Παρατηρώντας μόνο ένα μέρος του σώματος του ζώου μας, είτε αυτό είναι σκύλος είτε είναι γάτα, μπορούμε να αντιληφθούμε αρκετές καταστάσεις που αφορούν την υγεία του. Το σημείο αυτό είναι το κεφάλι.
Αρχικά, με μια απλή παρατήρηση μπορούμε να διαπιστώσουμε αν το κεφάλι του ζώου μας έχει σωστή θέση ή αν γέρνει προς τη μία ή την άλλη πλευρά.
Η πιο συνηθισμένη αιτία κλίσης της κεφαλής είναι η ωτίτιδα. Πάντα το ζώο γέρνει το κεφάλι προς την πάσχουσα πλευρά.
Παρατηρώντας το εσωτερικό του αυτιού, συνήθως διαπιστώνουμε την παρουσία εκκρίματος και κατά την ψηλάφηση εξωτερικά μπορεί να προκληθεί έντονος πόνος.
Αν αυτή η κατάσταση εμφανίστηκε ύστερα από βόλτα, τότε είναι πολύ ισχυρή η υποψία παρουσίας ξένου σώματος στον έξω ακουστικό πόρο (άγανα) και θα πρέπει άμεσα να απομακρυνθεί.
Επίσης ορισμένες νευρολογικές καταστάσεις εκδηλώνονται με κλίση της κεφαλής προς τη μία πλευρά. Η συχνότερη από αυτές είναι το αιθουσαίο σύνδρομο.
◾ Παρατηρώντας τα μάτια του σκύλου και συγκεκριμένα τον φακό μπορούμε να διαπιστώσουμε, ιδιαίτερα σε μεγάλης ηλικίας ζώα, αν υφίσταται θόλωση.
Η κατάσταση αυτή υποδηλώνει ότι το ζώο μας πάσχει από καταρράκτη.
Οσο πιο προχωρημένος είναι ο καταρράκτης, τόσο πιο έντονη είναι η θόλωση του φακού και ανάλογη είναι και η δυσκολία στην όραση.
Παρατηρώντας την εσωτερική γωνία των ματιών, συχνά διαπιστώνουμε ότι το ζώο μας μπορεί να έχει δακρύρροια ή μπορεί να παρατηρήσουμε ότι το τρίχωμα κάτω από το σημείο αυτό είναι υγρό, έχει αλλάξει χρώμα και πλέον είναι καφέ.
Αυτή η αλλαγή στο χρώμα οφείλεται στη συνεχή επαφή του τριχώματος με τα δάκρυα.
Σε ορισμένες φυλές η δακρύρροια οφείλεται στην επαφή των τριχών που βρίσκονται περιμετρικά του ματιού με τον κερατοειδή.
Σε άλλες περιπτώσεις η κατάσταση αυτή μπορεί να οφείλεται σε ανωμαλίες των βλεφάρων, όπως για παράδειγμα σε εντρόπιο.
Εντρόπιο είναι η κατάσταση στην οποία το ελεύθερο χείλος του βλεφάρου στρέφεται προς τα μέσα με αποτέλεσμα οι βλεφαρίδες να ερεθίζουν τον κερατοειδή και να προκαλούν τραυματισμούς (έλκη κερατοειδούς).
Αλλες συνήθεις καταστάσεις στις οποίες μπορεί να οφείλεται η δακρύρροια είναι οι τοπικές φλεγμονές στους οφθαλμούς, όπως οι ιογενείς ή βακτηριακής αιτιολογίας επιπεφυκίτιδες, οι τραυματισμοί του κερατοειδούς από ξένα σώματα, η ξηρά κερατοεπιπεφυκίτιδα, η απόφραξη του ρινοδακρυϊκού πόρου και η αλλεργία.
◾ Στη συνέχεια παρατηρώντας το στόμα του ζώου ελέγχουμε την εναπόθεση τρυγίας στα δόντια.
Ο σχηματισμός πλάκας στα δόντια είναι υπεύθυνος για τη δυσοσμία του στόματος.
Ενα σύμπτωμα για το οποίο οι περισσότεροι ιδιοκτήτες ζώων συχνά παραπονιούνται.
Η στοματική υγεία όμως συμβάλλει και στη γενικότερη υγεία του ζώου, καθώς στην πλάκα υπάρχει μεγάλος αριθμός μικροβίων, τα οποία, εκτός του ότι προκαλούν τοπική φλεγμονή στα ούλα και στη συνέχεια περιοδοντίτιδα, μπορεί να είναι η αφορμή δημιουργίας σηπτικών εμβόλων τα οποία προσβάλλουν καρδιά, νεφρούς και άλλα όργανα.
Επιπλέον παρατηρώντας τα ούλα του ζώου, αλλά έχοντας και την κατάλληλη εμπειρία, μπορεί να γίνει εκτίμηση της αναιμίας.
Αν ένα ζώο έχει πολύ ωχρούς βλεννογόνους καλό θα είναι να του κάνουμε μια γενική εξέταση αίματος για να προσδιοριστεί με ακρίβεια η τιμή του αιματοκρίτη και να γίνουν οι απαραίτητες εξετάσεις για να προσδιοριστεί η αιτία αυτής της κατάστασης.
◾ Η μύτη του ζώου θα πρέπει να είναι κατά κανόνα υγρή, χωρίς πυώδεις, βλεννοπυώδεις ή αιματηρές εκκρίσεις.
Ετερόπλευρο ρινικό έκκριμα υποδηλώνει φλεγμονή και η πιο συχνή αιτία είναι η παρουσία αγάνου.
Αλλες αιτίες μπορεί να είναι ο πολύποδας, οι νεοπλασίες και μυκητιάσεις.
Οταν το έκκριμα είναι αμφοτερόπλευρο, οι πιθανές αιτίες είναι η αλλεργία ή η πνευμονία.
Ανάλογα με την περίπτωση θα υπάρχουν και άλλα συμπτώματα όπως φτέρνισμα, βήχας ή πυρετός.
Οταν το έκκριμα είναι αιμορραγικό (επίσταξη) και δεν έχει προηγηθεί κάποιο ατύχημα στο ζώο, τότε αν πρόκειται για σκύλο είναι απαραίτητος ο έλεγχος για τα λοιμώδη νοσήματα της λεϊσμανίωσης και της ερλιχίωσης.
*Κτηνίατρος, Αθήνα (Αμπελόκηποι)
