«H ελευθερία του λόγου είναι η κοινή αξία μας», διακήρυξε ανερυθρίαστα χθες τα ξημερώματα από τις Βρυξέλλες ο Τούρκος πρωθυπουργός Νταβούτογλου, έπειτα από το πολύωρο «ανατολίτικο παζάρι» με τους ηγέτες των «28», με άξονα το προσφυγικό.
«Και δεν χωρεί αμφιβολία», συμπλήρωσε ευθαρσώς -έχοντας δίπλα του τους προέδρους της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου- «ότι η αξία αυτή προστατεύεται και θα συνεχίζει να προστατεύεται στην Τουρκία».
Αυτήν την… προστασία, εν τω μεταξύ, την καθιστούσαν ακόμη πιο σαφή οι τουρκικές αρχές, θέτοντας -σχεδόν ταυτόχρονα με τις δηλώσεις Νταβούτογλου- και το τουρκικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Cihan υπό κρατικό έλεγχο, ακριβώς όπως είχαν κάνει τρεις ημέρες νωρίτερα με τη μεγαλύτερης κυκλοφορίας αντιπολιτευόμενη εφημερίδα, τη Zaman.
Στο κλασικό πλέον μοτίβο, δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης διέταξε αργά το βράδυ της Δευτέρας τον διορισμό τριών διαχειριστών στο Cihan.
Για την ακρίβεια, πρόκειται για τους ίδιους που ανέλαβαν υπό τον έλεγχό τους την -έκτοτε ακραιφνώς φιλοκυβερνητικής «γραμμής»- Zaman (η γερμανική εκδοχή της οποίας, Zaman Almanya, άρχισε από χθες σε αντίδραση την ανεξάρτητη έκδοσή της, με «καβάντζα» 14.300 συνδρομές).
Πολιορκία
Κάπως έτσι λοιπόν ο κλοιός ολοένα και στενεύει γύρω και από τα αντιπολιτευόμενα ΜΜΕ του ομίλου Feza Media group (Cihan, Zaman, Today’s Zaman, Aksiyon, Zaman Kitap), με πρόσχημα πιθανές διασυνδέσεις τους με τη FETÖ: την «Τρομοκρατική Οργάνωση Γκιουλέν», όπως χαρακτηρίζεται πλέον επισήμως από την Αγκυρα το -καταγγελλόμενο από την ίδια- «παρακράτος» του αυτοεξόριστου στις ΗΠΑ μουσουλμάνου ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν.
«Ο Ερντογάν θέλει να ελέγξει όλα τα αντιπολιτευόμενα MME και τα καταλαμβάνει ένα ένα», σχολίαζε από… πρώτο χέρι χθες στην Deutsche Welle ο Τζαν Νιουντάρ: ο προσφάτως αποφυλακισθείς διευθυντής σύνταξης της Cumhuriyet και υπόδικος στις 25 του μήνα (μαζί με τον επικεφαλής του γραφείου της εφημερίδας στην Αγκυρα, Ερντέμ Γκιουλ) για «κατασκοπία» και «υποστήριξη ένοπλης τρομοκρατικής οργάνωσης», εξαιτίας της δημοσιοποίησης ντοκουμέντων για τη μεταφορά οπλισμού, μέσω των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών MİT, σε εξτρεμιστές ισλαμιστές στη Συρία, στις αρχές του 2014.
Κατά τον Ντιουνάρ, η ισλαμοσυντηρητική κυβέρνηση της Αγκυρας οδηγεί την Τουρκία ξεκάθαρα στον αυταρχισμό.
Και σ’ αυτό, υποστηρίζει, τη διευκολύνει πλέον η Ε.Ε.
«Η συμπεριφορά και η στάση της Ευρώπης προκαλούν σοβαρές ανησυχίες», λέει στην DW. «Η προσφυγική κρίση είναι προφανώς πολύ σημαντική. Ομως φοβάμαι ότι, λόγω αυτής, η Ε.Ε. αποδέχεται τις παραβιάσεις της Τουρκίας στα θεμελιώδη δικαιώματα και στην ελευθερία του Τύπου. Εμπλέκονται αρκετά βολικά σε ένα βρόμικο παζάρι πάνω στο θέμα αυτό».
Συζητήθηκε…
Στο τελικό κείμενο της συνόδου κορυφής Ε.Ε.-Τουρκίας το μόνο που αναφέρεται για την κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου στην Τουρκία είναι ότι το ζήτημα «συζητήθηκε» με τον Αχμέτ Νταβούτογλου.
