Στις 10 Νοεμβρίου, ημέρα Τρίτη, που γιόρταζε ο μάρτυς Ορέστης, ήμουν καλεσμένος από το «Ινστιτούτο πολιτικού λόγου» (Instituto de discurso politico») για μια διάλεξη. Διάλεξα, κι αυτή τη φορά χωρίς αμοιβή, το θέμα: Οι φόβοι της «κρίσης» πώς επιβάλλονται;
Συνοπτικά: προφανώς και η «κρίση», εκτός από τη θεμελιώδη οικονομική της διάσταση, συναρτάται με την ομόλογη πολιτική και την πολιτιστική. Η «τρομοκρατία της πτώχευσης» αναδύεται σε μια κοινωνικά διαγραφόμενη «εσωτερική υποτίμηση» («Internal Devaluation»).
Ειδικότερα, το δημοσιονομικό έλλειμμα δεν χρεώνεται στα «golden boys», στους προμηθευτές όπλων, στους κρατικά επιδοτούμενους του ιδιωτικού κεφαλαίου και στους «φοροδιαφεύγοντες» ελεύθερους επαγγελματίες, μεσαίων και κυρίως ανώτερων εισοδημάτων. Ποιοι απομένουν;
Αν η «αποπληρωμή» του «χρέους» ως «εξωτερικού δανεισμού» δεν συνεπάγεται επιπλέον φορολόγηση των εταιρειών και των υψηλών εισοδημάτων, πού επιπίπτουν οι δραστικές περικοπές αν όχι στα «μεσαία» και «χαμηλά» νοικοκυριά;
Τούτο μάλιστα ονομάσθηκε αναγκαιότητα των «διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων»: μείωση των αποδοχών και των συντάξεων, αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και της περιόδου καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών, ελαστικοποίηση της εργασίας, περιορισμός και ακύρωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, εμφανής απομάκρυνση του κράτους από τις υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης, δημόσιας διοίκησης και αυτοδιοίκησης, μεταφορών κ.λπ.
Κοντολογίς, η «αποπληρωμή» να βαρύνει περισσότερο όσους και όσες ευθύνονται λιγότερο για την «κρίση χρέους».
Μόνο που η ανακατανομή του εγχώριου παραγόμενου πλούτου σε βάρος των μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων, ως διαρκής αναπαραγωγή και διεύρυνση των υπαρχουσών ταξικών αντιθέσεων, δεν αποτελεί πάγια «παρακαταθήκη» του τρόπου ανάδυσης και συγκρότησης του κράτους που την επιτελεί.
Πέρα από τους «νέους θεολόγους της κρίσης», που σταδιοδρομούν στην οθόνη, και από τους ευαγγελιζόμενους την «ελληνική άνοιξη», μπορεί να σταθεροποιηθούν στην πολιτική σκηνή κόμματα με εντελώς διαφορετική τακτική και στρατηγική, αφουγκραζόμενα τις κοινωνικές αντιστάσεις και τεκμηριώνοντας τη δυνατότητα να επιτευχθεί μια διαφορετική σύζευξη οικονομίας, πολιτικής και πολιτισμού.
Δεν θα λιποψυχήσουν και θα τη φέρουν σε πέρας; Και ιδίως να μην επιτρέψουν τη μετατροπή της όποιας «ηγεμονίας» σε πολιτική «αριστεία». Δηλαδή, να διαθέτουν σε ετοιμότητα τα αναγκαία αντισώματα, ώστε να μην ωθείται η «eccellentia» στη σκιά της που εμφανίζεται ως «eccentricο» ή σε ό,τι παρ’ ημίν αντιμετωπίζεται ως «ψώνιο».
Ως «άσκηση» για τη φροντιστηριακή συνάντηση του απογεύματος έθεσα τα εξής ερωτήματα: πότε και γιατί ένας πολιτικός αναγγέλλει ότι ο «μέγας Παν δεν απέθανε»˙ αν μείνεις μια φορά στο αντί, κινδυνεύεις να καταστείς γραφικός˙ πώς η αντίστασή σου συναρτάται με τη σκιαγράφηση μιας άλλης κοινωνίας˙ ο αντικόσμος είναι εφικτός ως συνολική και όχι ως αποσπασματική σύλληψη της αυριανής μέρας˙ πώς χωρίς να είσαι αιθεροβάμονας μπορεί να ενεργείς ως «χειρουργός» της ιστορικής μεταβολής˙ με νυστέρι την ιδέα μιας κοινωνίας που θα άρει τον ταξικό και ετερόνομο χαρακτήρα της˙ πρόκειται για πολιτική στάση που σε οδηγεί να στέκεσαι όρθιος όλο το εικοσιτετράωρο, χωρίς κατήφεια και έμπλεος αγορατολμίας.
Επιπλέον, για τους περισσότερο «προχωρημένους»: «Panik» ή «Geldpanik»˙ ή μήπως «die Geschichte der Panik»˙ από το πεδίο της «αγοράς του χρήματος» ο «προάγγελος» αναγγέλλει την «εμπορική και βιομηχανική κρίση»˙ ιδίως σε όσους και όσες δείχνουν να αγνοούν τις «πραγματικές συνθήκες της ιστορικής εξέλιξης»˙ οι «χρηματικές κρίσεις» είναι «αναπόφευκτες», είτε «ανεξάρτητα από τις πραγματικές κρίσεις» είτε ως «όξυνση πραγματικών κρίσεων»˙ «κάθε επανάσταση είναι απλώς δυνατή ως αποτέλεσμα μιας νέας κρίσης»˙ «τόλμη, τόλμη κι ακόμη περισσότερη τόλμη» («Mut»).
Από το «σύγκρυο» ή έστω το «σιούγκριβο» του τόπου μου στο «sucre»; Εντρυφώ στην ιστοσελίδα των φίλων της Λέσχης: «Ασκήσεις σε δίζυγο» («Barras paralelas») μήπως και βρω την «παγωνιά» του εθνικού νομίσματος της χώρας. Το μόνο που εντοπίζω είναι η ψηφιακή του ισοτιμία με το δολάριο και εκποδών το ΔΝΤ.
Αναρτώ, μέσω της ιστοσελίδας των φίλων της Λέσχης: «Το στόμα του ανέμου» («La boca del viento») την ερώτηση αν στη χώρα που μας φιλοξενεί συνυπάρχει και με ποιους όρους «δημόσιο» και «ιδιωτικό χρέος». Συναφώς, θα κερδοσκοπήσουν οι τράπεζες από τυχόν «επιμήκυνση» του «χρέους», χωρίς να είναι ορατή χρονικώς και η «παραγραφή» του. Πρόλαβα και πήρα το πρώτο «μήνυμα» με στίχο του Neruda:
«Era la sed y el hambe»:
«Ημουνα πάντα ο πεινών και ο διψών»…
Της/του απαντώ με τον ίδιο ποιητή:
«Ορθια, σαν τον ναύτη, στου καραβιού την πλώρη»:
«De pie como un marino en la proa de un barco»…
Προχθές που γιόρταζε ο Πανορμίτης πετάξανε πολλά μπουκάλια στη θάλασσα. Το καθένα με το «μήνυμά» του. Κι εμείς, Alejandro, θα σου το επιδώσουμε από κοντά…
*Ο Παναγιώτης Νούτσος είναι ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Το παρόν άρθρο αποτελεί προδημοσίευση από το βιβλίο: «Αριστερά και στίβος» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαζήση.
-320x213.jpg)
