Μια φιλόξενη στέγη για τους πρόσφυγες

Πριν από 5 μήνες μια ομάδα έκανε κατάληψη ενός εγκαταλειμμένου κτιρίου στην οδό Αραχώβης στα Εξάρχεια, για να στεγάσει εκεί πρόσφυγες και μετανάστες που περνούν από την πόλη μας.

Ο χώρος αποδείχτηκε μικρός και έτσι, έπειτα από λίγες μέρες, εγκαταλείφτηκε για ένα νέο κτίριο που θα κάλυπτε τις ανάγκες.

Η νέα κατάληψη έγινε στην οδό Νοταρά.

Μπαίνοντας στη Νοταρά συναντήσαμε κόσμο που συζητούσε θορυβωδώς, μία μητέρα να ταΐζει με φροντίδα το μωράκι της, παιδάκια να τρέχουν στους διαδρόμους παίζοντας με ένα λαμπραντόρ.

Γνωριστήκαμε με τον Δημήτρη, μέλος της ομάδας που διαχειρίζεται το κτίριο, και μας ξενάγησε στους χώρους του.

Η κατάληψη έχει διαμορφωθεί έτσι ώστε να είναι λειτουργική και ανθρώπινη.

Με το που μπαίνεις θα βρεις στην υποδοχή πάντα κάποιον που είναι διαθέσιμος να βοηθήσει και να δώσει πληροφορίες σε όποιον φτάνει στο κτίριο.

Στο ισόγειο υπάρχει μία αίθουσα που λειτουργεί σαν καφενείο, είδαμε παρέες να συζητάνε πίνοντας τον καφέ τους, ενώ, άλλοι χαλάρωναν διαβάζοντας το βιβλίο τους.

Υπήρχαν σκόρπια παιδικά παιχνίδια σε διάφορα σημεία. Στους πάνω ορόφους υπάρχει χώρος με ρούχα για να διαλέξουν οι φιλοξενούμενοι ό,τι έχουν ανάγκη.

Πολλά δωμάτια έχουν τα απολύτως απαραίτητα, όπως τρόφιμα, φάρμακα, σαπούνια και άλλα.

Τα περισσότερα υπνοδωμάτια, αν και μικρά, είναι ικανοποιητικά διαμορφωμένα για τις ανάγκες των οικογενειών με τα δικά τους μπάνια.

Ανθρώπινο περιβάλλον

Η πρωτοβουλία για την κατάληψη πάρθηκε από άτομα που δρουν στον αντιεξουσιαστικό χώρο μαζί με αλληλέγγυους. 

Ο Δημήτρης μάς μίλησε για την προσπάθεια που κάνουν:

«Εξαιτίας της κατάστασης που επικρατούσε το καλοκαίρι και ειδικά στο Πεδίον του Αρεως, μπήκαμε σε σκέψεις για το πού θα μείνουν οι πρόσφυγες όταν έρθει ο χειμώνας που θα κάνει κρύο.

Η αρχική ιδέα μας λοιπόν ήταν ως ανθρώπους και όχι όπως τους αντιμετωπίζει το κράτος, να τους προσφέρουμε ένα ανθρώπινο περιβάλλον ώστε τις λίγες μέρες που θα μείνουν στην Αθήνα στον δρόμο προς τα σύνορα να είναι κυριλέ, να έχουν φαγητό να φάνε, στρώματα να κοιμηθούν και να μπορούν να κάνουν ένα ζεστό μπάνιο».

Το κτίριο έχει χωρητικότητα για 130 άτομα και τη μέρα που επισκεφτήκαμε την κατάληψη φιλοξενούνταν 73. Λόγο των τεράστιων προσφυγικών ροών που περνάνε από την πόλη καθημερινά, η ομάδα έχει ιεραρχήσει με ποια προτεραιότητα θα δέχεται τον κόσμο.

«Δεχόμαστε γυναικόπαιδα, οικογένειες με παιδιά, ασυνόδευτους ανήλικους, ανθρώπους που είναι άρρωστοι και λίγους ενήλικες άντρες που είναι μόνοι».

Αρκετοί που δοκίμασαν να περάσουν τα σύνορα αλλά δεν τα κατάφεραν, επιστρέφουν στη Νοταρά και αυτό είναι ενδεικτικό της φροντίδας που προσφέρεται σε αυτόν τον χώρο.

