Του Ευάγγελου Βενιζέλου το σχόλιο για τον Αλέξη Τσίπρα, μετά τις προγραμματικές δηλώσεις: Μίλησε «με την άνεση της αντιπολίτευσης και όχι με την υπευθυνότητα της κυβέρνησης». Καταλόγισε μάλιστα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, στον κ. Τσίπρα «γενικόλογες κοινοτοπίες». Ως προς αυτό, τις «γενικόλογες κοινοτοπίες», ο πλέον αρμόδιος να μιλήσει είναι, νομίζω, ο κ. Βενιζέλος, ο οποίος, ομιλών επί των προγραμματικών δηλώσεων, είπε και το παιγνιώδες κοινότοπο για την κυβέρνηση: «Υποχωρεί φωνάζοντας “επίθεση”».
Ομως το θέμα δεν είναι τα ευφυολογήματα του κ. Βενιζέλου και οιουδήποτε απέναντι στη νέα κυβέρνηση. Το θέμα είναι, πιστεύω, ευρύτατα θεσμικό και, ενδεικτικά, μπορεί να αποδοθεί με τη διάζευξη των φράσεων του κ. Βενιζέλου: «άνεση της αντιπολίτευσης» – «υπευθυνότητα της κυβέρνησης». Αυτό, διασταλτικά, μπορεί και να σημαίνει πως η αντιπολίτευση, από θέση, έχει την άνεση να πολιτεύεται ακόμα και ανεύθυνα, ενώ η κυβέρνηση δεσμεύεται, εκ θέσεως, να ενεργεί μόνον υπεύθυνα.
Επειδή συχνά, μετά τις εκλογές, ακούμε και διαβάζουμε την ίδια ή παρεμφερή διάζευξη: «άνεση» ή «βόλεμα» (της αντιπολίτευσης) και «υπευθυνότητα» ή «αντικειμενικές δυσκολίες» (της κυβέρνησης), ενδιαφέρον θα είχε, νομίζω, να διευκρινίσουν, όλοι αυτοί που την επικαλούνται, ιδίως ο κ. Βενιζέλος, ως έμπειρος πολιτικός, προπαντός ως καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου, αν όντως θεωρούν τη θέση της αντιπολίτευσης «άνετη» και της κυβέρνησης «υπεύθυνη».
Οχι πως δεν υπάρχουν αντιπολιτεύσεις «άνετες» και κυβερνήσεις (λιγότερες αυτές!) «υπεύθυνες», αλλά εμείς αλλιώς τα μάθαμε στα θρανία: Μάθαμε –και το πιστέψαμε!– πως η πλειοψηφία κυβερνά και η μειοψηφία ελέγχει. Αν κάποιοι θεωρούν πως η κυβέρνηση είναι «νταμάρι» και η αντιπολίτευση, «εκδρομούλα», τότε ή εμείς είμαστε νυχτωμένοι ή αυτοί έχουν μαύρα μεσάνυχτα. Για την Ιστορία πάντως, η σημερινή κυβέρνηση είναι και… αντιπολίτευση: αντιπολιτεύεται (με αυξημένη, ελπίζω, υπευθυνότητα) την, κατ’ αυτήν αποτυχημένη, πολιτική του ευρωπαϊκού «πρεζίντιουμ»∙ θέση ουδόλως άνετη βεβαίως…
