Ημουν κι εγώ στην Καλαμάτα, για να παραφράσω τη γνωστή φράση των απανταχού νοσταλγών μιας ουτοπίας «ήμουν κι εγώ στην Αρκαδία». Ενας τόπος όπου είχα να πάω χρόνια και με τον οποίο με συνδέουν τα μαθήματα Ιστορίας Τέχνης που έκανα στη Δημοτική Επιχείρηση Καλαμάτας επί δημαρχίας Σταύρου Μπένου.
Δεν τα ξεχνώ εκείνα τα μαθήματα σε μικρά παιδιά και σε μεγάλους σε ένα περιβάλλον που άνθιζε σε όλους τους τομείς, σε μία πανέμορφη πόλη μόλις πριν από τον καταστροφικό σεισμό του 1986. Που την ξαναείδα τότε, μετά τον σεισμό, μόνο για λίγες ώρες, πληγωμένη αλλά αποφασισμένη να αντέξει, να ζήσει.
Πηγαίνοντας και πάλι εκεί, έπειτα από τριάντα χρόνια, για την παρουσίαση ενός βιβλίου και μιας ταινίας μου στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, συνάντησα την πόλη αλλαγμένη, αλλά αναγνωρίσιμη. Βασικό της γνώρισμα, εκτός από την ομορφιά της παραλίας μέσα σε έναν καταιγιστικό ήλιο που ηρεμούσε τα βουνά και άφηνε στους θνητούς της πεδιάδας την ανάσα να χαρούν το κρύο και να περπατήσουν στους μεγάλους κεντρικούς δρόμους, οι άνθρωποι.
Αυτοί που γνώρισα πριν από χρόνια και οι άλλοι, όσοι συνάντησα για πρώτη φορά, που μου έδωσαν την ίδια αίσθηση. Μιας βούλησης για ζωή, για διάλογο, για άνοιγμα και κατάθεση βιωμάτων, σε πείσμα της σημερινής δοκιμασίας.
Από την μια ήταν η ποιότητα των έργων που παρουσιάστηκαν όχι μόνο στην Καλαμάτα, αλλά και στη Μεσσήνη, στο Αργος, τη Σκάλα Λακωνίας και την Αμαλιάδα με εμψυχώτριες και οργανώτριες την Τζίνα Πετροπούλου και την Κλεώνη Φλέσσα: Σταματώ σε κάποια έργα που είδαμε στην Καλαμάτα: Ο «Κόνδορας» του Γιάννη Κολόζη μάς μιλά για έναν άνθρωπο, ο οποίος βίωσε δραματικά το πραξικόπημα εναντίον του Αλιέντε και τη Χούντα του Πινοτσέτ στη Χιλή και μυεί τον σκηνοθέτη, μαζί με μας, στον δρόμο που χαράζει το πέταγμα του κόνδορα, του βασιλικού πουλιού, δρόμο όμοιο με εκείνους που ακολουθούν όσοι τολμούν τις υψηλές πτήσεις.
«Στη φωλιά του χρόνου», του Αλέξανδρου Παπαηλιού τρεις νέοι άνθρωποι, ένας Ελβετός, μία Ελληνίδα και ένας Ελληνας, μας ταξιδεύουν στον πλούτο της φύσης: αυτόν που κρύβεται στο βάθος της γης, στο Λαύριο και τον άλλο, στον κόσμο των βιότοπων, στην Πύλο και στη Μακεδονία, όπου δουλεύουν, δίνοντας ένα μάθημα ζωής κοινής, ενός κοινόβιου όλων των μορφών της. Με τον βόμβο και τις σιωπές του που οι άνθρωποι αυτοί αφουγκράζονται χωρίς οίηση γι’ αυτά που ξέρουν χωρίς κανένα διδακτισμό. Ενα κάλεσμα για το αλλιώς, για το αλλού που είναι εδώ.
Στο έργο «Ο απρόθυμος επαναστάτης» (The reluctant revolutionary) του Sean Mc Alister παρακολουθούμε την πορεία ενός ανθρώπου, ο οποίος μετέχοντας παρά τους ενδοιασμούς του στην πρόσφατη εξέγερση στην Σομαλία μεταμορφώνεται μέσα στον αγώνα. Αλλά και μας κάνει να σκεφτούμε, ότι αν και χαμένη η εξέγερση εκείνη όπως και τόσες άλλες, δεν κάνουν τους ανθρώπους να παραιτούνται από αυτό το άπιαστο και τόσο ουσιαστικό που αυτές προσφέρουν έστω και αν παίρνουν μαζί τους σωρό τις ζωές μας.
Στη Μεσσήνη το Πνευματικό Κέντρο ήταν κατάμεστο από ανθρώπους τους οποίους το θέμα της διοργάνωσης «Τέχνη και Ψυχολογία» φάνηκε ότι τους άγγιζε ουσιαστικά.
«Ο άνθρωπος που ενόχλησε το σύμπαν», καθηλωτική καταγραφή του κόσμου ενός ψυχιατρείου στην Κρήτη, του Σταύρου Ψυλλάκη και ο «Νίκος Δραγούμης» της Κλεώνης Φλέσσα, που μας αποκάλυψε τον ταλαντούχο ζωγράφο και (ίσως) ψυχασθενή πάντως «αλλιώτικο» αδελφό του Ιωνα, άνοιξαν τον διάλογο ψυχικής νόσου και δημιουργίας, διάλογο που ζωντάνεψαν όχι μόνον η ψυχαναλύτρια Τέσση Λαζαράτου και ο ψυχίατρος Θανάσης Κουρής, αλλά και άνθρωποι έτοιμοι να αποδυθούν σε μια πραγματικά διαδραστική διαδικασία. Για την ανακούφιση του πόνου της ψυχής. Του πιο μεγάλου πόνου του ανθρώπου.
Την ώρα που παραπονιόμαστε για κάποιες κενές και πομπώδεις εκδηλώσεις που καταλαμβάνουν με έπαρση το επίκεντρο του ενδιαφέροντος σε κέντρα πολιτιστικής εξουσίας, υπάρχουν χειρονομίες που επιτυγχάνονται με ελάχιστα μέσα αλλά με ψυχή, έμπνευση και διάθεση ουσιώδους επικοινωνίας.
-320x213.jpg)
