Θεαματική «εισβολή» στην Ανδαλουσία

Σε μια πρόγευση του τι μπορεί να συμβεί στις εθνικές εκλογές στα τέλη του χρόνου στην Ισπανία, το Podemos πέτυχε με τα χθεσινά αποτελέσματα στην Ανδαλουσία μια εντυπωσιακή παρουσία στη περιφερειακή Βουλή, στερώντας από τους Σοσιαλιστές την απόλυτη πλειοψηφία και επιφέροντας ήττα-ράπισμα στον Μαριάνο Ραχόι.

Η χθεσινή αναμέτρηση έδειξε ότι η οργή για την λιτότητα έχει ριζώσει και στην Ισπανία, όπου ένας στους τέσσερις πολίτες είναι άνεργος, δίνοντας τέλος στο δικομματικό σύστημα που είχε κτιστεί με το τέλος της δικτατορίας Φράνκο την δεκαετία του 1970. Παρότι η Ισπανία βγαίνει από την κρίση ως μια από τις πιο γρήγορα ανατπυσόμενες οικονομίες της Ευρώπης, έγινε φανερό ότι η εκστρατεία κυρίως από το κυβερνών Λαικό Κόμμα του κ.Ραχόι και δευτερευόντως από τους Σοσιαλιστές ότι οι πολιτικές εναλλακτικές που προτείνει το Podemos είναι επικίνδυνες για την ανακμαψη, φαίνεται ότι δεν είχαν απήχηση στους ψηφοφόρους.

Μπορεί τα δυο κυρίαρχα κόμματα – Σοσιαλιστές και Λαϊκό Κόμμα- να κέρδισαν χθες την πρώτη και δεύτερη θέση, αλλά έχασαν σε ποσοστά και έδρες. Ο μεγάλος ηττημένος ήταν το κόμμα του Μαριάνο Ραχόι, που ήρθε δεύτερο με 27% και 33 έδρες, χάνοντας 17 έδρες σε σχέση με τις εκλογές του 2012. Οι Σοσιαλιστές από την άλλη, με τις 47 έδρες τους υπολοίπονται 8 για να έχουν απόλυτη πλειοψηφία. 

Με μόλις ένα χρόνο πολιτικής «ζωής» ως κόμμα, οι Podemos αναδείχθηκαν τρίτη δύναμη στο Κοινοβούλιο της Ανδαλουσίας, αποσπώντας 15 έδρες, το άλλο κόμμα των νεοφερμένων στο κεντροδεξιό χώρο, οι Ciudadanos κέρδισαν εννέα έδρες, ενώ η Ενωμένη Αριστερά, πέντε έδρες. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι οι Σοσιαλιστές θα χρειαστούν την υποστήριξη κι άλλων κομμάτων για να κυβερνήσουν, πράγμα που ίσως αποδειχθεί δύσκολο, δεδομένου ότι τα άλλα κόμματα πιθανόν να φοβηθούν τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν τέτοιου είδους συμφωνίες στις εκλογές που θα ακολουθήσουν. 

Οι εκλογές στην πλέον πολυπληθή περιφέρεια της Ισπανίας, με τα 6,5 εκατομμύρια κατοίκους της- δηλαδή το ένα πέμπτο του εκλογικού σώματος σε εθνικό επίπεδο- ήταν η ευκαιρία για το Podemos και τους Ciudadanos να δοκιμάσουν την δυναμή τους στην κάλπη για πρώτη φορά στην Ισπανία, με φόντο την υψηλή ανεργία και την ανισότητα στην κοινωνία.  Και δικαιολογημένοι αυτή η αναμέτρηση κέρδισε παγκόσμιο ενδιαφέρον, αφού φέτος στην Ισπανία θα ανοίξουν αρκετές φορές οι κάλπες για δημοτικές και περιφερειακές εκλογές και φυσικά τις γενικές εκλογές τον Δεκέμβριο.  

Με την ανεργία στην Ανδαλουσία να φθάνει το 34%- το υψηλότερο ποσοστό στη χώρα- και τους Σοσιαλιστές να έχουν εμπλακεί σε κατηγορίες για υποθέσεις διαφθοράς και κακοδιαχείρησης δημοσίων κονδυλίων πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, οι εκλογές αυτές είχαν χαρακτηριστεί ως μια από τις πρώτες σοβαρές προσπάθειες των Podemos να κερδίσουν ψήφους δυσαρέσκειας. Για το κόμμα το αποτέλεσμα έδειξε ότι έγινε το πρώτο βήμα για την αλλαγή στην Ισπανία. «Η αλλαγή έχει αρχίσει και θα συνεχιστεί» δήλωσε η υποψήφια του Podemos, Τερέζα Ροντίγκεθ. 

Οι υποστηρικτές του κόμματος προεκλογικά είχαν κατεβάσει λίγο τον πήχυ, υπογραμμίζοντας την σταθερή υποστήριξη που απολαμβάνει στην περιφέρεια το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Αλλά σε μια γωνιά της Ανδαλουσία, ήδη οι Podemos κατάφεραν να ξεπεράσουν τις προσδοκίες: στο Cadiz, ιδιαίτερη πατρίδα της Ροντρίγκεθ, εκεί που η ανεργία εξπερνάει και αυτή της Ελλάδας, οι Podemos ήρθαν πρώτοι, αποσπώντας το 29% των ψήφων.   

Οι εκλογές στην Ανδαλουσία έδειξαν την προθυμία των Ισπανών να δοκιμάσουν νέα κόμματα, υποστηρίζει στον Guardian ο Χοσέ Τορεμπλάνκα, πολιτικός αναλυτής που γράφει βιβλίο για τους Podemos, αφού το κίνημα του Πάμπλο Ιγκλέσιας μαζί με τους Ciudadanos απέσπασαν το ένα πέμπτο των ψήφων.  

Τώρα η υπόλοιπη Ισπανία θα παρακολουθεί στενά την Ανδαλουσία για να δει εάν το Podemos θα είναι συνεπές απέναντι στις προεκλογικές διακηρύξεις του κατά της λιτότητας, δεδομένου ότι οι 15 έδρες του δίνουν στο κίνημα ένα πολύ καλό χαρτί διαπραγμάτευσης και επιρροής απέναντι στους Σοσιαλιστές που αναζητούν πλέον συμμάχους. είτε σε μόνιμη είτε σε περιστασιακή βάση, για να κυβερνήσουν.

Οποιαδήποτε συνεργασία με τους Σοσιαλιστές, ωστόσο, μπορεί να «νερώσει» το μήνυμα των Podemos για αλλαγή, ενώ η άρνηση του να συνεργαστεί  κρύβει τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της περιφερειακής Βουλής και να χαρίσει αξιοπιστία στους ισχυρισμούς της αντιπολίτευσης ότι μια ψήφος γιατο Podemos είναι ψήφος για την αστάθεια.

«Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι και οι Podemos και οι Ciudadanos ότι δεν είναι αρκετά ισχυροί για να ανατρέψουν το σύστημα, αλλά είναι αρκετά δυνατοί για να το αλλάξουν.», υποστηρίζει ο Τορεμπλάνκα. «Θα φέρουν ένα νεο δυναμισμό στην πολιτική, περισσότερη διαφάνεια και περισότερη ανάγκη για υπευθυνότητα».