«Στην όπερα και το θέατρο συναντώ εμπνευσμένους και ξεχωριστούς ανθρώπους που θαυμάζω, χορευτές, τραγουδιστές, ηθοποιούς, σκηνοθέτες. Ξανανιώθω παιδί. Τότε που πίστευα πως η αληθινή ζωή ξεκινά όταν σηκώνεται η κόκκινη αυλαία και εμφανίζεται ένα σκοτεινό θεατρικό δωμάτιο».
Οχι, ο άνθρωπος που ξαναβρίσκει την παιδικότητά του στην όπερα δεν είναι κανένας πρωτάρης. Είναι ένας από τους διασημότερους σχεδιαστές μόδας στον κόσμο, μια σπουδαία φυσιογνωμία που άφησε ιστορία σε εμβληματικούς οίκους όπως οι Hermès, Jean Patou και Christofle. Είναι ο Κριστιάν Λακρουά, που απόψε το βράδυ θα γεμίσει με χρώμα κι έμπνευση το Μέγαρο Μουσικής, υπογράφοντας τα σκηνικά και τα κοστούμια στη «Σταχτοπούτα» της Λυρικής Σκηνής, που χορογραφεί ο Ρενάτο Τζανέλα.
Ο θρύλος της γαλλικής μόδας δεν είναι μόνο ένας μεγάλος δημιουργός, που διαπρέπει από την Οπερα του Παρισιού ώς τη Μετροπόλιταν της Νέας Υόρκης, αλλά κι ένας σκεπτόμενος καλλιτέχνης που τολμά να μιλά με ρεαλισμό -ενίοτε και σκληρότητα- τόσο για τον αδηφάγο κόσμο της μόδας, όσο και γι’ αυτόν της τέχνης.
«Ο κόσμος της τέχνης δεν είναι πια ένα ανοικτό πεδίο που ανθεί η έμπνευση. Εχει μετατραπεί σε αγορά. Δεν θα έλεγα ότι αισθάνομαι άνετα με αυτό. Εν πάση περιπτώσει, δεν θεωρώ ότι καθένας μας χαρακτηρίζεται από το σύνολο που ανήκει», μας λέει.
• Αυτός άραγε είναι ο λόγος που τελευταία όλο και συχνότερα διοχετεύετε τη δημιουργικότητά σας στο θέατρο και την τέχνη;
Είναι μια προσωπική επιλογή που αφορά την προσωπική μου εξέλιξη. Κάποιοι σχεδιαστές μόδας βρίσκουν ακόμα ενδιαφέρον στις πασαρέλες. Εγώ θεωρώ ότι η μόδα στερεύει από πειραματισμό. Αφήστε που από έφηβος ήθελα να γίνω σκηνογράφος ή εικονογράφος. Ωστόσο, προκειμένου να καθησυχάσω τους γονείς μου, που ήθελαν να έχω ένα σοβαρό πτυχίο, πριν γίνω σχεδιαστής σπούδασα Ελληνική Λογοτεχνία και μετέπειτα Ιστορία Τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Μονπελιέ και τη Σορβόνη. Καθώς, βέβαια, δεν υπήρχε μουσείο μόδας εκείνη την εποχή στο Παρίσι (ήταν κλειστά, για την ακρίβεια) αποφάσισα να δείξω σκίτσα μου σε ανθρώπους του θεάτρου, της όπερας και μερικούς γνωστούς που είχα στον χώρο της μόδας. Ο Καρλ Λάγκερφελντ ήταν από τους πιο θερμούς υποστηρικτές μου κι από εκείνους που συνειδητοποιούσαν πως ο προορισμός μου ήταν η σκηνογραφία. Αλλά πώς να έμπαινα στον κόσμο της σόου μπιζ με ένα άσχετο πτυχίο; Ετσι, για να αποδείξω στους γονείς μου ότι ήμουν ικανός να κερδίζω τα προς το ζην άρχισα πρακτική στον Οίκο Hermès. Μετά εργάστηκα ως ελεύθερος επαγγελματίας, έμαθα ό,τι δεν είχα διδαχτεί και το 1981 έγινα διευθυντής στον Οίκο Jean Patou.
• Τον βρίσκετε ανιαρό τον κόσμο της μόδας πια;
Διαφορετικό τον βρίσκω. Αλλαξε πολύ. Οι άνθρωποι του μάρκετινγκ είναι το ίδιο σημαντικοί με τους δημιουργούς, το Facebook και λοιπά social media άλλαξαν όλη τη φιλοσοφία. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι με πολλά χρήματα δεν έχουν κουλτούρα. Αρα το μέλλον για τους νέους σχεδιαστές είναι η αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων και λύσεων. Η γενιά που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη βαθιά ύφεση θα είναι πιο έτοιμη να αγωνιστεί με όπλο το μυαλό της για να μετατρέψει τις αντιξοότητες σε ελπίδα.
• Η ιστορία της «Σταχτοπούτας» έχει και μια πτυχή που αφορά την αυτοδιάθεση, την ατομικότητα, τις ανώνυμες γυναίκες ηρωίδες των ημερών μας;
Κατά κάποιον τρόπο, ναι, αυτή είναι η μοντέρνα προσέγγισή της. Στην παράστασή μας το κορίτσι είναι μοδίστρα, ο πρίγκιπας κληρονόμος ενός πολυκαταστήματος. Ρεαλισμός και ρομαντισμός μαζί. Οσο κυνισμό και βία βάζουν στην καθημερινότητα η πρόοδος και οι τεχνολογίες, τόσο θα μεγαλώνει η ανάγκη για ειλικρινή αισθήματα, μαγεία και διάθεση φυγής.
