Το είχαμε ξεχάσει. Το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Αρμενικός θύλακος στο Αζερμπαϊτζάν. Οι πόλεμοι όμως είναι σαν τα τραύματα: μπορεί να τα έχεις για χρόνια ξεχάσει, αλλά αυτά δεν σε ξεχνάνε ποτέ∙ κάποια στιγμή σε θυμούνται. Δεν είναι άλλωστε και πολλά 22 χρόνια, από το 1994. Τότε έγινε η, όπως την αποκαλεί η Μαργαρίτα Βεργολιά στην «Εφ.Συν.» της Δευτέρας, «εύθραυστη εκεχειρία» μεταξύ Αρμενίων και Αζέρων, μετά από εξαετή πόλεμο που σώρευσε νεκρούς και ερείπια.
Εκεχειρία, που έμεινε από τότε να βολοδέρνει (μετέωρη), αφού ουδέποτε υπεγράφη συμφωνία ειρήνευσης (και όπως ξέρουμε από τα λεξικά, άλλο εκεχειρία και άλλο ειρήνευση, μην παίζουμε με τις λέξεις∙ αν και η πολιτική είναι ένα ατελείωτο λογοπαίγνιο, συχνά άλυτος γρίφος).
Ετσι Αρμένιοι και Αζέροι ξαναθυμήθηκαν τις διαφορές τους, αναμόχλευσαν φωτιά πολέμου και (λησμονημένο) ενδιαφέρον κοινής γνώμης (που με τόσες γνώμες, έφτασε να περιφέρεται σκέτη κοινή στα καλντερίμια της ενημέρωσης) ρίχνοντας στην πυρά της Κυριακής και καμιά τριανταριά νεκρούς (ας ευχηθούμε να μην υπάρξει συνέχεια), Αρμένιους και Αζέρους… Ή μήπως, για να θυμηθούμε και τι γίνεται νοτιότερα, χριστιανούς και μουσουλμάνους, να πιστέψουμε και οι άπιστοι;
Στον Νότιο Καύκασο αυτά τα ωραία αξιοθρήνητα. Πριν από 70 χρόνια, το 1947, ο Μπρεχτ, πατώντας πάνω σ’ ένα ωραίο παραμύθι από τον Καύκασο, έγραψε τον «Καυκασιανό κύκλο με την κιμωλία»∙ διδακτική σάτιρα Δικαιοσύνης, πολιτικής, όπου δύο μητέρες, φυσική και θετή, διεκδικούν ένα παιδί, με τον δικαστή να τοποθετεί το παιδί σε κύκλο με κιμωλία και να προτρέπει τις μητέρες: όποια βγάλει το παιδί έξω από τον κύκλο, θα το κερδίσει.
Εργο (του Μπρεχτ) και παραμύθι έχουν χάπι εντ. Στην πραγματικότητα οι καυκασιανοί κύκλοι με την κιμωλία είναι φαύλοι. Κατά Μπρεχτ: «Κανείς δεν μπορεί να είναι καλός για πολύ, εάν δεν υπάρχει ζήτηση για καλοσύνη»…