Συνήθως η διαμονή είναι τρεις με τέσσερις μέρες, υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που δεν κατάφεραν να φύγουν από τη χώρα άμεσα και λόγω του αδιεξόδου στο οποίο βρίσκονται στεγάζονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

«Οσους μένουν για πολύ καιρό προσπαθούμε να τους ενσωματώσουμε στη συνέλευση που είναι το κύριο όργανο λήψης αποφάσεων της κατάληψης. Εμείς θέλουμε να κάνουμε κάτι τελείως διαφορετικό από τη φιλανθρωπία, έχουμε φτιάξει ένα “κέντρο” όπου τους βλέπουμε όλους ως ίσους. Βοηθάνε στο καθάρισμα των κοινόχρηστων χώρων, καθαρίζουν τα δωμάτια τους και σερβίρουν το φαγητό τους. Αυτά όταν έρχονται εδώ τους εξηγούμε ότι πρέπει να τα κάνουν, είναι προϋπόθεση για να παραμείνουν».

Μας επισήμαναν ότι δεν επιθυμούν να προσφέρουν ξενοδοχειακές υπηρεσίες αλλά κάτι τελείως διαφορετικό.

Πολλοί πρόσφυγες συμμετέχουν ενεργά στη συνέλευση και για τη διευκόλυνσή τους υπάρχουν μεταφραστές αραβικών και φαρσί.

«Ο χώρος τούς ανήκει, είναι γι’ αυτούς», μας είπε ο Δημήτρης. Οι χώρες προέλευσής τους είναι συνήθως η Συρία, το Αφγανιστάν, το Ιράκ, το Ιράν και το Μαρόκο.

Η επιβολή από την Ε.Ε. διάκρισης, ανάμεσα σε πρόσφυγες που προέρχονται από περιοχές που έχουν πληγεί από το« Ισλαμικό κράτος» και οικονομικούς μετανάστες από φτωχές χώρες, αναγκάζει αρκετούς να επιστρέψουν από τα σύνορα πίσω στην Αθήνα.

«Υπάρχει η ιδέα να γίνουν και άλλες καταλήψεις άδειων κτιρίων στην πόλη έτσι ώστε να βρουν στέγη και ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης όσοι εγκλωβίζονται στη χώρα ή επιθυμούν να ζήσουν εδώ αλλά δεν έχουν τη δυνατότητα. Είμαστε πρόθυμοι να γίνουν κάποια αρχικά βήματα για να βοηθήσουμε προς μια τέτοια κατεύθυνση».

Η διαφορετικότητα και οι αντιθέσεις ανάμεσα σε φιλοξενούμενους ποικίλης καταγωγής που συμβιώνουν στη Νοταρά κάποιες φορές έχει δημιουργήσει προβλήματα, αλλά είναι κάτι αναμενόμενο και αντιμετωπίσιμο.

«Εδώ μέσα είμαστε όλοι ίσοι, απαγορεύεται η βία, δεν μπορείς να χτυπήσεις τη γυναίκα σου ή οποιονδήποτε άλλον, δεν επιτρέπονται οι φυλετικές διακρίσεις και φεύγεις κατευθείαν από το κτίριο αν συμβεί κάτι τέτοιο».

Μέσα στο κτίριο συναντήσαμε πολλές γυναίκες μόνες να φροντίζουν τα παιδιά τους· μας εξήγησαν ότι οι άντρες τους φεύγουν από το πρωί αναζητώντας εργασία ή για να παραλάβουν τα απαραίτητα έγραφα παραμονής στη χώρα.

Σε έναν τοίχο υπάρχουν ζωγραφιές από τα παιδάκια που φιλοξενούνται. Αρκετές εικόνες είναι αποκαρδιωτικές, σου υπενθυμίζουν τη φρίκη του πολέμου.

«Αυτοί οι άνθρωποι», μας είπε ο Δημήτρης, «δεν κάθονται μπροστά στην τηλεόραση ή στο facebook όλη μέρα. Φεύγουν από τους τόπους τους γιατί δεν μπορούν να ζήσουν, εξαιτίας είτε οικονομικών αντιξοοτήτων είτε του πολέμου. Δεν πρόκειται να σταματήσει ο κόσμος να έρχεται λόγω της Frontex, του ΝΑΤΟ ή των φραχτών που θέλουν να χτίσουν, οι άνθρωποι δυστυχώς θα συνεχίσουν να έρχονται και τα ρεύματα θα μεγαλώνουν, γι’ αυτό πρέπει και το κίνημα της αλληλεγγύης να δυναμώνει».