• Αρα ισορροπία μεταξύ λαμπερού και ρεαλιστικού;
Το μπαλέτο είναι ένας κόσμος όπου το όνειρο συναντιέται με τη χρήσιμη και πρακτική πλευρά της ζωής. Εννοώ ότι από τη μία πλευρά φτιάχνουμε μαγευτικές και φαντεζί δημιουργίες, που υπηρετούν τη μουσική, τη χορογραφία, την παράσταση. Και από την άλλη οφείλουμε να κάνουμε τους χορευτές να αισθάνονται άνετα, να ετοιμάζουμε στολές που διευκολύνουν την κίνηση και έκφρασή, φτιαγμένες από υφάσματα αντοχής, διότι πλένονται καθημερινά».
• Στο παρελθόν εμπνευστήκατε δημιουργίες σας από ιστορικές μορφές. Στη «Σταχτοπούτα» ποια ήταν η αφετηρία;
Ο κύριος Τζανέλα ήθελε τα κοστούμια και το όλο concept να παραπέμπει στο πρώτο ανέβασμα του έργου, αλλά να υπάρχει κι ένα σημερινό άγγιγμα, μια σύγχρονη πινελιά. Ηθελε να συνθέσει το πρώτο ανέβασμα, παραμονή Πρωτοχρονιάς του 1900 με το βράδυ εκείνο που η παράσταση ανέβηκε στη Βιέννη, παραμονή Πρωτοχρονιάς 2000. Ετσι, για να τονίσουμε το πρώτο γύρισμα του αιώνα χρησιμοποιήσαμε κάποιες κινέζικες πορσελάνες. Ενώ, για να εισχωρήσει στην παράσταση το σήμερα είχαμε για όχημα κοστούμια που παρέπεμπαν σε σύγχρονες δημιουργίες μου υψηλής ραπτικής με γραφικά σχήματα, φλούο χρώματα και αφηρημένη διάθεση. Ηταν η εποχή που είχα λίγο αποφασίσει να αφήσω στην άκρη τις αναφορές στο παρελθόν και λοξοκοιτούσα τη σύγχρονη τέχνη.
• Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;
Δεν κάνω σχέδια. Μόνο η έμπνευση κι η διαίσθηση με καθοδηγούν. Είμαι σε αναμονή για όλα εκείνα τα νέα έργα που θα εκπληρώσουν την ανάγκη μου για πνευματικότητα. Εν τω μεταξύ, η καθημερινή ζωή τρέχει, αλλά προσπαθώ πάντα να την βλέπω με μια δημιουργική κι απροσδόκητη προσέγγιση. Αναζητώ την έκπληξη. Κατά τα άλλα ετοιμάζω έναν «Οθέλλο» για το Ζάλτσμπουργκ, μια «Tραβιάτα» για την Οπερα του Ρήνου στο Στρασβούργο, «Ρωμαίο και Ιουλιέτα» για την Κομεντί Φρανσέζ, «Πελλέα και Μελισσάνθη» για το Θέατρο των Ηλυσίων Πεδίων. Επίσης θα επιμεληθώ τον Οκτώβριο στο Petit Palais του Παρισιού την αναδρομική έκθεση του φίλου μου φωτογράφου Λισιέν Κλεργκ από την Αρλ, ο οποίος πέθανε πέρσι το φθινόπωρο.
Η ψυχοκόρη Γκρέτε πάει στο χορό
Λίγοι γνωρίζουν ότι στο τέλος της ζωής του ο Γιόχαν Στράους ο νεότερος, γνωστός ως ο «βασιλιάς του βαλς», συνέθεσε μουσική για ένα μπαλέτο που δεν πρόλαβε να το δει στη σκηνή. Πέθανε το 1899, το έργο έκανε πρεμιέρα το 1901. Η «Σταχτοπούτα» του κάνει πρεμιέρα απόψε στην Αίθουσα Α. Τριάντη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Αρκετά διαφορετική από την κλασική του Περό, ανέβηκε το 1999 στη μορφή που θα τη δούμε, στην Κρατική Οπερα της Βιέννης, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τον θάνατο του συνθέτη. Τη χορογραφία υπογράφει ο Ρενάτο Τζανέλα (τότε διηύθυνε το βιεννέζικο μπαλέτο, σήμερα το μπαλέτο της Λυρικής). Την Ορχήστρα της ΕΛΣ διευθύνει ο Ηλίας Βουδούρης.
Η ιστορία διαδραματίζεται στο ατελιέ της κυρίας Λεοντίν, όπου ετοιμάζονται πυρετωδώς για το πρωτοχρονιάτικο ρεβεγιόν στην κατοικία του κυρίου Αρνό. Εκεί εργάζεται και η ψυχοκόρη Γκρέτε, η οποία δεν είναι προσκεκλημένη αλλά πηγαίνει στον χορό, γίνεται η μυστηριώδης άγνωστη και φτάνει στο τέλος να διεκδικεί την καρδιά του Γκούσταφ, ανιψιού του κυρίου Αρνό.
INFO:
Παραστάσεις 24, 25, 26, 28, 29, 30/4, στις 20.00. Τιμές: 15, 30, 40, 60 ευρώ. Παιδικό & φοιτητικό 10 ευρώ. Τηλ.: 210-7282333. Τους βασικούς ρόλους ερμηνεύουν: Σ. Καμπουράκη, Μ. Κουσουνή (Γκρέτε – Σταχτοπούτα), N. Ζέκα, Β. Μπίκος (Γκούσταφ – πρίγκιπας), A. Γάσπαρη – Α. Στεργιανού, Β. Κούρκουλου – Π. Σακελλαροπούλου (Φανσόν και Ιβέτ – αδερφές της Γκρέτε) κ.ά.
