Μέσα σε περίπου 13 χρόνια, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης έχει «φιλοδωρήσει» τηλεοπτικούς (κατά κύριο λόγο) αλλά και ραδιοφωνικούς σταθμούς με πρόστιμα που ξεπερνούν τα 50 εκατομμύρια ευρώ! Μόνο τη χρονιά που μας πέρασε επέβαλε συνολικά σε κανάλια και ραδιόφωνα 4.014.000 ευρώ και αυτά ήταν λιγότερα σε σύγκριση με τα πρόστιμα που είχε επιβάλει το 2013, τα οποία είχαν φτάσει τα 5,398 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για στοιχεία που περιλαμβάνονται στην προβλεπόμενη ετήσια Εκθεση Πεπραγμένων του ΕΣΡ για το 2014, την οποία και κατέθεσε στη Βουλή ο πρόεδρος της Ανεξάρτητης Αρχής Ιωάννης Λασκαρίδης. Με βάση τα στοιχεία αυτά φαίνεται ότι το ΕΣΡ επέβαλε τα περισσότερα πρόστιμα το 2006, καθώς έφτασαν τα 7,344 εκατ. ευρώ.
Στις παρατηρήσεις της Ανεξάρτητης Αρχής σημειώνεται ότι πρέπει να επανεξεταστεί «η έννοια της διαφάνειας στον χώρο των ΜΜΕ και να προσδιοριστούν εκ νέου τα είδη των επιχειρήσεων, τα στοιχεία που θα τηρεί το ΕΣΡ και το είδος των ελέγχων που τυχόν θα διενεργεί». Σύμφωνα με το ΕΣΡ, οι νέες ρυθμίσεις πρέπει να διασφαλίζουν «υγιείς συνθήκες ανταγωνισμού μεταξύ παλαιών και νέων παικτών στην αγορά των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και τις ευρωπαϊκές αξίες…»
Στα συμπεράσματά του επισημαίνει ότι λειτουργούν στην Ελλάδα εννέα τηλεοπτικοί σταθμοί εθνικής εμβέλειας, 64 περιφερειακής και 46 τοπικής (στην ψηφιακή εποχή, βέβαια, δεν προβλέπονται πλέον κανάλια τοπικής εμβέλειας) και 918 ραδιόφωνα, αλλά με προσωρινές άδειες που παρατείνονται επί μία 25ετία, είτε επειδή απλώς συμμετείχαν σε κάποια διαγωνιστική διαδικασία (έστω κι αν δεν καρποφόρησε καμία) είτε επειδή εξέπεμπαν την 1/11/99 κ.ά.
Η λειτουργία όλων πάντως έχει ουσιαστικά με διάφορες αποφάσεις κριθεί παράνομη, όπως και οι διαρκείς παρατάσεις από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Και το ίδιο το ΕΣΡ όμως λειτουργεί με… προβληματικό τρόπο, καθώς η θητεία μελών του με διαρκείς παρατάσεις έχει ξεπεράσει ακόμα και τα 12 χρόνια, ενώ σύμφωνα με τη νομοθεσία προβλέπονται δύο τετραετούς διάρκειας θητείες το ανώτερο.
Χθες μάλιστα έληξε άλλη μια παράταση κι ενώ αναμενόταν τροπολογία για νέα εξάμηνη παράταση των μελών γενικώς των Ανεξάρτητων Αρχών, μέχρι αργά το απόγευμα δεν είχε κατατεθεί.
Σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Αρχή, πάντως, είναι επιτακτική ανάγκη η έκδοση αδειών για να ξεκαθαρίσει το τοπίο στον χώρο των οπτικοακουστικών ΜΜΕ, αλλά για να γίνει αυτό απαιτείται «κωδικοποίηση, αποσαφήνιση και απλοποίηση των σχετικών διατάξεων του νόμου και η προσαρμογή τους στη συνταγματικώς κατοχυρωμένη ανεξαρτησία του ΕΣΡ».
Και βέβαια είναι απαραίτητη η ταυτόχρονη τεχνολογική βελτίωση των υποδομών του ΕΣΡ, καθώς διαφορετικά «κάθε προσπάθεια ρύθμισης και εποπτείας της αγοράς των οπτικοακουστικών υπηρεσιών είναι ανέφικτη». Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΣΡ, στο τέλος του 2014 λειτουργούσαν στη χώρα μας 119 τηλεοπτικές επιχειρήσεις, 918 ραδιοφωνικές, 415 εκδοτικές, 246 διαφημιστικές, 212 εταιρείες παραγωγής οπτικοακουστικών έργων και 56 εταιρείες δημοσκοπήσεων.
Οπως επισημαίνεται στα Πεπραγμένα του Συμβουλίου, ουσιαστικά το βασικό του εργαλείο, ο «Πανόπτης», δεν λειτουργεί, καθώς διαπιστώθηκαν προβλήματα μετά την παύση εκπομπής αναλογικού σήματος στους δίσκους αποθήκευσής του «και το σύστημα κατέστη εκ νέου ανενεργό».
Το 2014 το ΕΣΡ ασχολήθηκε με 683 υποθέσεις, εξέδωσε 509 αποφάσεις, εκ των οποίων οι 282 ήταν κυρωτικές. Από τις 509 αποφάσεις, οι 284 αφορούσαν τηλεοπτικούς και οι 225 ραδιοφωνικούς σταθμούς. Οι αποφάσεις δηλαδή για τα κανάλια με ποσοστό 56% ξεπερνούν εκείνες για τα ραδιόφωνα κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες.
Τα συνολικά πρόστιμα που επέβαλε έφτασαν τα 4,014 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 3,905 εκατ. ευρώ επιβλήθηκαν σε τηλεοπτικούς σταθμούς και τα 109 χιλιάδες ευρώ σε ραδιοφωνικούς. Τα συνολικά πρόστιμα του 2014 ήταν μειωμένα σε σύγκριση με το 2013 (έφτασαν τα 5,398 εκατ. ευρώ), κάτι που σύμφωνα με το ΕΣΡ οφείλεται κυρίως στη μείωση των επιβαλλόμενων προστίμων σε τηλεοπτικούς σταθμούς και ελάχιστα στη μείωση των προστίμων σε ραδιοσταθμούς.
Τη χρονιά που μας πέρασε, όμως, παρατηρήθηκε αύξηση της παράνομης διαφήμισης παιδικών παιχνιδιών, καθώς το ΕΣΡ εξέδωσε εννιά σχετικές αποφάσεις, ενώ το 2013 είχε προχωρήσει μόλις σε δύο!
Σταθερά υψηλή παρέμεινε η υπέρβαση διαφημιστικού χρόνου από τα κανάλια (περίπου 15% το 2014 και 16% το 2013). Το 2014 παρατηρήθηκε αύξηση και της παραπλάνησης κοινού, όπου εντάσσονται και τα τζογαδόρικα τηλεπαιχνίδια, καθώς το ΕΣΡ εξέδωσε συνολικά 41 κυρωτικές αποφάσεις με συνολικά πρόστιμα 2,26 εκατ. ευρώ. Για ορισμένες τέτοιου τύπου παραβάσεις το ΕΣΡ έστειλε τον σχετικό φάκελο και στις εισαγγελικές αρχές για έρευνα ύπαρξης τυχόν ποινικών ευθυνών.
