν μαζί σε αυτά που τους ενώνουν. Αυτός είναι ο σκοπός αυτών των τριμερών και εύχομαι να ωριμάσει και να μπει στο αυλάκι για τα περαιτέρω.
• Ομως, πέρα από το θέμα της ασφάλειας, υπάρχει και το μεγάλο θέμα της ενέργειας και της αξιοποίησης του φυσικού αερίου που κρύβεται στον πυθμένα της περιοχής. Ποιες συνεργασίες θα υπάρξουν;
Η Ανατολική Μεσόγειος αποτελείται από κοιτάσματα του Ισραήλ, της Αιγύπτου, του Λιβάνου και της Κύπρου. Αν αξιοποιηθούν ξεχωριστά από κάθε χώρα θα υπάρχει μεγαλύτερο οικονομικό κόστος και όχι με την ίδια διαπραγματευτική ισχύ που θα είχαν όλες οι χώρες, αν υπήρχε συνεργασία, ιδίως στις υποδομές.
Το κοίτασμα «Αφροδίτη», το μόνο προς το παρόν επιβεβαιωμένο κυπριακό κοίτασμα, είναι μικρό, της τάξης των 4,5 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδών. Κάθε ιδιωτική εταιρεία που κάνει γεωτρήσεις και καταβάλλει το σχετικό κεφάλαιο των εξόδων θέλει το συντομότερο να το εκμεταλλευτεί εμπορικά.
Οι εταιρείες θέλουν να προχωρήσουν όσο το δυνατόν πιο σύντομα. Αυτό που προσφέρεται μέχρι στιγμής, έως ότου γίνουν οι επόμενες ανακαλύψεις κοιτασμάτων, είναι να συνδεθεί η «Αφροδίτη» με την Αίγυπτο.
Το κοίτασμα «Ζορ», που ανακαλύφθηκε πρόσφατα στην αιγυπτιακή ΑΟΖ, βρίσκεται στις παρυφές ενός υποθαλάσσιου βουνού που ονομάζεται Ερατοσθένης και δείχνει σε όλους τους γεωλόγους ότι υπάρχει μεγάλη προοπτική για να βρεθούν νέα κοιτάσματα εντός της κυπριακής ΑΟΖ.
Εξ ου και το μεγάλο ενδιαφέρον που έχει επιδειχτεί, παρ’ όλη τη μείωση των τιμών του πετρελαίου, στα κυπριακά θαλάσσια οικόπεδα για τα οποία έχει γίνει διεθνής διαγωνισμός.
Εύχομαι και ελπίζω να προχωρήσουμε, και υπάρχουν πολλές εταιρείες που ενδιαφέρονται. Η γενικότερη ιδέα στην οποία είχαμε πει να εργαστούμε όλοι μαζί θα είναι ένα θέμα που θα ακολουθήσει με τις νέες ανακαλύψεις.
• Πώς ζήσατε εσείς ως υπουργός Εξωτερικών την οδυνηρή διαδικασία του μνημονίου και πώς βλέπετε την επόμενη ημέρα;
Ηταν τεράστια η απογοήτευση και ο πόνος εκείνων των ημερών, εύχομαι να μην τις ξαναζήσει κανένας ποτέ. Οσο μεγαλύτερος ο πόνος και ο βαθμός της καταστροφής, τόσο μεγαλύτερο και το πείσμα μας να φύγουν οι τρόικες και να υπάρξει ανάκαμψη το συντομότερο δυνατόν.
Γι’ αυτό, και επειδή είμαστε μικρός χώρος και μπορούσαμε να ελέγξουμε καλύτερα τα πράγματα, αποφασίσαμε, όσο πιο γρήγορα συμμορφωθούμε σε αυτούς τους επώδυνους όρους που μας έβαλαν, τόσο πιο γρήγορα θα απαλλαγούμε και να πάνε στο καλό. Βρισκόμαστε σε αυτό το στάδιο. Δεν σημαίνει ότι τη γλιτώσαμε.
Η κυπριακή οικονομία χρειάζεται ακόμη πολλή προσοχή, αποφασιστικότητα για να μπορέσει να προχωρήσει και να σταθεί στα πόδια της. Θα έρχονται να μας ελέγχουν κάθε έξι μήνες, μη νομίζετε ότι έληξε, ότι είμαστε σε συνθήκες παραδείσου.
