«Δεν πρέπει να λες την αλήθεια, παρά μονάχα σε κείνους που έχουν το δικαίωμα να τη γνωρίζουν, όμως ό,τι κι αν λες να είναι αληθινό»
Τόμας Μαν
Ήταν παραμονή Πρωτοχρονιάς του 2016 και πολλά μέρη της Ελλάδας είχαν παραδοθεί στο «λευκό». Ακόμα και περιοχές με χαμηλό υψόμετρο στα προάστια της Αττικής.
Και δεν έλειψαν, όπως κάθε χρόνο, οι απολογισμοί για το 2015. Δημόσιοι ή ατομικοί, επίσημοι ή ανεπίσημοι. Απαραίτητοι ή εξαναγκαστικοί. Καλά (προ)μελετημένοι ή πρόχειροι και τυχαίοι. Επαγγελματικής υφής ή σε ανθρώπινες παρέες γλυκού και καταπραϋντικού «ερασιτεχνισμού».
Tαιριάζει άραγε στους καιρούς μας μια «λευκή» προσέγγιση των πραγμάτων, των καταστάσεων, των ανθρώπων, των ίδιων των ετών;
Μα, πώς να γίνει αυτό όταν το κόκκινο είναι το πρώτο χρώμα που έρχεται στο νου όσων έχει «ματώσει» η τσέπη τους;
Μα, πώς να γίνει αυτό όταν το γκρίζο της απαισιοδοξίας έχει εντυπωθεί για τα καλά στα κοινωνικά υποσυνείδητα όσο ποτέ άλλοτε εδώ και πολλές δεκαετίες;
Μα, πώς να γίνει αυτό όταν το μαύρo είναι το κυρίαρχο χρώμα των τελευταίων χρόνων;
Μα, πώς να γίνει αλλιώς όταν η μόνη σταθερή πολυχρωμία που αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο ενυπάρχει κυρίως στα χαρτονομίσματα που πηγαίνουν πια με μεγαλύτερη ταχύτητα στις θυρίδες των ultra εχόντων;
Παίζουμε με τα χρώματα άραγε σε αυτό το σημείωμα; Όχι, απλά αυτά βοηθούν στο να «ζωγραφιστούν» οι περιστάσεις με το μόνο τεχνοτροπικό «ρυθμό» που δεν τολμάει καμία «καλλιτεχνική πρωτοπορία» να προσβάλλει: αυτή του «κοφτερού μαχαιριού» της πραγματικότητας…
Η διαρκής πίεση στον ανθρώπινο ψυχισμό, που αποτελεί και το τελικό σημείο κατάληξης όλων των επιδράσεων της καθημερινότητας, μπορεί να είναι το αποτελεσματικότερο μέσο για να πετυχαίνουν αυτά που θέλουν εκείνοι που έχουνε μετατρέψει την πίεση σε επάγγελμα και τον εκβιασμό σε τακτική.
Το καταλάβαμε αυτό με τον πιο παραστατικό τρόπο τις 365 ημέρες που συνέθεσαν το προηγούμενο έτος. Το 2015 ήταν αναφανδόν μια χρονολογία ορόσημο. Γιατί σημειώθηκε ένας συνδυασμός που «σκοτώνει».
Από τη μια η διάψευση των ελπίδων για ριζική αλλαγή «παραδείγματος» και η προσγείωση στα ελικοδρόμια των ισχνών διαφοροποιήσεων -ως το κερασάκι σε μια «πικρή τούρτα».
Από την άλλη, συνεχίστηκε -για τα καλά- η επαχθής καταγραφή των συνεπειών από τα προγενεστέρως διαδραματιζόμενα. Γιατί πια, κάθε νέο βάρος απλά προστίθεται στα ήδη κατοχυρωθέντα….
Υπερ-συσσώρευση βαρών, λέγεται αυτό. Κάποιες ζυγαριές έχουν σπάσει προ καιρού…
Ας προσέξουν όλοι στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Και το εστιάζουμε κάπως έτσι -γεωγραφικά-, γιατί το Βερολίνο, οι Βρυξέλλες, η Ουάσινγκτον, το Παρίσι, η Ρώμη είναι πολύ μακριά χιλιομετρικά για να τους «πάρουν τα εγχώρια σκάγια» ή για να «τραυματιστούν» από τα ντόπια θραύσματα…
Υπάρχει ο πραγματικός κοινωνικός παλμός, αυτός που καταγράφεται σε κάθε βήμα μας, σε κάθε σημείο στο οποίο συναντάμε σοβαρά σκεπτόμενους ανθρώπους (ανεξαρτήτως καταγωγής και μορφωτικού επιπέδου), και όχι ελαφρόμυαλους φλυαρίζοντες που απαγγέλλουν φτηνιάρικα τραγουδάκια της πλάκας με ύφος δημιουργών σπουδαίας σονάτας (χάρη στην ανοχή των διάφορων συνοδοιπόρων τους).
Μια συλλογική σιωπή, που κανείς δεν ξέρει πώς θα εκφραστεί στο μέλλον. Όχι ο «κοινωνικός παλμός» που αναδύεται στις πολιτικές ρητορικές, ούτε εκείνος που περικλείεται σε γενικές γραμμές σε κατασκευασμένες επιστημολογικές βεβαιότητες για κάθε χρήση και «χρήστη».
Δεν είναι το σύνηθες, αλλά σε περίεργες καταστάσεις όσοι λειτουργούν ως σουπιές κινδυνεύουν και αυτοί να χάσουν το δρόμο τους, εκτός από εκείνους που βρίσκονται από πίσω τους.
«Κλίμα κοινωνικής αναταραχής προ των πυλών», έγραψε σχετικά πρόσφατα για τον ελλαδικό χώρο διακεκριμένο ινστιτούτο μελετών του εξωτερικού.
Η ορθότητα παρόμοιων εκτιμήσεων θέλει διπλή προσοχή, αλλιώς γίνεται νέο «μέσο πίεσης». Σε κάθε περίπτωση, πάντως, δεν «γνωρίζουμε» τι συζητούν αναμεταξύ τους τα φαντάσματα της ιστορίας.
Ο πήχης των αντοχών είναι πάντα συγκεκριμένος. Παρόλα αυτά, το 2016 θα είναι καλύτερο… Αντίφαση; Όποιος καταλάβει, θα βρει το φλουρί της οξύνοιας, ας μην το καταθέσει ενέχυρο στην πρώτη δυσκολία.
Όταν δεν φαίνεται πια το έλκηθρο του Άη Βασίλη, τότες θα έχουμε ανάγκη το να κινηθούμε χωρίς κανέναν Άγιο για προστάτη μας, αλλά με την «αγιότητα» του σκοπού να μας γεμίζει με την απαραίτητη ενσυναίσθηση…
Καλή χρονιά σε όλους και σε όλες!