Στην κουβέντα που είχαμε με τους πρόσφυγες οι περισσότεροι έλεγαν ότι ο θάνατος είναι πίσω τους και προτιμούν να πεθάνουν από το να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.

«Ούτε τα κρύα νερά ούτε ο χειμώνας τούς σταματάει, ό,τι και να κάνεις γι’ αυτό δεν το νικάς, όταν οι άνθρωποι είναι αποφασισμένοι να φύγουν από εκεί, θα φύγουν».

«Θέλω να πάω Νορβηγία»

Η Τουρία κατάγεται από το Μαρόκο και είναι στην Ελλάδα με τον σύζυγό της και το παιδάκι τους.

● Πώς βρέθηκες στην Ελλάδα;

◆ Πήγα αεροπορικώς μέχρι την Τουρκία και από εκεί πλήρωσα 1.600 δολάρια στους διακινητές για να έρθω στη χώρα σας, με το παιδί μου και τον άντρα μου. Περάσαμε στη Μυτιλήνη και πήραμε τον δρόμο για την Ειδομένη, καθίσαμε για δύο βδομάδες εκεί αλλά δεν καταφέραμε να φύγουμε. Είχαν τελειώσει όλα τα χρήματα που είχαμε και μας έβαλαν μέσα σε λεωφορείο που πήγε στο Τάε Κβον Ντο.

● Πώς ήταν οι συνθήκες στο στάδιο;

◆ Ηταν χάλια, οι τουαλέτες ανθυγιεινές και ο χώρος πολύ βρόμικος, δεν υπήρχε μέρος για να κοιμηθούμε. Ολα τα παιδάκια είχαν προβλήματα υγείας και δεν υπήρχαν φάρμακα για να τους δώσουν. Ηρθαν γιατροί όμως και πήγαμε με το παιδάκι μας που ήταν άρρωστο στο νοσοκομείο για ένα βράδυ.

● Μετά το νοσοκομείο πού πήγατε;

◆ Γυρίσαμε στο Τάε Κβον Ντο, αλλά είπαν ότι σε δύο μέρες θα πρέπει να φύγουμε. Επειτα ήρθε πολλή αστυνομία και έβαζε τον κόσμο σε λεωφορεία χωρίς να του λέει πού τον πάει. Τότε ήρθαν άτομα που μας τόνισαν να μην πάμε με την αστυνομία και έτσι βρεθήκαμε στη Νοταρά.

● Τι έχεις να πεις για την κατάληψη της Νοταρά;

◆ Είναι ο καλύτερος χώρος από τη στιγμή που φτάσαμε στην Ελλάδα, υπάρχει μέρος να κοιμηθούμε, έχει φαγητό και ο κόσμος βοηθάει πολύ.

● Ποιες είναι οι μελλοντικές σου βλέψεις;

◆ Ακούμε για την κρίση στη χώρα σας και ότι δεν έχει δουλειές, αλλά εμείς χρειαζόμαστε δουλειά και ένα σπίτι για να μείνουμε. Θα ήθελα να πάω στη Νορβηγία με την οικογένειά μου αλλά είναι πολύ δύσκολο, οπότε περιμένουμε.

«Πλήρωσα 1.200 δολάρια για να περάσω από την Τουρκία στη Μυτιλήνη»

Ο Μοχαμάντ Αλί είναι δεκαεφτά χρόνων και κατάγεται από το Ιράν, τους τελευταίους τρεις μήνες ζει στην Ελλάδα, τον συναντήσαμε στη Νοταρά και συζητήσαμε μαζί του.

● Τι σε παρότρυνε να φύγεις από το Ιράν και να έρθεις στην Ευρώπη;

◆ Ακουσα από φίλους και γνωστούς που ήρθαν στην Ευρώπη ότι ήταν καλύτερη η ζωή και πως ο κόσμος τούς βοήθησε, έτσι σε συνδυασμό με προβλήματα που είχα στο Ιράν πήρα την απόφαση να φύγω.

● Εχεις σκοπό να παραμείνεις στην Ελλάδα;

◆ Είμαι τρεις μήνες στη χώρα σας, αν και προσπάθησα να φύγω από την Ειδομένη δεν με άφησαν. Εμενα σε σκηνή για 23 μέρες στα σύνορα, αλλά τελικά δεν τα κατάφερα.

