Είναι κάποια πράγματα που δεν τα έχεις ζήσει, αλλά τα νιώθεις στο πετσί σου, και άλλα που ενώ τα ζεις, δεν παίρνεις χαμπάρι. Χάος εν εγκεφάλω. Η ζωή, λέγαν οι αρχαίοι, γεννήθηκε από το χάος. Μην κοιτάς που εμείς χρησιμοποιούμε την εν λόγω λέξη ως «διάλυση» και «αταξία». Δηλαδή, σουπιέρες γάνωνε ο Αναξίμανδρος που έλεγε τον 6ο αι. π.Χ. ότι όλες οι ουσίες προέρχονται από αυτό;
Λίγους αιώνες μετά, εκεί γύρω στα 1870, ο Ανρί Πουανκαρέ (κορυφαίος μαθηματικός, θεωρητικός της φυσικής και φιλόσοφος της επιστήμης -γενικά, σπουδαίος άνθρωπος) προσπάθησε να εικονοποιήσει το «χάος» και κατέληξε στο εξής: «Αυτά τα πράγματα είναι τόσο αλλόκοτα, που δεν αντέχω να τα αντικρίσω».
Το πρόβλημα έμεινε στο συρτάρι μέχρι το 1960, και ενώ άλλοι τραγουδούσαν «I’ll Follow the Sun» (Beatles, 1960), κάποιοι άλλοι τρελοί, μεταξύ των οποίων ο Μπενουά Μάντελμπροτ (Γάλλος κι αυτός, πολωνικής καταγωγής όμως) δημιούργησαν τα «φράκταλς» και έλυσαν το αναπάντητο έως τότε ερώτημα «τι σχήμα έχουν τα σύννεφα;». Ε, αυτό έχουν. Είναι «φράκταλς».
Ηρθε καπάκι και ο Ρώσος Πριγκόζιν και απέδειξε ότι από τις χαοτικές διακυμάνσεις προκύπτει αυτοοργάνωση… Η αλήθεια είναι πως νιώθεις κάπως πιο ανάλαφρος όταν το ακούς. Σαν «φράκταλ» σχήμα ένα πράγμα. Συννεφένιος.
Αναπολείς σκέψεις που έκανες στο παρελθόν, αδιέξοδα στα οποία βρέθηκες, στιγμές που δεν έζησες αλλά τις ένιωσες, άλλες που έζησες, μα τις προσπέρασες… Τι περιπέτεια. Ισως να μην είναι τελικά τυχαίος ο τρόπος που προφέρεται αυτή η λέξη: χάος. Βασίζεται στην εκπνοή, που ακολουθείται κατευθείαν από δύο φωνήεντα – ένα που εκφράζει έκπληξη («α») και ένα, θαυμασμό («ο»).
Με αυτόν τον μπούσουλα, πολλά μπορεί ν’ αντέξεις. Ιδίως αυτά που νιώθεις πως έχεις ζήσει, αλλά δεν πρόκανες. Οπως, π.χ., όσα εξιστορεί στο εξαιρετικό αυτοβιογραφικό της μυθιστόρημα, «Το καπλάνι της βιτρίνας», η Αλκη Ζέη. Που τώρα, θα γίνει για πρώτη φορά θεατρικό. Και που η ίδια η συγγραφέας του, σχολιάζοντάς το, ξεκίνησε λέγοντας: «Ιούλιος. Ζέστη αφόρητη, μου ήρθε να κατέβω στο κέντρο να πάρω βιβλία από το πάμπλικ πριν φύγω για το Πήλιο…».
Είπε κι άλλα, πολλά και όμορφα. Αλλά, σε μια εποχή που τα μικρά βιβλιοπωλεία κλείνουν το ένα πίσω από το άλλο, κάπως άσχημα μας χτύπησε αυτή η αναφορά σε μεγάλη αλυσίδα του χώρου. Αλλά, είπαμε. Χάος. Από κει γεννιούνται τα πάντα και μέσα από τις αντιφάσεις τους γίνονται πανέμορφα «φράκταλς» σχήματα. Και ο νοών, σωθήτω.
ΥΓ.: Τον νου σας. Οι μουντζούρες παραμονεύουν.
