Αλληλεγγύη πολιτών Vs Ατολμία ηγετών

Η κλιμάκωση της προσφυγικής κρίσης έχει φέρει σε δεινή θέση τους άτολμους και αδιάλλακτους, προς το παρόν, Ευρωπαίους ηγέτες. Την ίδια ώρα, όμως, έχει πυροδοτήσει ένα σπουδαίο κίνημα αλληλεγγύης πανευρωπαϊκά με πολίτες και οργανώσεις έτοιμους να προσφέρουν στήριξη και βοήθεια σε πρόσφυγες πιέζοντας, παράλληλα, αφόρητα τις κυβερνήσεις τους για άμεσες λύσεις.

Εντυπωσιακή κινητοποίηση στη Βρετανία και κριτική στον Κάμερον 

Το επίκεντρο του ενδιαφέροντος στη Βρετανία είναι το Καλαί στη… Γαλλία, όπου χιλιάδες άνθρωποι συνωστίζονται καθημερινά με σκοπό να περάσουν τη σήραγγα της Μάγχης με κατεύθυνση το Λονδίνο και άλλες μεγάλες πόλεις.

Ήδη στη βρετανική πρωτεύουσα εθελοντές δραστηριοποιούνται για να συγκεντρώσουν παπούτσια, σκεπάσματα ακόμη και κονσέρβες. Είναι τα μέλη της οργάνωσης «Calaid» (από τις λέξεις «Calais» –Καλαί– και «aid», βοήθεια στα αγγλικά), που ξεκίνησε πριν από έναν μήνα για να παράσχει υποστήριξη στους πρόσφυγες που συγκεντρώνονται στο Καλαί της βόρειας Γαλλίας.

Η οργάνωση έχει συγκεντρώσει μέχρι τώρα περισσότερες από 132.000 λίρες (180.000 ευρώ) στο διαδίκτυο και έχει συγκεντρώσει επίσης πολλούς τόνους προμηθειών. Ένα δείγμα της επιτυχίας της είναι ότι χρειάστηκε να ενοικιάσει μια αποθήκη στο Καλαί για να αποθηκεύσει τα προϊόντα που θα διανεμηθούν.

«Μπορούμε να δώσουμε στους ανθρώπους την αξιοπρέπειά τους», δηλώνει στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Τζέιμς Φίσερ, ιδρυτής της Calaid.

Το κίνημα αλληλεγγύης στην Βρετανία είναι εξαιρετικά ενισχυμένο από τα αιτήματα στο διαδίκτυο και τις εκστρατείες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ, απέκτησε νέα δυναμική έπειτα από τις σοκαριστικές φωτογραφίες του πνιγμένου 3χρονου Αϊλάν.

«Γίνεται χαμός τις τελευταίες ημέρες», δηλώνει η Ρουθ Φόρκαστ, μια 63χρονη δασκάλα που είναι υπεύθυνη συντονισμού μιας τοπικής οργάνωσης για την υποδοχή των σύρων προσφύγων στη δυτική Αγγλία προσθέτοντας ότι «Υπάρχουν πολλοί απλοί άνθρωποι που θέλουν να βοηθήσουν», δηλώνει.

Την ίδια ώρα πληθαίνουν οι ενέργειες στο διαδίκτυο για ευαισθητοποίηση των Βρετανών ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη οργάνωση και περαιτέρω πίεση προς την κυβέρνηση Κάμερον. Ήδη οι ΜΚΟ Avaaz και Citizens UK συγκέντρωσαν τα ονόματα 5.000 βρετανών οι οποίοι δηλώνουν έτοιμοι να βοηθήσουν ή και να παράσχουν στέγη σε Σύρους. 

Και ένα διαδικτυακό αίτημα που καλεί τη Βρετανία να δεχθεί περισσότερους αιτούντες άσυλο ξεπέρασε τις 400.000 υπογραφές, δηλ. τετραπλάσιο αριθμό υπογραφών από τον απαιτούμενο προκειμένου να διεξαχθεί κοινοβουλευτική συζήτηση. 

