Κλεφτές ματιές στη δυστυχία των άλλων

«Το θέατρο διψάει για πραγματικότητα», λένε οι διοργανωτές. Ετσι κι εμείς, με ένα χάρτη στο χέρι, μπήκαμε σε οχτώ ιδιωτικούς χώρους γύρω από την πλατεία Αττικής, γεμάτους μετανάστες, ο καθένας τους και με μια ιστορία συχνά αφόρητα συγκινητική. Είναι μια από τις δύο διαδρομές του «X Apartments», του νέου project της Στέγης.

 Η κυρία Αννα από τη Μολδαβία μάς υποδέχεται σε μια καμαρούλα μια σταλιά, σε μια ταράτσα. Μας κερνά λικέρ αρμπαρόριζα και διηγείται πώς φτιάχνοντας μια ειδική κρεμμυδόπιτα καταφέρνει και διώχνει από τα όνειρά της τον νεκρό άντρα της, που έρχεται και την καλεί.

 Μια μικρούλα από τη Συρία μάς ζητά να κλείσουμε τα μάτια και μας δίνει να αγγίξουμε τα παιχνίδια της.

 Ο νεαρός Κασίμ από τη Σιέρα Λεόνε, που ονειρεύεται να γίνει «ο πρώτος μαύρος δημοσιογράφος στην Ελλάδα», μας παίρνει συνέντευξη στο αυτοσχέδιο στούντιό του.

 Σε ένα μικροσκοπικό υπόγειο γεμάτο φωτογραφίες του Χριστού ο Α. Μπάρι από την Γουινέα έχει φτιάξει ένα μεγάλο χάρτη με τα ταξίδια της ζωής του, θυμάται το φρικτό φαγητό και το κρύο νερό στις φυλακές Κορυδαλλού, τον τρόμο πάνω στο ρημαδοπλοίο για να περάσουν από τη Σμύρνη στη Σάμο, εξηγεί πως είναι μουσουλμάνος αλλά το κορίτσι του προσπαθεί να τον πείσει να βαπτιστεί χριστιανός.

 Κορίτσια και αγόρια σε ένα ξενοδοχείο ημιδιαμονής στην πλατεία Αμερικής ερμηνεύουν unplugged το «Killing me softly» και το «Don’t speak» σαν να είναι έτοιμα για τον τελευταίο χορό.

Πολλές και συχνά αφόρητα συγκινητικές οι ιστορίες που ακούς ακολουθώντας μια από τις δύο διαδρομές του «X Apartments».

Το νέο project της Στέγης προτρέπει τους θεατές να γίνουν για λίγες ώρες οδοιπόροι στην άγνωστη ιδιωτική ζώνη της πόλης, να μπουν στα σπίτια οκτώ συμπολιτών τους, να συναντηθούν με μια ζωή που δεν μοιάζει με τη δική τους, να συνυπάρξουν σε ένα αστικό χάπενινγκ.

Ελληνες και ξένοι σκηνοθέτες, κινηματογραφιστές, αρχιτέκτονες, εικαστικοί, ηθοποιοί, χορογράφοι διαμορφώνουν οκτώ ιδιωτικές κατοικίες σε σκηνικούς χώρους και παρουσιάζουν επί τόπου τις περφόρμανς τους.

Το «X Apartments – Athens» θα διαρκέσει ώς την Κυριακή και όσοι θέλετε να ζήσετε την εμπειρία διαλέγετε ανάμεσα σε δύο διαδρομές:

►Η 1η έχει σημείο εκκίνησης το Καφέ «Κρικέλας» (Δεληγιάννη 2) και θα κινηθείτε πέριξ του Μεταξουργείου.

►Στη 2η, θα ξεκινήσετε από το Καφέ «Pronto» (Λιοσίων 161) και οι δρόμοι θα σας γυρνούν από την πλατεία Αττικής ώς την Κυψέλη.

Κάποιες ιστορίες κινούνται στα όρια του ντοκουμέντου, σε άλλες υπερτερεί η μυθοπλασία.

Μέχρι, όμως, να φτάσεις σε αυτές θα περάσεις από την ωμή πραγματικότητα, όπως η λαϊκή αγορά της οδού Φυλής, που έχει μόλις τελειώσει και κάποιοι βρίσκουν μικρά κομμάτια ευτυχίας στα ολόκληρα πορτοκάλια.

