Η τρέλα της εξουσίας, ο φθόνος, ο φόνος, η ενοχή, η αλαζονεία, η τιμωρία. Η νύχτα σαν κατάμαυρος εφιάλτης στη ζωή όλων. Ο «Μάκβεθ» του Σέξπιρ, η μικρότερη τραγωδία του Σέξπιρ, γραμμένη μεταξύ του 1603 και του 1606, παίζεται στο Από Μηχανής Θέατρο από την Eταιρεία Θεάτρου «Συν-Επί (+,Χ)» στην έξοχη μετάφραση του Γιώργου Χειμωνά, σε διασκευή-σκηνοθεσία Θάνου Παπακωνσταντίνου. Στον ρόλο του Μάκβεθ ο Ακις Βλουτής και της Λαίδης Μάκβεθ η Κωνσταντίνα Τάκαλου.
Ο στρατηγός Μάκβεθ γυρίζει νικητής από τον πόλεμο. Τρεις μάγισσες προφητεύουν ότι θα γίνει βασιλιάς. Η φιλοδοξία και η παρότρυνση της γυναίκας τους θα τον σπρώξουν να σκοτώσει τον φιλοξενούμενό του βασιλιά Ντάνκαν. Θα γίνει βασιλιάς της Σκοτίας, αλλά οι φόνοι συνεχίζονται. Θα σκοτώσει τον στρατηγό Μπάνκο, αφού οι μάγισσες είχαν προβλέψει ότι εκείνος θα γεννήσει βασιλιάδες. Αλλά ο γιος τού Μπάνκο, ο Μάλκομ, ζει…
«Στα περισσότερα έργα του Σέξπιρ, όπως και στις ελληνικές τραγωδίες, υπάρχει γεωμετρημένο όλο το σκοτάδι του ανθρώπου», λέει ο Θάνος Παπακωνσταντίνου. «Εργα κυρίως απειλητικά σε οδηγούν σε δύσβατες περιοχές, σε δωμάτια που κρατάμε καλά κλειδωμένα. Μας στήνουν απέναντι σε καθρέφτες που συνήθως αποφεύγουμε. Θα μπορούσα να ασχολούμαι με συγκεκριμένα κείμενα ,όπως ο “Αμλετ“, ο “Μάκβεθ”, η “Ορέστεια” ξανά και ξανά και κάθε φορά με διαφορετικό τρόπο. Είναι τόσο σπουδαία και μέσα τους υπάρχουν τόσοι δρόμοι ν’ ακολουθήσεις, που πραγματικά φτάνουν για ν’ ασχολείσαι μ’ αυτά και με τίποτα άλλο. Ο άνθρωπος που έχει σκοτώσει τον θεό μέσα του δεν έχει άλλη επιλογή – πρέπει να γίνει ένας δαίμονας, ένας τρελός ή ένας ηθοποιός. Ο Μάκβεθ είναι μια τραγωδία της γνώσης, μια τελετή μύησης στην απαγορευμένη γνώση που διαδραματίζεται μέσα στον χώρο ενός εφιάλτη. Η πορεία ενός ανθρώπου προς την έσχατη γνώση: δεν υπάρχει καλό και κακό – υπάρχει το τίποτα. Δεν υπάρχει χρόνος – μόνο το τώρα. Δεν υπάρχει τόπος – μόνο το εδώ».
Ο Μάκβεθ σκοτώνει όχι στο πεδίο της μάχης, αλλά μέσα στο σπίτι του. «Δεν φοβάται να σκοτώσει, ήδη ξεκινώντας το έργο, βγαίνει μέσα από τον πυρετό μιας μεγάλης μάχης» λέει ο σκηνοθέτης. «Το να μεταφέρεις όλο το αίμα της πολεμικής σφαγής μέσα στους τοίχους του σπιτιού σου, αυτό είναι που τελικά κάνει τα όρια του κόσμου να θολώνουν και ανοίγει τις πύλες στον εφιάλτη να μπει από παντού. Από την αρχή του έργου λέξεις όπως μοίρα, φύση, θάνατος, φόνος, ύπνος, φαντασία, επιθυμία πλέκουν σιγά σιγά έναν ιστό, που θα τυλίξει τα δύο θύματά του, τα δύο κεντρικά πρόσωπα, το φονικό ζευγάρι, μέχρι να αποκτήσουν πρόσβαση στην τελευταία γνώση που τους επιφυλάσσεται – τη γνώση τού τίποτα».
Στη μετάφραση του Χειμωνά το μεταφυσικό στοιχείο είναι ανάγλυφο και καθοριστικό. «Ο Χειμωνάς, άριστος γνώστης του λόγου και της ασθένειας, έχει συνθέσει ένα εφιαλτικό σύστημα-παγίδα. Την παγίδα τού να θες να μάθεις πράγματα, που κανείς ποτέ δεν πρέπει να μάθει. Χωρίς να απομακρυνθεί καθόλου από τον κόσμο που φέρουν τα έργα του Σέξπιρ, εστιάζει στον πυρήνα του έργου. Δεν είναι ούτε μια απλή μετάφραση, ούτε κι ακριβώς διασκευή. Πιστεύω ότι το σημαντικότερο που ανέδειξε η εργασία του Χειμωνά είναι το ότι ο Μάκβεθ σκοτώνοντας τον βασιλιά, σκοτώνει τον θεό μέσα του και κατόπιν διεκδικεί ο ίδιος τη θέση αυτή για τον εαυτό του. Αλλωστε αυτό το στοιχείο διαφοροποιεί το έργο από τις ιστορικές τραγωδίες του Σέξπιρ, Ο Μάκβεθ δεν είναι Ριχάρδος, ούτε Ερρίκος. Η ανάγκη που τον κινεί, είναι πολύ μακρύτερα από την απόκτηση της εγκόσμιας εξουσίας – θέλει να γίνει ο ένας και μοναδικός βασιλιάς, ο νέος θεός. Θεός είναι αυτός που έχει εξουσία ζωής και θανάτου απέναντι στους πάντες και τα πάντα. Η επιθυμία μιας τέτοιας εξουσίας τον οδηγεί στην καταστροφή».
Θέατρο Από Μηχανής (Ακαδήμου 13 – τηλ.: 210 5231131).
Σκηνικά-εικαστική Επιμέλεια: Νίκος Αναγνωστόπουλος. Κοστούμια: Νίκη Ψυχογιού. Κίνηση: Χαρά Κότσαλη. Μουσική σύνθεση-ηχητικό περιβάλλον: Αντώνης Μόρας. Φωτισμοί : Χριστίνα Θανάσουλα.
Παίζουν ακόμα: Βασίλης Βηλαράς, Ελεάνα Γεωργιάδου, Κατερίνα Μηλιώτη, Ελένη Μολέσκη, Μάριος Παναγιώτου, Γιώργος Φλωράτος.
Πέμπτη – Παρασκευή – Σάββατο – Κυριακή 20.00.
