Μια ενδιαφέρουσα συναυλία, που περιλάμβανε έργα του μεταπολεμικού μοντερνισμού γραμμένα το έτος 1953, έδωσαν οι μουσικοί του ελληνικού συνόλου σύγχρονης μουσικής «Ergon» υπό τον Κάσπερ ντε Ρου στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» (29/1/2015).
Η συναυλία άφησε ανάμεικτες εντυπώσεις. Ακούστηκαν οργανικά αποσπάσματα από το «Σφυρί χωρίς αφέντη» του Γάλλου «πάπα» του μεταπολεμικού μοντερνισμού Πιερ Μπουλέζ, το α λα Μπάρτοκ «Κουαρτέτο αρ. 1» του Ούγγρου Γκέργκι Λίγκετι, οι «Αντιστίξεις» («Kontrapunkte») του Γερμανού Κάρλχαϊντς Στόκχαουζεν και το σειραϊκό «Σεπτέτο» του Ρώσου Ιγκορ Στραβίνσκι. Τα τέσσερα έργα πρόσφεραν ένα περιεκτικό ηχητικό ενσταντανέ, κάθετη δειγματοληπτική τομή στο τοπίο της πρώτης μεταπολεμικής μουσικής avant-garde στη Δύση.
Εμπειρότατος, βασικός συνεργάτης του «Ensemble Mοdern», ο Κάσπερ ντε Ρου οδήγησε τους μουσικούς του «Ergon» σε λεπτοδουλεμένες αναγνώσεις κλινικής ακρίβειας και καθαρότητας˙ άλλωστε, μείζονες, συνειδητές στοχεύσεις της μουσικής αυτής ήταν η κάθετη ρήξη με το παρελθόν και η (πολιτικά κυρίως) αποστειρωμένη, μη σημασιολογική γραφή. Είναι ενδιαφέρον ότι από τα τέσσερα έργα, καλύτερα ακούστηκαν οι απολύτως αφαιρετικές, ακιδογραφικής αραίωσης μουσικές των Μπουλέζ και Στόκχαουζεν και το ευφυέστατο κουαρτέτο του Λίγκετι.
Αντίθετα, στο διαφορετικά απαιτητικό «Σεπτέτο» του 71χρονου βετεράνου Στραβίνσκι, η εκτέλεση έπασχε από χαλαρούς αρμούς και κάποια αμηχανία… Την αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής είχαν καταλάβει σε μεγάλο ποσοστό γνωστοί και αναμενόμενοι θιασώτες της «σύγχρονης» μουσικής (όσα έργα ακούστηκαν είναι πλέον άνω του μισού αιώνα!) που χειροκρότησαν με φανερό ενθουσιασμό στο τέλος της συναυλίας.
Κλείνοντας, νομίζω ότι επιβάλλεται να ξαναθυμίσω ότι η παρουσία του εισηγούμενου μουσικού μοντερνισμού στη χώρα μας διέπεται από προφανή και σοβαρή παρεξήγηση, που αποτυπώνεται με σαφήνεια στο αγεφύρωτο χάσμα που χωρίζει το κοινό (και το ρεπερτόριο) των δύο κρατικών ορχηστρών και της ΕΛΣ από αυτό συνόλων «σύγχρονης» μουσικής όπως οι Ergon.
Με άλλα λόγια, υπάρχει ένα σοβαρό θέμα όταν παίζουμε και ακούμε το επαναστατικό και, ταυτόχρονα, γειωμένο στην εγχώρια, ουγγρική μουσική «Κουαρτέτο αρ. 1» του πρωτοπόρου Λίγκετι, ενώ από την τακτική μουσική μας δίαιτα απουσιάζουν ολότελα οι κύκλοι κουαρτέτων του Μπάρτοκ, της Β’ Σχολής της Βιέννης, του Σοστακόβιτς και άλλων δημιουργών του 20ού αιώνα. Πόσο μάλλον όταν, γενικώς, το παρουσιαζόμενο ορχηστρικό ρεπερτόριο σταματά πεισματικά στον ρομαντισμό του 20ού αιώνα και πέραν τούτου ουδέν…
