Τα Πούλιτζερ δημοσιογραφίας και φωτογραφίας μπορεί να είναι σημαντικά και να χτίζουν καριέρες, αλλά αφορούν ιδιαίτερα το αμερικάνικο κοινό. Τα υπόλοιπα, όμως, βραβεία, στις κατηγορίες Γράμματα, Θέατρο και Μουσική, έχουν παγκόσμια εμβέλεια. Οι καλλιτέχνες καταλύουν τα σύνορα πιο εύκολα από τους δημοσιογράφους. Οι βραβευμένοι γίνονται μέσα σε μια νύχτα διάσημοι (όταν δεν είναι ήδη).
■ Φέτος, το Πούλιτζερ Λογοτεχνίας θεωρείται έκπληξη. To κέρδισε ο πρωτοεμφανιζόμενος Βιετναμέζος Viet Thanh Nguyen με το μυθιστόρημα «The Sympathizer», το οποίο αν και έγινε δεκτό με διθυραμβικές κριτικές, δεν κατάφερε να δημιουργήσει τον ντόρο, που κάποια άλλα έκαναν -ας πούμε το προβληματικό «A Little Life» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (βγαίνει από το Μεταίχμιο).
Οι κριτικοί σύγκριναν τον Nguyen με τον Ζενέ, τον Κάφκα, τον Κόνραντ, τον Γκράχαμ Γκριν και τον Τζον Λε Καρέ! Ακόμα και με τον Φράνσις Φορντ Κόπολα του «Αποκάλυψη Τώρα». Το μυθιστόρημα είναι πολλά μαζί, γράφει η «Γκάρντιαν»: κατασκοπευτικό, πολεμικό, ιδεών, πολιτικό, campus. Είναι, τέλος, ένα από τα ελάχιστα μυθιστορήματα που αναφέρονται στον πόλεμο του Βιετνάμ όχι ως αμερικανική πληγή και εμπειρία, αλλά μέσα από τα μάτια των ίδιων των Βιετναμέζων.
O «Captain», ο αφηγητής-ήρωας του γεννημένου στο Βιετνάμ, αλλά μεγαλωμένου στις ΗΠΑ και σήμερα καθηγητή Πανεπιστημίου Nguyen, του μοιάζει. Είναι κι αυτός κομμένος στα δύο. Γεννημένος στο Βιετνάμ, νόθο παιδί έφηβης Βιετναμέζας και Γάλλου καθολικού ιερέα, με σπουδές το ‘60 στις ΗΠΑ, όπου μαθαίνει να τις μισεί, επιστρέφει στην πατρίδα του και γίνεται διπλός κατάσκοπος.
Από τη μια, δεξί χέρι του αρχηγού της Αστυνομίας και των Μυστικών Υπηρεσιών του Νότιου Βιετνάμ. Από την άλλη, μυστικός πράκτορας των κομμουνιστών. Οταν το 1957 πέφτει η Σαϊγκόν ο Κάπτεν, αν και θα προτιμούσε να μείνει και να εργαστεί για το ενωμένο Βιετνάμ, αναγκάζεται να ακολουθήσει τους καθεστωτικούς φίλους του στις ΗΠΑ. Οι κομμουνιστές, πεισμένοι ότι κάποια αντεπανάσταση θα σχεδιαστεί από τους Βιετναμέζους της Αμερικής, τον αναγκάζουν να «έχει συνεχώς πάνω τους το μάτι του».
Η πλοκή συνεχίζεται σε πανεπιστήμια, γραφεία δεξιών γερουσιαστών και χολιγουντιανά στούντιο και τελειώνει πάνω σε βάρκες με Βιετναμέζους μετανάστες. Ο Κάπτεν καταλήγει φρικτά διαψευσμένος από την επανάσταση που υπηρέτησε.
■ Αντίθετα με το μυθιστόρημα, το Πούλιτζερ για θεατρικό έργο πήγε σε ένα καλλιτεχνικό και εμπορικό χιτ, το χιπ-χοπ μιούζικαλ «Hamilton» για τον Αλεξάντερ Χάμιλτον, έναν από τους Πατέρες του αμερικανικού έθνους. Ο λιμπρετίστας-συνθέτης και βασικός ερμηνευτής του Λιν-Μάνιουελ Μιράντα (με ρίζες στο Πουέρτο Ρίκο) είναι κανονικός σταρ, μέχρι και με τον Ομπάμα ράπαρε στον Λευκό Οίκο και το βίντεο έγινε viral.
■ Το Πούλιτζερ μουσικής κέρδισε ένα μεγάλο όνομα της αβαν – γκάρντ τζαζ, ο 72χρονος μαύρος συνθέτης, σαξοφωνίστας και φλαουτίστας Χένρι Θρέντγκίλ με τον δίσκο του «In for A Penny, In for a Pound».