Θα ανατριχιάσεις ακούγοντας κάποιον τυχαία να λέει, «κοίτα-κοίτα αραπάδες, από πλατεία Αμερικής ξέρεις πια πως λέγεται πλατεία Αφρικής. Ούτε να τη διασχίσω δεν θέλω».

Θα νιώσεις στα παιδιά που παίζουν στη μέση του δρόμου την ανεμελιά μιας άλλης εποχής.

Θα σφιχτεί το στομάχι σου από τα εξαθλιωμένα κορίτσια που μέρα-μεσημέρι αναζητούν πελάτες.

Θα θαυμάσεις στις μονοκατοικίες που ασφυκτιούν ανάμεσα στις πολυκατοικίες το σπουδαίο αρχιτεκτονικό παρελθόν της περιοχής.

Ενα τέτοιο οίκημα του 1907, όπου κάποτε στεγαζόταν το Μοντεσσοριανό Σχολείο, ήταν η πρώτη μας στάση.

Λευκοί πέτρινοι τοίχοι, μπλε πόρτες και παράθυρα, γύψινα σχέδια απίστευτου κάλλους στις οροφές, πολυέλαιοι πεταμένοι στο πάτωμα, αλλά και μια γυναίκα που στέκεται ολόγυμνη και κοιτά από το παράθυρο μοιάζουν απομεινάρια μιας άλλης ζωής.

Μπαίνοντας, όμως, στο υπέροχο σπίτι από ηχογραφημένο μήνυμα στα ακουστικά που φοράμε μάθαμε πως οι μισοί γείτονες «θέλουν να καεί» γιατί μαζεύει γάτες και οι άλλοι μισοί «γιατί δίνει στέγη στους ναρκομανείς».

«Ποτέ άλλοτε το θέατρο δεν διακατεχόταν από τόση επιθυμία για πραγματικότητα», δηλώνει ο πρωτοπόρος Γερμανός επιμελητής Ματίας Λίλιενταλ.

Από το 2002 επανεξετάζει τα όρια μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου χώρου και στήνει αυτή τη site-specific περιπλάνηση στα σπίτια των άλλων. Προηγήθηκαν η Βηρυτός, το Γιοχάνεσμπουργκ, το Σάο Πάουλο.

Πράγματι. Αλλά, σε ό,τι αφορά τις εντυπώσεις, το «Χ Apartments» στόχευσε στο εύκολο συναίσθημα.

Παραστάσεις θεατρικές -όπως τις έχουμε στο μυαλό μας- δεν θα δείτε στα διαμερίσματα. Μόνο θραύσματα ζωής, στα οποία θα φτάσετε έπειτα από εξαντλητικές βόλτες στα στενά της περιοχής.

Την ατμόσφαιρα της γειτονιάς δεν θα τη νιώσετε εύκολα, διότι η προσοχή και το συναίσθημα αποσπάται διαρκώς από το κοίταγμα του χάρτη.

Να σταθείς να αφουγκραστείς τον διπλανό δεν μπορείς, γιατί υπάρχει το άγχος να είσαι στην ώρα σου στην επόμενη στάση.

Οι ιστορίες αυτής της ιδιότυπης αστικής περιπλάνησης διακόπτονται απότομα, τη στιγμή που θέλεις απλώς να χαθείς μέσα τους.

Οσο κι αν κάποιες από τις «αφηγήσεις» ήταν συνταρακτικές, από εκείνες που δεν θέλεις να ζήσεις, τίποτα από αυτά που συναντήσαμε στο «Χ Apartments» δεν μας ήταν άγνωστα.

Αποκαλυπτική εμπειρία δεν νιώσαμε, γιατί ξέρουμε με ποιους μοιραζόμαστε αυτήν την πόλη.

Περιοχές όπως η πλατεία Αττικής δεν χρειάζονται τόσες στάσεις και περπάτημα για να καταλάβεις τι τρέχει.

Σε δυο ορόφους μιας πολυκατοικίας τα βλέπεις όλα, το συναίσθημα είναι άφθονο και συμπυκνωμένο. Κρίμα που το «Χ Apartments» κόλλησε σε ευκολίες.

Εν ολίγοις, «καλώς ήρθατε στην πραγματικότητα».

Info:

Σήμερα, αύριο, μεθαύριο 16.00-20.00 (οι διαδρομές ξεκινούν κάθε 10 λεπτά, με 2 θεατές ανά διαδρομή). Εισιτήρια: 10 €, φοιτ., άνεργοι 5 €.