Στο περιθώριο της μεγαλειώδους πορείας των Γάλλων κατά της μισαλλοδοξίας και του περιορισμού των ελευθεριών, οι Ευρωπαίοι υπουργοί φαίνεται ότι είδαν μια ευκαιρία: να προετοιμάσουν το έδαφος για να βάλουν λουκέτο στα σύνορα της Ευρώπης, ακόμα και με αλλαγές στη συνθήκη Σένγκεν.
Έτσι, ενώ όλη η χώρα ετοιμαζόταν να τιμήσει την μνήμη των 17 θυμάτων και να βοντοφωνάξει «ναι» στην ελευθερία της έκφρασης του Τύπου και «όχι» στον φόβο, υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ, σε μια βιαστικά οργανωμένη συνάντηση στο Παρίσι, συζήτησαν πως θα αυξήσουν τους ελέγχους στα σύνορα και πως θα ανταλλάξουν περισσότερα δεδομένα από τις αεροπορικές εταιρείες για να για να βοηθήσουν τις υπηρεσίες ασφαλείας των χωρών τους να εντοπίζουν τους «ξένους μαχητές» που επιστρέφουν στην Ευρώπη, από χώρες όπως το Ιράκ ή η Συρία.
Σύμφωνα με τον Γάλλο υπουργό Εσωτερικών Μπερνάρ Καζνέβ, τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης θα πρέπει «να ενισχυθούν», χωρίς όμως να αλλάξουν οι ευρωπαϊκές συνθήκες, που εγγυώνται την ελεύθερη μετακίνηση. Οι συμφωνίες, όπως αυτή της Σέγκεν -σημειώνουν οι Financial Times- που επιτρέπουν την ελεύθερη μετακίνηση χωρίς διαβατήριο στις περισσότερες χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης, δυσκολεύουν το έργο των υπηρεσιών ασφαλείας να παρακολουθούν τους «εν δυνάμει» επικίνδυνους, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι φωνές για μετατροπές των συνθηκών με αντάλλαγμα «περισσότερη ασφάλεια».
Ο υπουργός Εσωτερικών της Ισπανίας Χόρχε Δίαζ, για παράδειγμα έθεσε ήδη προς συζήτηση, σε συνέντευξη του στην El Pais, ενδεχόμενη αλλαγή της Σένγκεν έτσι ώστε να επιτρέπονται ορισμένοι έλεγχοι στα σύνορα «με στόχο άτομα για τα οποία υπάρχουν υποψίες ότι μπορεί να είναι τρομοκράτες»
Άλλοι υπουργοί από χώρες, όπως την Βρετανία, τη Σουηδία και την Γερμανία παρότρυναν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να σταματήσει να μπλοκάρει τις προσπάθειες των κυβερνήσεων να «μοιράζονται» προσωπικά δεδομένα επιβατών αεροπορικών εταιρειών μέσα στην ΕΕ. Μιλώντας μάλιστα την Κυριακή, εκ μέρους κι άλλων ομολόγων του, ο Γάλλος υπ. Εσωτερικών Καζνέβ τόνισε την «αναντικατάστατη αξία» που έχουν αυτές οι πληροφορίες για τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Όπως προέκυψε λοιπόν από τη συνάντηση της Κυριακής και ενόψει συνόδου που οργανώνουν οι Αμερικανοί για τον Φεβρουάριο, οι Ευρωπαίοι -όσοι βρέθηκαν στο Ελιζέ- συμφώνησαν κατ’αρχήν να εντείνουν τις προσπάθειες κατά της ριζοσπαστικοποίησης- ειδικά στο Διαδίκτυο- και για να εμποδίσουν τις κινήσεις των τρομοκρατικών δικτύων. Η κοινή τους ανακοίνωση αναφέρει: «Έχουν πλέον πειστεί για την κρίσιμη και επείγουσα ανάγκη να συγκροτηθεί ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο καταγραφής ονομάτων επιβατών (PNR), συμπεριλαμβανομένου και ενός ενδο-ευρωπαϊκού. Είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε, υιοθετώντας μια εποικοδομητική προσέγγιση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο».
Το Ευρωκοινοβούλιο και οι χώρες μέλη έχουν πολλές φορές συγκρουστεί για την νομοθεσία σχετικά με τα μητρώα των επιβατών. Οι μεν χώρες μέλη υποστηρίζουν ότι είναι ουσιαστικής σημασίας για την ασφάλεια στην Ευρώπη, το δε Ευρωκοινοβούλιο υποστηρίζει ότι καταπατά τα δικαιώματα των πολιτών και δεν βοηθά στην βελτίωση της ασφάλειας.
«Οι υπουργοί Εσωτερικών», είπε ο Γερμανός βουλευτής των Πρασίνων, Γιαν Φιλιπ Αλμπρεχτ, «παίζουν το παιχνίδι των τρομοκρατών με το να απαιτούν να ληφθούν μέτρα τύπου “μεγάλου αδελφού”, με συνέπεια την διατήρηση αδιακρίτως προσωπικών δεδομένων χωρίς δικαιολογία. Η μαζική αποθήκευση των δεδομένων επιβατών και πτήσεων είναι σαφώς σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία».
Η νομιμότητα τέτοιων σχεδίων έχουν τεθεί ήδη υπό αμφισβήτηση όταν το περασμένο Απρίλιο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απεφάνθη ότι η μαζική συλλογή δεδομένων παρεμβαίνει με το δικαίωμα των Ευρωπαίων πολιτών στην προστασία των ιδιωτικών πληροφοριών τους.
