Νιώθω ελεύθερη με Blitz και Λάνθιμο

Δείχνει μια φυσική συστολή στα πολλά λόγια, τι κι αν στο βιογραφικό της χωρούν πολλά. Η Αγγελική Παπούλια έχει κατορθώσει να γίνει διεθνής, να συμπρωταγωνιστήσει με τον Κόλιν Φάρελ στον «Αστακό» του Γ. Λάνθιμου, αποφεύγει, όμως, να μιλά στο πρώτο ενικό.

Κι όταν το κάνει, είτε αφήνει ημιτελείς προτάσεις, είτε υιοθετεί το στυλ του «αδιαπέραστου τοίχου», χωρίς ποτέ να γίνεται αγενής. Ακόμα και τον προσωπικό της λογαριασμό στο φέισμπουκ σχεδόν ποτέ δεν τον χρησιμοποιεί. Σα να επιζητά και ταυτόχρονα να αποστρέφεται την προβολή. Η πεποίθησή της πως στην τέχνη «όλα είναι υπό αμφισβήτηση» φαίνεται να βρίσκει εφαρμογή και στη ζωή της.

Με το «6 a.m. How to disappear completely» η Παπούλια και τα άλλα δύο μέλη της ομάδας «Blitz» στήνουν στη «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών» ένα εργοτάξιο ανεύρεσης και ανοικοδόμησης μιας πραγματικότητας που μας διαφεύγει. Και, πράγματι, αυτή η παράσταση φαίνεται να της ταιριάζει όσο καμία μέχρι τώρα, αφού, όσα και να συζητήσεις μαζί της, πάντα θα νιώθεις ότι κάτι σου έχει ξεφύγει.

• Πώς πάρθηκε η ιδέα για την παράσταση;

Η ιδέα ξεκίνησε σχεδόν πριν από δύο χρόνια. Είχαμε στο μυαλό μας την εικόνα ενός μεταβιομηχανικού σκηνικού, όπου εκεί κάποιοι από μας προσπαθούν να χτίσουν κάτι, χωρίς όμως να γκρεμίζουν κάτι άλλο. Μια κίνηση οικοδόμησης, δηλαδή, ενός κόσμου διαφορετικού. Τον περασμένο Μάρτη κάναμε ένα σεμινάριο στις Βρυξέλλες με δώδεκα ξένους ηθοποιούς και τον Απρίλιο στη γαλλική Κομεντί ντε Ρενς – όπου και θα ταξιδέψει η παράσταση μετά τη «Στέγη».

Και στα δύο μέρη δουλέψαμε από κοινού με άλλους καλλιτέχνες αυτή την αρχική ιδέα, της δώσαμε σχήμα και την εξελίξαμε. Επηρεαστήκαμε πολύ από την ταινία «Στάλκερ» του Ταρκόφσκι, που μιλά για έναν χώρο μη κανονικό, σχεδόν μεταφυσικό, αλλά και από το ποίημα του Φρίντριχ Χέλντερλιν «Θρήνοι του Μένωνος προς τη Διοτίμα», που ξεκινά λέγοντας «Καθημερινώς εξέρχομαι και ζητάω κάτι άλλο».

Με αυτά σαν άξονες φτιάχνουμε στη σκηνή μια αφήγηση για το τι μπορεί να σημαίνει το αόρατο στον καθέναν από μας χωριστά, για το ότι πραγματικότητα δεν είναι αυτό που βλέπω, αλλά αυτό που μου διαφεύγει. Κι όλο αυτό από την αισιόδοξη πλευρά του.

• Πώς το εννοείτε αυτό;

Είχαμε σαν ομάδα την ανάγκη να προχωρήσουμε δραματουργικά σε κάτι πιο αισιόδοξο. Στο «Late Night» που κάναμε πριν από τρία χρόνια μιλούσαμε για ανθρώπους σε αδιέξοδο. Πέρσι με το «Vanya: Δέκα χρόνια μετά» συναντούσαμε ανθρώπους ακινητοποιημένους. Τώρα θέλουμε να αφηγηθούμε μία διέξοδο. Γι’ αυτό και ονομάσαμε την παράσταση «6 a.m.». Συναντιόμαστε στο πρωινό φως, σε μια μεταβατική στιγμή μεταξύ νύχτας και μέρας, όπου εκεί τα πράγματα μπορούν να μεταστραφούν, να πάρουν άλλη τροπή.

• Αυτή η μετάβαση σε κάτι καινούργιο είναι εφικτή ή πάντα θα παραμένει μια ουτοπία;

Νομίζω πως υπάρχει η δυνατότητα δημιουργίας μιας νέας πραγματικότητας με ό,τι αυτό σημαίνει, χωρίς να έχει σημασία αν αυτή θα επέλθει πρακτικά ή θα παραμείνει σε φαντασιακό επίπεδο. Επειτα, δεν μου αρέσει και η λέξη ουτοπία. Είναι τόσο χρησιμοποιημένη πια, τόσο φθαρμένη και πληγωμένη. Σημασία έχει να μπορείς να δεις ότι κάτι σου έχει διαφύγει και να αναπτύξεις την ικανότητα μεταστροφής.

