Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς και ο αναπληρωτής υπουργός αρμόδιος για θέματα Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννης Μουζάλας, θα συμμετάσχουν σήμερα στο Λουξεμβούργο στη διάσκεψη υψηλού επιπέδου για τις μεταναστευτικές ροές, υπό την προεδρία της ύπατης εκπροσώπου της Ε.Ε., Φεντερίκα Μογκερίνι.
Στη διάσκεψη θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Εξωτερικών και Μετανάστευσης των χωρών-μελών της Ε.Ε., των συνδεδεμένων χωρών της ζώνης Σένγκεν, των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και των τριών όμορων στη Συρία κρατών, Τουρκίας, Λιβάνου και Ιορδανίας, που φέρουν και το μεγαλύτερο βάρος υποδοχής προσφύγων από την περιοχή.
Στο τραπέζι θα τεθεί συνολικά το προσφυγικό, ως ευρωπαϊκό θέμα, ένα αίτημα που έθεταν η Αθήνα και η Ρώμη από καιρό και έπρεπε να αγγίξει το πρόβλημα τη Γερμανία για να αποδεχτούν οι Βρυξέλλες το αυτονόητο.
Οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στην εξεύρεση τρόπων για την ενίσχυση των χωρών πρώτης υποδοχής προσφύγων από τη Συρία, με έμφαση στη συνεργασία με την Τουρκία και θα αναζητηθούν τρόποι στήριξης των χωρών διέλευσης των προσφύγων ώστε να βελτιωθεί η καταγραφή και η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας ασύλου.
Επίσης, θα εξεταστούν μέτρα ενίσχυσης της διακρατικής συνεργασίας για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της παράνομης διακίνησης ανθρώπων και θα συζητηθεί το σχέδιο δράσης και συνεργασίας Ε.Ε.-Τουρκίας, το οποίο έχει ήδη δημοσιοποιηθεί την Τρίτη από την Κομισιόν.
Στο σχέδιο αυτό περιγράφεται ουσιαστικά ένα ευρύτερο πλαίσιο, σύμφωνα με το οποίο, θα ενισχυθούν η Τουρκία, ο Λίβανος και η Ιορδανία για να συγκρατήσουν στο έδαφός τους τις προσφυγικές ροές, θα δημιουργηθούν πρόσθετα στρατόπεδα υποδοχής στην Τουρκία, όπου θα γίνεται και η καταγραφή καθώς και η αίτηση ασύλου προς την Ευρώπη και από εκεί (ίσως και με ειδικά ναυλωμένα αεροσκάφη για να μη διακινδυνεύουν οι πρόσφυγες τον διάπλου της Μεσογείου, αλλά και για να χτυπηθούν τα παράνομα κυκλώματα που θησαυρίζουν) οι επιλεγμένοι πρόσφυγες θα κατευθύνονται απ΄ ευθείας στις χώρες υποδοχής. Για τον σκοπό αυτό ήδη η Ευρώπη φέρεται διατεθειμένη να εκταμιεύσει προς την Τουρκία ένα δισ. ευρώ, το οποίο η Αγκυρα παζαρεύει ως «ανεπαρκές».
Στα κέντρα υποδοχής στην Τουρκία θα παραμένουν όσοι αποκλείονται από τη διαδικασία ασύλου και δεν αναγνωρίζονται ως πρόσφυγες, αλλά ως οικονομικοί μετανάστες. Στις χώρες υποδοχής στον ευρωπαϊκό Νότο θα δημιουργηθούν τα λεγόμενα hot spots, όπου επίσης θα διαχωρίζονται οι αιτήσεις ασύλου και θα επαναπροωθούνται όσοι δεν πληρούν τα κριτήρια του πρόσφυγα.
Οι Βρυξέλλες ήδη πιέζουν χώρες, όπως το Πακιστάν, αλλά και πολλές αφρικανικές, όπου δεν υπάρχει πόλεμος, να συνεργαστούν στην επαναπροώθηση, η οποία θα γίνεται αεροπορικά, με οικονομική αρωγή από τα ευρωπαϊκά ταμεία και τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης.
Στο σχέδιο υπάρχουν σαφείς αναφορές για ενίσχυση των μέτρων φύλαξης και αστυνόμευσης στα τουρκικά παράλια, ενώ προβλέπεται και ενίσχυση της συνεργασίας της Frontex με την Τουρκία, καθώς και η ενίσχυση της τουρκικής ακτοφυλακής με πλωτά μέσα.
Πίσω στην Τουρκία
Ειδική μνεία γίνεται για την υποχρέωση της Τουρκίας να δέχεται στο έδαφός της την επαναπροώθηση μεταναστών, οι οποίοι περνούν παράνομα σε ευρωπαϊκό έδαφος. Μέχρι πρόσφατα, παρά τις ανάλογες συμφωνίες που είχαν υπογραφεί στο παρελθόν, η Αγκυρα με διάφορα προσχήματα δεν τις εφάρμοζε.
Τώρα προβλέπεται όχι μόνο για τα νησιά, αλλά και για τα χερσαία σύνορα η νόμιμη επαναπροώθηση και μάλιστα θα ενεργοποιηθεί συντονιστικό κέντρο στο Καπετάν Αντρέεβο, στο τριεθνές Ελλάδας, Τουρκίας, Βουλγαρίας. Η Τουρκία δεσμεύεται να ενισχύσει επίσης τη φύλαξη των χερσαίων συνόρων και να συνεργαστεί με τις ελληνικές και βουλγαρικές αρχές.
Παρά τα όσα αναφέρθηκαν σε ελληνικά ΜΜΕ για κοινές περιπολίες της τουρκικής και της ελληνικής ακτοφυλακής υπό την Frontex, πληροφορίες από το υπουργείο Εξωτερικών διαψεύδουν κατηγορηματικά πως υπάρχει αυτό το ενδεχόμενο, το οποίο θα έθετε και θέμα εθνικής κυριαρχίας και αμφισβήτησης των θαλασσίων συνόρων στο Αιγαίο. Θα υπάρξει ωστόσο ενίσχυση της Frontex στα θαλάσσια σύνορα του ευρωπαϊκού Νότου, με αποστολή 775 πρόσθετων Ευρωπαίων συνοροφυλάκων για να συνδράμουν κυρίως την Ελλάδα και την Ιταλία.
Τα πλοία της Frontex θα συνεργάζονται με τις ελληνικές και τουρκικές αρχές δίωξης, αλλά δεν θα υπάρχουν κοινές περιπολίες των τριών πλευρών, ούτε και θα αλλάξουν οι κανόνες και η πρακτική που έχει η Ελλάδα όσον αφορά την έρευνα και τη διάσωση στο Αιγαίο. Διευκρινίζεται επίσης, ότι το Ελληνικό Λιμενικό Σώμα θα συνεργάζεται, αλλά βεβαίως δεν θα είναι υπό την Frontex, η οποία άλλωστε έχει καταστατικά αρμοδιότητα μόνο για την παράνομη μετανάστευση και όχι για τις προσφυγικές ροές.