Στην κοινή συνέντευξη Τύπου, ο Ντόναλντ Τουσκ αρκέστηκε να υπογραμμίσει ότι η Ευρώπη «δεν μπορεί να μένει αδιάφορη» στις πρόσφατες εξελίξεις.
«Η ελευθεροτυπία», πρόσθεσε, «είναι και συνεχίζει να αποτελεί βασική προϋπόθεση που αξιολογείται στο πλαίσιο της ενταξιακής πορείας και δεν έχει αλλάξει κάτι σε αυτό».
Λίγοι ηγέτες των «28» -πιο… επιδερμικά η Γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ και ο Βέλγος πρωθυπουργός Μισέλ, σε σαφώς πιο επικριτικούς τόνους ο Γάλλος πρόεδρος Ολάντ και ο Λουξεμβούργιος πρωθυπουργός Μπετέλ- αναφέρθηκαν στο θέμα.
Ομως όλα αυτά είναι «πολύ λίγα, πολύ αργά», σχολιάζει ανωνύμως στη The WorldPost (συνεργασία της Huffington Post και του Berggruen Institute) ένας συντάκτης τής Today’s Zaman, αγγλόφωνης έκδοσης της Zaman.
Η αλήθεια είναι ότι «δεν υπάρχει πια ελευθερία του λόγου στην Τουρκία», υποστηρίζει, κι ότι «η Ε.Ε. στην πραγματικότητα παραβλέπει τις δυτικές αξίες που η Τουρκία οφείλει να πληροί, για τη συνέχιση των [ενταξιακών] συνομιλιών».
«Βαθιά χαοτικό»
«Η Ε.Ε. οφείλει να γνωρίζει ότι οι αντιδημοκρατικές και αυταρχικές μέθοδοι δεν μπορούν να εγγυώνται την ασφάλεια και τη σταθερότητά της», στηλιτεύει σε κείμενο που ανάρτησε στην ιστοσελίδα Turkish Minute ο ακαδημαϊκός και αρθρογράφος της Today’s Zaman, Γκιοκάν Μπατζίκ.
«Φοβάμαι ότι αυτό το “φτηνό και μυωπικό παράδειγμα” που σήμερα διατρέχει την εξωτερική πολιτική της Ε.Ε. μπορεί να μετατρέψει χώρες όπως η Τουρκία σε βαθιά χαοτικές περιοχές».
Σταχυολογώντας τις ήδη υφιστάμενες προς αυτήν την κατεύθυνση εσωτερικές προκλήσεις, ο διευθυντής της αγγλόφωνης τουρκικής εφημερίδας Hurriyet Daily News, Μουράτ Γεκτίν, μνημονεύει -παράλληλα με την άγρια καταστολή της ελευθεροτυπίας:
(α) τα πολλαπλασιαζόμενα ανοιχτά μέτωπα της Αγκυρας γύρω από τη συριακή κρίση,
(β) την εμπόλεμη κατάσταση στα νοτιοανατολικά με το PKK,
(γ) τις μεθοδεύσεις για την ποινική δίωξη της ηγεσίας του φιλοκουρδικού-αριστερού HDP, τρίτης μεγαλύτερης κοινοβουλευτικής δύναμης στη χώρα,
(δ) τις πιέσεις του κυβερνώντος AKP για τη συνταγματική αναθεώρηση και τη μετάβαση σε ένα προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης,
(ε) την πρόθεση του εθνικιστικού MHP να στηρίξει αυτά τα σχέδια, με αντάλλαγμα την υιοθέτηση μίας ακόμη πιο σκληρής γραμμής επί του Κουρδικού.
Ολα αυτά, καταλήγει στο άρθρο του ο Γεκτίν, «υποδεικνύουν ότι οι επόμενες ημέρες κι εβδομάδες του Μαρτίου μπορεί να γίνουν θέατρο επιτάχυνσης των πολιτικών εξελίξεων. Κι εάν σε αυτές συνυπολογιστούν οι κομβικές συνομιλίες με την Ε.Ε. για τους Σύρους πρόσφυγες και μια πιθανή στρατιωτική δράση του συνασπισμού στη Συρία και στο Ιράκ κατά του “Ισλαμικού κράτους”, μπορούμε να δούμε ότι αυτή η επιτάχυνση θα μπορούσε να είναι επικίνδυνη για την Αγκυρα».
