Ο νεαρός Πάμπλο Πικάσο (1881-1973), κομψός και καλοντυμένος, ζωγραφίζει τον εαυτό του, με τη χαρακτηριστική ρεαλιστική παράδοση του 19ου αιώνα. Σε μια άλλη αυτοπροσωπογραφία όμως, το πρόσωπο του, 90χρονου πλέον, διάσημου ζωγράφου μοιάζει με μάσκα θανάτου, φοβερή και γκροτέσκο μαζί.
Σπάνιες αυτοπροσωπογραφίες και πορτρέτα, συνολικά 75 έργα του κορυφαίου ζωγράφου του 20ού αιώνα θα εκτεθούν, τα περισσότερα για πρώτη φορά στο Λονδίνο, στη Νational Portrait Gallery, από τον Οκτώβριο. Η έκθεση έρχεται να επιβεβαιώσει την ποικιλομορφία και την πολυπλοκότητα του έργου του Ισπανού δημιουργού στη μακρόχρονη πορεία του, που δεν παύει μέχρι σήμερα να εκπλήσσει και να κεντρίζει.
«Το πιο εκπληκτικό είναι ότι ο Πικάσο φημίζεται για τις αλλαγές στο ύφος του», λέει η ιστορικός Τέχνης Ελίζαμπεθ Κόουλινγκ στην «Guardian», «ωστόσο ο ίδιος δεν εγκαταλείπει ένα στυλ για να υιοθετήσει κάποιο άλλο -είναι νέες επιλογές που συσσωρεύονται πάνω σε παλιές, σαν να πηγαίνει διαρκώς μπρος και πίσω».
Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει ορισμένα από τα αριστουργήματά του. Οπως την «Αυτοπροσωπογραφία με παλέτα» (1906) από το Μουσείο Τέχνης της Φιλαδέλφειας, που τον δείχνει έτοιμο να αρχίσει να ζωγραφίζει. Αλλά και τη «Γυναίκα που δακρύζει» από την Tate, που συνήθως αναφέρεται ότι απεικονίζει την αγαπημένη του μούσα Ντόρα Μάαρ, πιθανότατα όμως εκφράζει την απόγνωσή του για τις καταστροφικές συνέπειες του ισπανικού Εμφυλίου.
Για την έκθεση δανείζουν έργα μουσεία, γκαλερί, συλλέκτες από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, ωστόσο δεν θα παρουσιαστούν πορτρέτα του Πικάσο τα οποία τα τελευταία χρόνια έχουν χτυπηθεί σε υπέρογκες τιμές σε δημοπρασίες. Για παράδειγμα, το πορτρέτο του «Ανχελ Φερνάντεθ ντε Σότο», που πουλήθηκε από τον Αντριου Λόιντ Γουέμπερ για 34 εκατομμύρια λίρες και πιθανότατα βρίσκεται σε ασιατική συλλογή, ενώ ο νέος ιδιοκτήτης του έργου κρατάει την ανωνυμία του.
Το εύρος των πορτρέτων που έχει φιλοτεχνήσει ο Πικάσο εντυπωσιάζει και εκφράζει τις εναλλαγές της διάθεσής του. «Το συναισθηματικό φάσμα της δουλειάς του είναι τόσο μεγάλο όσο των σπουδαίων λογοτεχνών», τονίζει η Κόουλινγκ.
Ο δε Μπερνάρντο Λανιάντο-Ρομέρο, διευθυντής του Μουσείου Πικάσο, είναι βέβαιος ότι η έκθεση θα δείξει πως ο ιδιοφυής καλλιτέχνης επαναπροσδιόρισε ξανά και ξανά την προσωπογραφία: «Το αφιέρωμα θα εκπλήξει και θα αμφισβητήσει παγιωμένες ιδέες για το πώς πρέπει να είναι ένα πορτρέτο και για το πώς πρέπει να μοιάζει ένα πορτρέτο από το χέρι του Πικάσο».