Περίπου 2.000 άνθρωποι προσφέρθηκαν να φιλοξενήσουν πρόσφυγες στο πλαίσιο μιας δράσης που ξεκίνησε η Ζόι Φριτς, γιατρός που οι γονείς της έφθασαν στη Βρετανία αφού διέφυγαν από την ναζιστική Γερμανία.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, μόλις χθες ο συντηρητικός πρωθυπουργός, Ντέιβιντ Κάμερον, ανακοίνωσε ότι η χώρα είναι έτοιμη να φιλοξενήσει 20.000 Σύρους πρόσφυγες τα επόμενα πέντε χρόνια.

Ο υπεύθυνος της οργάνωσης Avaaz, Σαμ Μπάρατ,  χαιρετίζει την ενέργεια αυτή δηλώνοντας ότι «απαντά επιτέλους στην κραυγή της κοινής γνώμης».

«Όμως η Βρετανία θα πρέπει να τους δεχθεί αμέσως, όχι σε πέντε χρόνια, και να διαδραματίσει έναν ισχυρό ρόλο στην επίλυση της προσφυγικής κρίσης στην Ευρώπη», προσθέτει.

Μάλιστα, η βρετανική κυβέρνηση, απαντώντας στις επικρίσεις δήλωσε ότι έχει ήδη δεχθεί σχεδόν 5.000 αιτήματα ασύλου και είναι η δεύτερη χώρα δωρητής στο θέμα της Συρίας, ωστόσο, μόλις 216 Σύροι κατάφεραν να βρουν καταφύγιο στη χώρα.

Η βρετανική κυβέρνηση δέχεται επίσης επικρίσεις από τις τοπικές συλλογικότητες που την κατηγορούν ότι χρηματοδοτεί μόνο τους 12 πρώτους μήνες της διαμονής των προσφύγων.

«Οι τοπικές συλλογικότητες που ανοίγουν τις πόρτες τους δεν οφείλουν να ξύνουν τον πάτο του βαρελιού για να βρίσκουν χρήματα όταν τελειώνουν», αναφέρει η ένωσή τους.

Από αγανακτισμένοι αλληλέγγυοι

Στην Ισπανία οι πόλεις που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή είναι εκείνες όπου στις πρόσφατες εκλογές κέρδισαν υποψήφιοι που προέρχονται από τον χώρο των «Αγανακτισμένων»

Ήδη έχει δημιουργηθεί ένα κίνημα πολιτών που ασκεί πίεση στην κυβέρνηση για να δείξει περισσότερη γενναιοδωρία.

Πρωταγωνίστρια ανδεικνύεται η δήμαρχος Βαρκελώνης, Άντα Κολάου, η οποία πρότεινε τη δημιουργία ενός δικτύου «ευρωπαϊκών πόλεων-καταφυγίων, που θα προσφέρουν στέγη σε χιλιάδες αμάχους που φεύγουν για να γλιτώσουν από τον πόλεμο».

«Απέναντι σε εκείνους που κατασκευάζουν τείχη, ανεγείρουν φράχτες και σύνορα, έχουμε ένα μήνυμα: πρόσφυγες, πρόσφυγες, είστε καλοδεχούμενοι!» δήλωσε την Παρασκευή, στο περιθώριο μιας συγκέντρωσης υποστήριξης προς τους πρόσφυγες στη Βαρκελώνη.

Στην πρωτεύουσα Μαδρίτη, η αριστερή δήμαρχος Μανουέλα Καρμένα έδωσε εντολή να τοποθετηθεί ένα μεγάλο πανό στο δημαρχείο που γράφει «Πρόσφυγες, καλωήλθατε», ενώ υποσχέθηκε να διαθέσει τουλάχιστον δέκα εκατομμύρια ευρώ για την υποδοχή των μεταναστών.

Μέσα σε μερικές ημέρες, η υπόλοιπη Ισπανία ανταποκρίθηκε ευρύτατα στην έκκληση της Βαρκελώνης, κυρίως η Βαλένθια και η Σαραγόσα, που διοικούνται επίσης από εκπροσώπους κινημάτων πολιτών που συνδέονται με το κίνημα των Αγανακτισμένων, το οποίο γεννήθηκε τον Μάιο του 2011 στη Μαδρίτη για να καταγγείλει τη λιτότητα.

