Από το άρωμα Ανατολής στο mall

Οι μαγαζάτορες ονειρεύονται «ανάπλαση που θα φέρει τον κόσμο πίσω στην παραδοσιακή αγορά», αλλά το ΤΑΙΠΕΔ κάνει σχέδια για… mall στην καρδιά της Θεσσαλονίκης.

Η αλήθεια είναι ότι ο πρόεδρος του ταμείου που έχει αναλάβει την «αξιοποίηση» της δημόσιας περιουσίας, Στέργιος Πιτσιόρλας, δεν έχει ανοίξει επίσημα τα χαρτιά του για την τύχη της ιστορικής αγοράς Μοδιάνο, η οποία έχει περιέλθει κατά 43% στην ιδιοκτησία του κράτους.

Ωστόσο, ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, όπου ανήκει περίπου ένα 30% ακόμη, ανέφερε πρόσφατα ότι οι συζητήσεις αφορούν τη δημιουργία εμπορικού κέντρου με επενδυτή που θα το πάρει για 40 χρόνια.

Κάπου εδώ τα πράγματα γίνονται περίπλοκα και προκαλούν εύλογη ανησυχία. Οι λόγοι, προφανείς: Αφ’ ενός οι μικροεπαγγελματίες που έχουν τα μανάβικα, χασάπικα, καφεκοπτεία και κάθε είδους παραδοσιακές επιχειρήσεις μέσα στην ιστορική στεγασμένη αγορά της πόλης.

Είναι προφανές ότι δίπλα σ’ ένα ψαράδικο με φρέσκα μπαρμπούνια δεν μπορεί να υπάρξει… άουτλετ με επώνυμα ρούχα.

Αφ’ ετέρου, η ιστορικότητα του μεγάρου που χτίστηκε το 1922 από τον Εβραίο αρχιτέκτονα και μηχανικό Ελί Μοδιάνο, καθώς αποτελεί σημαντικό μέρος της φυσιογνωμίας της πόλης και γι’ αυτό είναι διατηρητέο.

Ολοι θυμούνται τι είχε γίνει μερικά μέτρα πιο κάτω, όταν το επίσης διατηρητέο ιστορικό κτίριο της «Αυστροελληνικής», απ’ όπου ξεκίνησε ο αγώνας των καπνεργατών στις αρχές του περασμένου αιώνα, αποχαρακτηρίστηκε «σε μια νύχτα», την περίοδο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας και μετατράπηκε σε εμπορικό κέντρο με κινηματογράφους μούλτιπλεξ, καφετέριες και μπουτίκ.

Χρειάζεται… λίφτινγκ

Ομολογουμένως, η εικόνα της αγοράς Μοδιάνο που στεγάζεται μεταξύ των οδών Ερμού, Κομνηνών και Βασιλέως Ηρακλείου, δεν είναι σήμερα και η καλύτερη δυνατή. Η εικόνα εγκατάλειψης είναι οφθαλμοφανής. Παρ’ όλα αυτά είναι λειτουργική και με τη φροντίδα των περίπου 20 ενοικιαστών μικροεπαγγελματιών που έχουν απομείνει, καταφέρνει να συντηρείται και να εξυπηρετεί καθημερινά εκατοντάδες Θεσσαλονικείς, οι οποίοι την επιλέγουν για τα ψώνια τους, κυρίως σε ό,τι αφορά τις ανάγκες τροφίμων.

Από τα 173 μαγαζάκια που έχει εντός της, βρίσκονται εν ζωή μόνο τα 20. Το όνειρο των επαγγελματιών όμως, καθώς εξακολουθούν να επιβιώνουν από αυτά -κάποιοι μάλιστα για παραπάνω από δύο γενιές- δεν είναι να γίνει «mall».

Θέλουν απλώς να καθαριστεί και να αναπαλαιωθεί το ειδικό αντιολισθητικό πλακάκι Μεμοσούτ, αιγυπτιακής προέλευσης, που είναι στρωμένο σε όλο το μήκος και πλάτος της και υπάρχει από κατασκευής της.

Θέλουν να αποκατασταθεί το αποχετευτικό σύστημα που αντιμετωπίζει προβλήματα, γιατί είναι σχεδόν 90 ετών. Θέλουν να διατηρηθούν ως έχουν τα μαγαζάκια και, αφού βαφτούν και αποκατασταθούν «όπως ήταν όταν κατασκευάστηκαν», να ενοικιαστούν έναντι λογικού ενοικίου, για να ενισχυθεί η αγορά με νέους επαγγελματίες και να ξαναπάρει ζωή.