• Το δύσκολο καλοκαίρι που πέρασε άνοιξε για τα καλά τη συζήτηση γύρω από την ανάγκη οικοδόμησης μιας νέας πραγματικότητας, μιας νέας Ευρώπης. Εσείς πού τοποθετείστε μέσα σ’ αυτή την κουβέντα;

Εχω την αίσθηση ότι η Ευρώπη ανέκαθεν προσπαθούσε να επινοήσει τον εαυτό της ξανά και ξανά. Στο κλίμα αυτό νομίζω ήρθε η ώρα να αναρωτηθεί για ακόμα μία φορά ποια πραγματικά είναι, τι πραγματικά θέλει, να επηρεαστεί από τις εξελίξεις που υφίσταται και να τις ενσωματώσει, μετατρέποντάς τις σ’ ένα μέλλον βιώσιμο για τους λαούς της.

• Σε προσωπικό επίπεδο η πραγματικότητα πότε και πού δεν σας είναι αρκετή;

Ποτέ η πραγματικότητα δεν μου ήταν αρκετή. Πιστεύω ότι αυτό που ζούμε είναι η πρακτικότητα. Η πραγματικότητα έχει να κάνει με αυτό που μας διαφεύγει και μας αποκαλύπτεται κάποιες στιγμές με τρόπο απρόσμενο. Από την άλλη, η εξαφάνιση δεν έχει απαραίτητα αρνητικό πρόσημο.

Δεν έχει να κάνει με την απόσυρση, αλλά με την αναζήτηση μιας άλλης κατάστασης. Την εξαφάνιση αυτού του είδους επιζητώ και στη δουλειά μου. Αυτή που με πάει παρακάτω, που μου ανοίγει νέους δρόμους, που αναθεωρεί τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνομαι τα πράγματα γύρω μου. Είτε στα ταξίδια που κάνουμε με τους «Blitz» σε διεθνή φεστιβάλ, είτε στον γύρο του κόσμου που κάνουμε με τις ταινίες στο σινεμά, νιώθω έντονα αυτή τη μετάβαση. Κατανοώ καλύτερα τους μηχανισμούς της ζωής.

• Μπορούμε να πούμε ότι στους «Blitz» βρίσκετε την ελευθερία που αποζητάτε καλλιτεχνικά, ενώ στο σινεμά υπηρετείτε κατά κύριο λόγο το συγκεκριμένο πνεύμα του σκηνοθέτη;

Δεν νομίζω πως ισχύει κάτι τέτοιο. Την ελευθερία την βρίσκω και στις δύο συνθήκες. Και στο σινεμά και στο θέατρο συνεργάζομαι με ανθρώπους, που μου επιτρέπουν να είμαι δημιουργική και να συμβάλλω στο τελικό αποτέλεσμα.

• Δεν είναι, δηλαδή, καθόλου «δογματική» η σκηνοθετική ματιά του Λάνθιμου;

Ο Λάνθιμος ξέρει τι θέλει, αλλά δεν επιβάλλεται. Δουλεύουμε αρκετά ανοιχτά μαζί, χωρίς να υπάρχουν πράγματα προαποφασισμένα. Θέτουμε στόχους, που στη συνέχεια τους αναπτύσσουμε μαζί με όλους τους συντελεστές. Δεν θα είχε και νόημα το αντίθετο.

• Η εξωστρέφεια στη δουλειά σας είναι σκόπιμη; Ερχεται, δηλαδή, να ισορροπήσει με την εσωστρέφεια που, όπως έχετε δηλώσει, σας χαρακτηρίζει ως άνθρωπο;

Είναι απόλυτα συνειδητή και σκόπιμη, αλλά και πολύ δύσκολη για μένα. Η φυσική μου τάση είναι να είμαι απρόσιτη με ό,τι με περιστοιχίζει. Ταυτόχρονα, όμως, έχω μια βαθιά ανάγκη για έκφραση και εξωστρέφεια. Αυτό απαιτεί, βέβαια, πολλή προσπάθεια εκ μέρους μου. Και πραγματικά νιώθω μεγάλη χαρά όταν εισπράττω την αποδοχή αυτής της έκφρασης και την ουσιαστική επικοινωνία που αναπτύσσεται με το κοινό, είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό.

Info:

16,17 & 18 Οκτωβρίου στη «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών» (Συγγρού 107-109, τηλ.: 210-9005800).

Παίζουν: Αρης Αρμαγανίδης, Γιώργος Βαλαής, Μιχάλης Κίμωνας, Αρης Μπαλής, Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής, Αρετή Σεϊνταρίδου.

Δραματουργία: Blitz Theater Group, Νίκος Φλέσσας, Στέφανι Καρπ.