● Πόσο καιρό σού πήρε να φτάσεις εδώ;

◆ Μία βδομάδα. Πήρα λεωφορείο και πήγα στην Τουρκία. Εκεί πλήρωσα τους διακινητές 1.200 δολάρια και με στοίβαξαν σε μία βάρκα μαζί με άλλους, έτσι βρέθηκα στη Μυτιλήνη.

● Μόνος σου έκανες όλο αυτό το ταξίδι;

◆ Ναι, έφυγα χωρίς να πω τίποτα στην οικογένειά μου, τους τηλεφώνησα όταν είχα φτάσει στην Τουρκία. Ο αδερφός μου κι εγώ είχαμε πολιτικά προβλήματα στο Ιράν, έτσι πήρα την απόφαση να φύγω.

● Ολο αυτό το διάστημα που είσαι μακριά από το σπίτι σου, τι σου έκανε εντύπωση;

◆ Στο Ιράν έχουμε το Ασούρα Μαχαράμ που μαγειρεύουν και βοηθάνε τους ανθρώπους που το έχουν ανάγκη, μέχρι να έρθω στην Ελλάδα νόμιζα ότι μόνο οι μουσουλμάνοι προσφέρουν σε αυτούς που το χρειάζονται. Αλλά όταν έφτασα στην Ελλάδα πολύς κόσμος με στήριξε. Δεν περίμενα ότι άτομα από άλλη θρησκεία θα βοηθούν τόσο τους ανθρώπους.

● Τι σχέδια κάνεις για το μέλλον;

◆ Μου αρέσει πάρα πολύ εδώ που μου παίρνετε συνέντευξη και μπορώ να πω αυτά που έχω στην καρδιά μου, στο Ιράν δεν μπορούσα να συζητήσω ελεύθερα γι’ αυτά. Θα ήθελα μια μέρα να γίνω δικηγόρος, μου αρέσει πάρα πολύ η χώρα σας και θέλω να ζήσω εδώ.

Ο Μοχαμάντ ευχαριστεί πάρα πολύ τον κόσμο που τον βοήθησε μέχρι στιγμής και είναι ευγνώμων για τους ανθρώπους από την κατάληψη της Νοταρά γιατί ό,τι χρειάστηκε το είχε και του παρέχουν ένα μέρος να κοιμάται χωρίς να βρίσκεται έξω στο κρύο.

«Είναι ένας άλλος δρόμος»

Από την αρχή του εγχειρήματος η ανταπόκριση του κόσμου ήταν πολύ σημαντική.

Η βοήθεια που δίνεται δεν είναι μόνο υλικοτεχνική αλλά και σε επίπεδο υπηρεσιών.

Υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι, ψυχίατροι, γιατροί, γυναικολόγοι και παιδίατροι ήρθαν από μόνοι τους για να συνδράμουν και να βοηθήσουν στην προσπάθεια που επιτελείται στη Νοταρά.

Εξι συλλογικές κουζίνες έχουν αναλάβει τη σίτιση του κόσμου που φιλοξενείτε και κάθε μέρα μαγειρεύει μία.

«Η προσπάθειά μας θέλει να δείξει πως υπάρχει και άλλος δρόμος εκτός από τη φιλανθρωπία και τις ΜΚΟ που γίνεται το ξέπλυμα χρήματος ή από τις κρατικές δομές. Είναι ένα πείραμα διαφορετικού τρόπου οργάνωσης της κοινωνίας και παρότι υπάρχουν προβλήματα, λειτουργεί. Πιστεύουμε στην αυτοοργάνωση και στις οριζόντιες δομές».

Από την αρχή της κατάληψης μέχρι σήμερα έχουν φιλοξενηθεί πάνω από 3.000 άτομα.

Το τελευταίο διάστημα η ομάδα προσπαθεί να δικτυωθεί και να συνεργαστεί με ανάλογες καταλήψεις σε όλη τη χώρα. Καλεί τον κόσμο να συνδράμει με οποιονδήποτε τρόπο επιθυμεί και ειδικά τονίζει ότι «χρειαζόμαστε αλληλέγγυους/ες για να στηρίξουν, κυρίως με τρίωρες βάρδιες, είτε τη μέρα είτε τα βράδια».

Info:

Στοιχεία επικοι­νωνίας: Τηλ. +30 6978873643

www.notara26.info

! Δείτε τον διαδραστικό πανελλαδικό χάρτη σημείων συλλογής ειδών για τους πρόσφυγες.