Ας παραδεχτούμε κάτι. Πόσοι απ’ όσους διαβάζουμε λογοτεχνία δεν έχουμε μπει στον πειρασμό να φανταστούμε πόσο διαφορετικά θα εξελισσόταν η αφήγηση αν είχαμε τη δυνατότητα να μπούμε εμείς στη θέση του ήρωα που κινεί τα νήματα; Οι περισσότεροι θα πετούσαμε τη σκούφια μας αν μπορούσαμε να γίνουμε, έστω για λίγη ώρα, ο αγαπημένος μας ήρωας.
Ο Φάουστ του Γκέτε είναι σίγουρα ένας από αυτούς. Οσοι Αθηναίοι, λοιπόν, βρίσκεστε τις επόμενες μέρες στο κέντρο της πόλης και συγκεκριμένα κοντά στο Ινστιτούτο Γκέτε, μη διστάσετε να το επισκεφτείτε. Θα γίνετε για τουλάχιστον μία ώρα Φάουστ και θα συμμετάσχετε στο πιο ανατρεπτικό παιχνίδι της ζωής σας.
Το «Being Faust-Enter Mefisto» σχεδίασε το 2013 η νοτιοκορεατική εταιρεία ηλεκτρονικών παιχνιδιών «Nolgong». Πήρε ως βάση το κλασικό αριστούργημα του Γκέτε και το εμπλούτισε με όλα τα απαραίτητα διαδικτυακά και σόσιαλ μίντια στοιχεία που απαιτούνται ώστε να φτιάξει ένα παιχνίδι όπου ο Φάουστ και ο Μεφιστοφελής θα μπορούν να συναντηθούν στο σήμερα.
Το εικονικό παιχνίδι είναι στημένο στο φουαγιέ του Ινστιτούτου, το οποίο έχει μετατραπεί σε κεντρικά μεγάλης τράπεζας και συγκεκριμένα της «Mephisto & Co», που έχει ως μότο συνθήματα όπως «Αγοράστε τα πάντα και πουλήστε ό,τι βρείτε για να γίνετε ευτυχισμένοι».
Προτού εισέλθεις στην τράπεζα, ένας εθελοντής σε προμηθεύει με δώδεκα κάρτες. Καθεμιά αντιστοιχεί και σε μία αξία ζωής -ελευθερία, πλούτος, νιάτα, ομορφιά- κι εσύ πρέπει να κρατήσεις μόνο έξι. Κατ’ ουσίαν να ιεραρχήσεις -σαν άλλος Φάουστ- ποιες από τις αξίες θεωρείς πιο σημαντικές στη ζωή σου.
Με τις έξι κάρτες που επέλεξες, είσαι έτοιμος να μπεις στην τράπεζα. Με ένα smartphone ανά χείρας, ειδικά συνδεδεμένο με τις επαφές του κινητού σου, καλείσαι να πουλήσεις από τον συνάδελφό σου στη δουλειά μέχρι τον πατέρα, τη μητέρα ή τον κολλητό σου, προκειμένου να αποκτήσεις τα απαραίτητα χρήματα για τις αγορές σου στην τράπεζα. Τι θα αγοράσεις; Αποφθέγματα παρμένα απ’ το κείμενο του Φάουστ, τα οποία σου δίνουν πόντους ικανοποίησης.
Οσο περισσότερα χρήματα ξοδέψεις για να τα αγοράσεις τόσο πιο ικανοποιημένος θα νιώθεις. Κάθε απόφθεγμα αντιστοιχεί και σε μία από τις αξίες που κρατάς. Με άλλα λόγια, μπορείς να πουλήσεις τον αδελφό σου ή τον σύντροφό σου για να αγοράσεις πλούτο, ελευθερία ή νιάτα. Ο καλύτερος δε, στο τέλος του παιχνιδιού, βραβεύεται με τον τίτλο του «Great Shopper»!
«Στη σημερινή εποχή υπάρχει τέτοια μανία για επιτυχία που δεν υπολογίζεις το κόστος», μας λέει ο Πίτερ Λι, σχεδιαστής του παιχνιδιού, ο οποίος φέρνει το καινοτόμο παιχνίδι του στην Αθήνα μετά από μια διεθνή περιοδεία σε Γιοχάνεσμπουργκ, Χονγκ Κονγκ, Μαλαισία, Πράγα, Βουδαπέστη κ.α.
Πώς γεννήθηκε, όμως, η ιδέα γι’ αυτό το παιχνίδι; «Η κλασική λογοτεχνία έχει τεράστιο βάθος νοημάτων. Είχαμε κάνει κάτι αντίστοιχο με την “Αννα Καρένινα”, το “Ρωμαίος και Ιουλιέτα” και το “1984”. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αφηγηθείς μια ιστορία και τι καλύτερο απ’ το να την αφηγηθείς διαδραστικά, δίνοντας την ευκαιρία στον παίκτη να γίνει αυτός ο ήρωας; Αντί να εξηγείς τι θέλει να πει ο Γκέτε με τον Φάουστ, τι καλύτερο απ’ το να το καταλάβεις μόνος σου, παίρνοντας τον ρόλο του», επισημαίνει ο Πίτερ Λι.
Το παιχνίδι, όσο περίεργο κι αν ακούγεται, προκάλεσε αντιδράσεις στο εξωτερικό, με ορισμένους παίκτες να αρνούνται να το παίξουν χαρακτηρίζοντάς το «σατανικό». Το πιο ενδιαφέρον, βέβαια, είναι ότι το παιχνίδι, μέσα από τον προσωπικό του χαρακτήρα, δίνει την ευκαιρία να εξετάσει κανείς και πιο γενικά χαρακτηριστικά.
Διαφορετικά, λόγου χάρη, ταξινομεί την αξία της ελευθερίας ένας Κορεάτης από έναν Τσέχο. Το τονίζει και ο Πίτερ Λι: «Είναι τρομερό να βλέπεις κάθε κοινωνία τι θεωρεί πιο σημαντικό. Στο Γιοχάνεσμπουργκ, λόγου χάρη, η πλειονότητα θεωρεί πιο σημαντική τη γνώση, ενώ δέκα χρόνια νωρίτερα, επί απαρτχάιντ, θα θεωρούσε την ελευθερία. Στην Κίνα και την Κορέα, ενώ επικρατούσε η οικογένεια, τον τελευταίο χρόνο θεωρούν πιο σημαντική την ελευθερία. Αυτό κάτι μας λέει για την πολιτική κατάσταση».
Τι περιμένει από τους Ελληνες παίκτες; «Εύχομαι να κυριαρχήσει η ευχαρίστηση. Είναι το κλειδί για την πραγματική ευτυχία».
Info: Μέχρι 25 Μαΐου. Στο Ινστιτούτο Γκέτε (Ομήρου 14-16, τηλ. 210 3661000). Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο www.goethe.de/beingfaust
