O Γιάννης Καλαϊτζής και οι πρόσφυγες

Είναι βέβαιο ότι ο Γιάννης Καλαϊτζής θα ένιωθε διπλά και τριπλά περήφανος σήμερα. Αφ’ ενός για τα έργα των πνευματικών του παιδιών, αφ’ ετέρου για το γεγονός ότι η έκθεση γίνεται στον τόπο που γεννήθηκε και πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του, αλλά και για το θέμα της έκθεσης αφού γνώρισε στο πετσί του τούς καημούς και τα βάσανα των Μικρασιατών προσφύγων.

Είναι τιμή για την «Εφ.Συν.» που ο Γιάννης μάς συντρόφευσε με την ανιδιοτελή παρουσία του επί τρία χρόνια και μάλιστα στα πρώτα της δειλά βήματα. Τη θεωρούσε ό,τι καλύτερο του είχε συμβεί στην πεντηκονταετή καριέρα του. Ταγμένος από τα μικρά του χρόνια στην Αριστερά, μυήθηκε στις αρχές της και στο ήθος της και βάσισε το έργο του στα ιδεώδη και στον ουμανισμό του Διαφωτισμού.

Δεν είχε ανάγκη να ταξιδέψει για να γνωρίσει από κοντά την πρωτοπορία στην τέχνη του. Ηταν ο ίδιος πρωτοπόρος, καθότι ευρωπαϊστής και διεθνιστής στη βαθιά του ιδεολογία. Βαθιά επίσης λαϊκός, πάντα δίπλα στην αγωνία του απλού, καθημερινού πολίτη.

Πάντα με κατανόηση και αγάπη γι’ αυτόν τον πολίτη· σ’ αυτήν την αγάπη στήριξε όλο του το έργο. Ακριβώς με άλλη ματιά προσέγγιζε την εξουσία και τα κακώς κείμενα· με ασυγκράτητη ειρωνεία και άφθονο χιούμορ με τα οποία ανέτρεπε κάθε τι κατεστημένο.

Πίστευε στην ώσμωση των πολιτισμών, ήταν εξάλλου μανιώδης αναγνώστης της παλιάς καλής ελληνικής λογοτεχνίας αλλά και της παγκόσμιας. Φανατικός θαμώνας στις κινηματογραφικές και θεατρικές αίθουσες όπως επίσης στα καφενεία της γειτονιάς του στα Εξάρχεια και στα λαϊκά εστιατόρια.

Προσηνής και γενναιόδωρος στους νέους σκιτσογράφους, έγινε δάσκαλος μεγάλος χωρίς να το επιδιώξει. Αυστηρός βέβαια στην κριτική του, όπως αρμόζει στους συνεπείς με την τέχνη που διακονούν, αλλά και ζουν μέσα απ’ αυτήν.

Θέλω επίσης να τονίσω για όσους τυχόν δεν είχαν δείξει το ανάλογο ενδιαφέρον πόσο καλός χρήστης ήταν, παρότι ελαφρά ανορθόγραφος, της ελληνικής γλώσσας. Τα κείμενά του, στην τελευταία συνήθως σελίδα της εφημερίδας, ήσαν μικρά διαμάντια, παρότι ο ίδιος έλεγε ότι του έπαιρνε πολλές μέρες να γράψει ένα κείμενο πεντακοσίων λέξεων.

Οσοι τον κάναμε παρέα τα τελευταία χρόνια απολαύσαμε τις γνώσεις του, τη γαλαντομία του, το δυνατό και καθαρό γέλιο του, υποστήκαμε τη λεπτή του ειρωνεία και επίσης γοητευτήκαμε από την κρυστάλλινη φωνή του όταν ερχόταν στα κέφια και τραγουδούσε παλιά ρεμπέτικα και άσματα της παλιάς Αθήνας.

Συγχαίρω τους συναδέλφους του που αφιέρωσαν την έκθεση στον δάσκαλό τους. Τα έργα είναι το ένα καλύτερο από το άλλο με απροσμέτρητες προεκτάσεις στον ψυχισμό των επισκεπτών, όπως είχα διαπιστώσει όταν πρωτοστήθηκε στο Μετρό του Συντάγματος.

Πρόκειται για μια έκθεση-αντίσταση στα τείχη που υψώνουν τα κατ’ ευφημισμόν δημοκρατικά κράτη της Ευρώπης, που όσο πάει διολισθαίνει προς ολοκληρωτικού τύπου πολιτική απέναντι στους πρόσφυγες (για την προσφυγιά των οποίων υπαίτια είναι αρκετά απ’ αυτά τα κράτη).

Είναι μια έκθεση που μας καλεί σε εγρήγορση, εγγίζει τις ευαισθησίες και ταρακουνά τα αισθήματα αλληλεγγύης και συμπαράστασης που όλοι οφείλουμε να δείξουμε, να τα βγάλουμε από τυχόν λήθαργό τους.

Η «Εφ.Συν.» θα θυμάται πάντα με αγάπη και σεβασμό τον Γιάννη Καλαϊτζή και όλοι είμαστε περήφανοι που τον γνωρίσαμε. Μας λείπει αλλά το έργο του πάντα θα μας συντροφεύει, όπως και το πνεύμα του.

Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 2 Οκτωβρίου.

Πολιτιστικός Πολυχώρος Νίκαιας «Μάνος Λοΐζος», Θηβών 245 Νίκαια, τηλ. 210-4830300.