Το υπουργείο Παιδείας αφαίρεσε από τη λίστα λογοτεχνικών αναγνωσμάτων για μαθητές του Γυμνασίου το μυθιστόρημά της επειδή αφηγείται μια ιστορία αγάπης ανάμεσα σε Ισραηλινή και Παλαιστίνιο.
Για το επίμαχο βιβλίο η εκπρόσωπος του υπουργείου επιμένει ότι «κάνει περισσότερο κακό παρά καλό», ενώ ο σπουδαίος συγγραφέας Αμος Οζ παρεμβαίνει ειρωνευόμενος
«Είναι πιο επείγον και επιτακτικό να αποσύρουμε από τα σχολεία τη μελέτη της Βίβλου. Στο θέμα των ερωτικών σχέσεων ανάμεσα σε Εβραίους και εθνικούς η Βίβλος είναι χίλιες φορές πιο επικίνδυνη από το βιβλίο της Ντορίτ Ραμπινιάν.
Ο βασιλιάς Δαυίδ και ο βασιλιάς Σολομών συνήθιζαν να κοιμούνται με ξένες γυναίκες χωρίς να ανησυχούν για την επαλήθευση της εθνικότητάς τους πάνω στην ταυτότητά τους».
Με αυτή την ειρωνική δήλωση ο Αμος Οζ, ο κορυφαίος Ισραηλινός συγγραφέας, επενέβη στο θέμα που τις τελευταίες μέρες άναψε φωτιές στη χώρα: την απαγόρευση του μυθιστορήματος «Borderlife» της Ντορίτ Ραμπινιάν από τη λίστα λογοτεχνικών αναγνωσμάτων για τους μαθητές του Γυμνασίου, μόνο και μόνο επειδή αφηγείται μια ερωτική ιστορία ανάμεσα στην Ισραηλινή μεταφράστρια Λιάτ και τον Παλαιστίνιο καλλιτέχνη Χίλμι.
Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 2014, αλλά φέτος κέρδισε το μεγάλου κύρους ισραηλινό λογοτεχνικό βραβείο Μπερνστάιν. Η αρμόδια επιτροπή για την επιλογή των λογοτεχνικών αναγνωσμάτων για τους μαθητές του Γυμνασίου απέρριψε πρόταση ομάδας καθηγητών να ενταχθεί στο αναλυτικό πρόγραμμα μαθημάτων και το βιβλίο της Ραμπινιάν.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της, το οποίο στήριξε με δηλώσεις του και ο υπουργός Παιδείας Ναφτάλι Μπένετ, το περιεχόμενο του μυθιστορήματος «δεν ταιριάζει στους μαθητές». Ο υπουργός κατήγγειλε επιπλέον ότι το βιβλίο περιγράφει τους Ισραηλινούς στρατιώτες ως «αγρίους», ότι ο Παλαιστίνιος ήρωάς του έχει φυλακιστεί για λόγους εθνικής ασφαλείας και κατέληξε: «Γιατί να εξαναγκάσω τα παιδιά του Ισραήλ να το διαβάσουν; Είναι προτεραιότητα;».
Και η πρόεδρος της επιτροπής και εκπρόσωπος του υπουργείου Παιδείας, Ντάλια Φένιγκ, επέμενε: «Το “Borderlife” θα έκανε περισσότερο κακό παρά καλό. Οι έφηβοι έχουν μια τάση προς τον ρομαντισμό και σε πολλές περιπτώσεις δεν διαθέτουν τα κριτήρια για να αναλογιστούν και να καταλήξουν πάνω σε θέματα διατήρησης της ταυτότητας ενός έθνους και τη σημασία της αφομοίωσης. Ο γάμος με έναν μη Εβραίο δεν είναι κάτι που πρέπει να προωθεί το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Αυτή είναι η κατάσταση. Και όποιος συμφωνεί».
Δεν ήθελε, λοιπόν, και πολύ για να προκληθεί σκάνδαλο. Προοδευτικές εφημερίδες και προσωπικότητες άρχισαν να φωνάζουν «λογοκρισία», που συμβαίνει, μάλιστα, σε μια πολύ ευαίσθητη περίοδο στις σχέσεις Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Το θέμα πήραν πάνω τους και πολιτικοί.
Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης στο Κοινοβούλιο, Ισαάκ Χέρτζογκ, κατακεραύνωσε στο facebook τον υπουργό Παιδείας γράφοντας: «Πείτε μας, φοβούνται τα βιβλία οι Ανθρωποι του Βιβλίου (σ.σ. προφανώς η σχετική επιτροπή); Φοβούνται τις ιστορίες;
Ή θα ήταν πιο ακριβές να πούμε ότι τα βιβλία και τις ιστορίες τα φοβάται ο υπουργός Παιδείας; Είναι σκοτεινή άποψη για τον κόσμο το να μην εμπιστεύεται την κρίση του κοινού ή της νέας γενιάς, που είναι πολύ περισσότερο σχετική με τη δημόσια ζωή από τις προηγούμενες».
Την ίδια στιγμή το βιβλίο της Ντορίτ Ραμπινιάν εκτοξευόταν στην κορυφή των πωλήσεων. Η συγγραφέας υπερασπίζεται το μυθιστόρημά της, η πλοκή του οποίου εξελίσσεται στη Νέα Υόρκη. Εκεί συναντιούνται και ερωτεύονται οι δυο ήρωές της. Υποστηρίζει ότι προσπάθησε να υπογραμμίσει τις ομοιότητες και τις διαφορές τους, παρατηρώντας από μια απόσταση την ισραηλινοπαλαιστινιακή σύρραξη.
«Οι δυο ήρωες περνούν έναν χειμώνα στο εξωτερικό και καταφέρνουν να γνωρίσουν βαθιά ο ένας τον άλλο, κάτι που δεν θα μπορούσε να τους συμβεί αν βρίσκονταν στη χώρα όπου συνεχίζεται η διαμάχη», είπε η συγγραφέας σε ισραηλινό ραδιοσταθμό. «Ισως αυτό που απειλεί το υπουργείο Παιδείας είναι η ικανότητά τους να ξεπεράσουν τα εμπόδια που τους βάζει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή».
Το αστείο είναι πως μέχρι σήμερα τα λογοτεχνικά αναγνώσματα που πρότεινε το σχολείο στους εφήβους του Ισραήλ ήταν πιο ανεκτικά και πλουραλιστικά. Υπάρχει για παράδειγμα στο επίσημο πρόγραμμα ένα βιβλίο του 1987, το «A Trumpet in the Wadi», για έναν έρωτα ανάμεσα σε έναν Εβραίο και μια χριστιανή Αράβισσα. Το υπουργείο Παιδείας όμως το χρησιμοποίησε αυτό ως άλλοθι, δεν χρειαζόταν κι άλλο ένα, υποστήριξε.
Πάντως, μετά τις αντιδράσεις, όπως αναφέρουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», το υπουργείο Παιδείας έκανε ελαφρώς πίσω από την αρχική του απόφαση. Ενημέρωσε τους καθηγητές ότι μπορούν να προτείνουν το «Borderlife» από μόνοι τους στα προχωρημένα μαθήματα λογοτεχνίας, χωρίς να αποτελεί μέρος του κανονικού αναλυτικού προγράμματος.