«Του τα είπαμε»

«Ο πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ ήρθε από εδώ και ξέρει τι θέλουμε. Του τα είπαμε. Θέλουμε να ενισχυθεί το άρωμα της Ανατολής που αποπνέει η Μοδιάνο. Να μείνει το χρώμα, να ανάψουν τα φώτα στα μαγαζιά, να λειτουργήσουν μικροεπιχειρήσεις, μανάβικα, ψαράδικα, μπαχαρικά, καφεκοπτεία. Οχι να γίνει εμπορικό κέντρο με φίρμες και άουτλετ», λένε οι ενοικιαστές.

Εκφράζουν μάλιστα τον προβληματισμό τους για τα ενοίκια: «Σήμερα πληρώνουμε από 200 έως 400-500 ευρώ, ανάλογα το μαγαζί. Αν κάνουν την ανάπλαση και μετά το νέο καθεστώς μάς ζητάει 1.000 και 1.500 ευρώ, εμείς θα κλείσουμε…».

Κάπως διαφορετικά το βλέπει όμως ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, Δαυίδ Σαλτιέλ, που πριν από λίγες ημέρες είχε συνάντηση με τον πρόεδρο του ΤΑΙΠΕΔ, Στέργιο Πιτσιόρλα, και συζήτησαν για την αγορά Μοδιάνο ως εκπρόσωποι των δύο μεγαλύτερων ποσοστών, αφού μόλις 20% ανήκει σε μικροϊδιοκτήτες.

«Η αγορά Μοδιάνο είναι ιστορικό σημείο της πόλης και νομίζω ότι η θέση και το όνομά της μπορούν να ‘‘αναζωπυρωθούν’’, εάν γίνουν οι κατάλληλες παρεμβάσεις, όπως μαγαζιά που δεν θα είναι μόνο ψαράδικα, κρεοπωλεία και ταβερνάκια, αλλά δημιουργηθεί ένα εμπορικό κέντρο. Ενα ‘‘mall’’ στην καρδιά της πόλης.

»Εφόσον υπάρχει πρόθεση, επενδυτές θα βρεθούν και από την Ελλάδα και από το εξωτερικό και μπορεί με χρήματα από προγράμματα ΕΣΠΑ να αναβαθμιστεί», ανέφερε ο κ. Σαλτιέλ, κάνοντας λόγο για ένα… ωραίο πρότζεκτ που θα φέρει και θέσεις εργασίας.

Οπως εξήγησε, ο πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ είναι πολύ ξεκάθαρος, έχοντας πει ότι θα βρει και τους υπόλοιπους συνιδιοκτήτες για αξιοποίηση.

Για παράδειγμα, ανέφερε, θα μπορούσε να δοθεί αντιπαροχή σε χρήση για 40 χρόνια, ώστε ο επενδυτής να βγάλει τα χρήματα που θα επενδύσει.

«Οταν όλα αναβαθμίζονται είναι κρίμα να μην αναβαθμιστεί αυτό», κατέληξε ο πρόεδρος της Ισραηλίτικης Κοινότητας Θεσσαλονίκης.

Πάντως, ο πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ, Στέργιος Πιτσιόρλας, στην πρόσφατη συνάντηση που είχε με Θεσσαλονικιούς δημοσιογράφους, δεν θέλησε να δώσει πληροφορίες για τη συνάντησή του με τον κ. Σαλτιέλ.

Παζάρι α λα γαλλικά

Η Κεντρική Αγορά Τροφίμων Μοδιάνο δημιουργήθηκε σε σημείο της πυρίκαυστης ζώνης της Θεσσαλονίκης, όπου προβλεπόταν να δημιουργηθούν παζάρια, με βάση τα σχέδια του διάσημου Γάλλου πολεοδόμου Ερνέστ Εμπράρ.

Σχεδιάστηκε το 1922 από τον αρχιτέκτονα και μηχανικό Ελί Μοδιάνο, ο οποίος υπογράφει και άλλα σημαντικά κτίρια της πόλης, όπως το Τελωνείο και το Λαογραφικό Μουσείο.

Αρχικά, σχεδίαζε ένα διώροφο κτίριο με υπόγειο. Τελικά όμως κατασκεύασε ένα επίμηκες, μονώροφο κτίριο με υπόγειο και εσωτερικούς εξώστες, με τριμερή διαχωρισμό τύπου βασιλικής, συνολικής έκτασης περίπου 2.707 τ.μ., μήκους 70,60 μ. και πλάτους 35,40 μ.

Ο χρόνος και κάποιες αυθαίρετες επεμβάσεις αλλοίωσαν τη φυσιογνωμία του κτιρίου, ενώ η υγρασία και η ελλιπής συντήρηση έχουν προκαλέσει σοβαρές φθορές.

Κατά την περίοδο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας διατυπώθηκαν μεγαλόπνοα σχέδια αποκατάστασης, αλλά το μεγαλύτερο μέρος από τα διατιθέμενα κονδύλια το… απορρόφησε η μελέτη, την οποία ωστόσο δεν βρήκε ποτέ ο διαχειριστής του ακινήτου.