«Ενώ τα κράτη ψάχνουν δικαιολογίες, εμείς οι πόλεις, έχουμε ήδη οργανωθεί», δήλωσε με ικανοποίηση την Παρασκευή η Άντα Κολάου, εκτιμώντας πως περίπου εκατό πόλεις έχουν ήδη ενταχθεί στο δίκτυο.

Στη Χιχόν (βόρεια Ισπανία), η Μπέτι Μενέντες ασχολείται μαζί με άλλους επτά εθελοντές, με τη διαχείριση του «Δικτύου οικογενειών υποδοχής προσφύγων». Σε λιγότερο από μία εβδομάδα η σελίδα της στο Facebook έλαβε χιλιάδες μηνύματα.

«Έχουμε ήδη 350 οικογένειες που είναι έτοιμες να φιλοξενήσουν πρόσφυγες και περισσότερες από 400 προσφορές υπηρεσιών από δικηγόρους, οδοντιάτρους, γιατρούς, μεταφραστές, καθηγητές ισπανικών, απ΄όλα. Είναι απίστευτο!» δηλώνει με ενθουσιασμό η 35χρονη νοικοκυρά.

Η Μπέτι Μενέντες «έκλαψε αρκετά παρακολουθώντας τις τηλεοπτικές ειδήσεις». Είναι έτοιμη να προσφέρει το δωμάτιο του 18μηνου μωρού της, στο διαμέρισμα των 54 τετραγωνικών όπου ζει με τον σύζυγό της. «Είναι μικρό, αλλά θα έχει ένα τραπέζι, ένα κρεβάτι, ένα ντους», λέει.

Στην περιοχή της Μούρθια (νότια Ισπανία), ο Μανόλο, ένας 37χρονος ερευνητής, συνέστησε μαζί με εθελοντές δεκαπέντε θεματικές ομάδες εργασίας (για τα κοινωνικά δίκτυα, τη συλλογή ειδών, την επιμελητεία…) για να προσφέρουν επιμελητειακή υποστήριξη σε μεγάλους οργανισμούς όπως ο Ερυθρός Σταυρός.

Γλυκά λόγια και άρνηση από τον Ραχόι

Ο Μαριάνο Ραχόι απάντησε με γλυκά λόγια μιλώντας για την «περηφάνιά» του για «την τόση στοργή και αλληλεγγύη εκ μέρους των Ισπανών απέναντι σε αυτές τις τραγωδίες», αλλά μέχρι… εκεί. 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ζητήσει αύριο από τα κράτη-μέλη να κατανείμουν επειγόντως μεταξύ τους 120.000 πρόσφυγες, από τους οποίους 14.931 (12,4%) θα αναλάβει η Ισπανία. Μέχρι τώρα η συντηρητική κυβέρνηση του Μαριάνο Ραχόλι αρνείτο να πάει πέρα από την αρχική δέσμευσή της για φιλοξενία 2.739 προσφύγων.

Πιεζόμενη από παντού, η κυβέρνηση ανακοίνωσε τελικά την Παρασκευή τη σύσταση διυπουργικής επιτροπής για την υποδοχή των προσφύγων η οποία αναμένεται να ανακοινώσει σήμερα συγκεκριμένα μέτρα. Ωστόσο δεν έχει ακόμη δεσμευθεί για συγκεκριμένους αριθμούς.

Μία οικογένεια ανά πόλη αρκεί…

Θα αρκούσε «κάθε ισπανική πόλη να φιλοξενήσει μόνο μία οικογένεια, ώστε να δεχθούμε 20.000 ανθρώπους» δηλώνει η Μόνικα Όλτρα Χάρκε, αντιπρόεδρος της περιοχής της Βαλένθια, η οποία προέρχεται από το αριστερό κόμμα Compromis.

Η Ισπανία, που αποτελεί το 9,14% του πληθυσμού της ΕΕ, χορήγησε το καθεστώς πρόσφυγα σε 384 ανθρώπους το 2004 και έχει δεχθεί λιγότερο από το 1% των αιτούντων άσυλο στην ΕΕ (625.000) το 2014, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη.